Қидирув

фл. 1. Ўзганинг нарсасини хуфиёна олмоқ, олиб кетмоқ; қонунга хилоф равишда ўзлаштирмоқ.

Ўғли рўзғорни яхшилаб, овқатларни мўл-кўл қила бошлабди. Отасининг пулини ўғирлаб, харажат қилаверибди-да. — Ойбек, Танланган асарлар

Зуҳур амаким складдан тахта ўғирлаб, қамалиб кетганлар. — Муштум

2. Кимсани бошқаларга билдирмасдан, зўрлаб олиб қочмоқ.

Ҳасаналини болалик вақтида Эрондан киши ўғирлаб келувчи бир одам қўлидан Отабекнинг бобоси ўн беш тилла баробарига сотиб олган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. кўчма Ўзи бирикиб келган сўз билдирган нарсани хуфиёна олмоқ, ундан айирмоқ, уни ёʻқ қилмоқ.

Жаҳолат ёмон нарса, айланай, одамнинг ақлини ўғирлаб, фожиага етаклайди. — Муштум

Алифдек қоматини сен букдинг, юзларига ажинларни сен солдинг, кўзларидан ажинларни сен ўғирладинг — С. Аҳмад, Уфқ

Домлага қўл уриш билан маҳалланинг файзини ўғирлаган бу аёлни кўрган ҳам, кўрмаган ҳам бир ғазаб билан ёмон кўрар эди. — А. Қаҳҳор, Тўйда аза

фл. Ўғирламоқ феълининг мажҳул нисбати.

фл. Ўғирламоқ феълининг орттирма нисбати.

фл. 1. Вазни, оғирлиги ошмоқ, оғирроқ бўлиб қолмоқ, оғир тортмоқ; вазминлашмоқ; кўпайиб бормоқ.

Ёғоч бўкиб, анча оғирлашди. Машинанинг юки оғирлашиб кетди.

Қордан кичкина юмалоқ ясаб, думалата-думалата, ўз бўйларидан баланд катта курра ясаганлар. У жуда оғирлашган. — Ойбек, Танланган асарлар

2. кўчма Тобора машаққатли бўлмоқ.

Ботиралининг хаёли унинг елкасига оғир юк бўлиб тушди ва бу юк кундан-кун оғирлашарди. — Ёшлик

3. Қийинлашмоқ, мураккаблашмоқ.

Иш оғирлашди.

4. Оғир тортмоқ, мушкуллашмоқ.

Беморнинг нафас олиши оғирлашди.

5. Моддий жиҳатдан ночор ҳолга тушиб қолмоқ; машаққатли, уқубатли бўлиб қолмоқ.

Аям ўлгандан кейин аҳволимиз яна оғирлашди. — Ойбек, Танланган асарлар

Замон оғирлашиб кетганмиш, нима қилай, қон ютиб ўтирибман. — Т. Малик, Иблис девори

6. Ноқулай, қийин бўлиб қолмоқ.

Энди қизининг олдига кириб, унинг бетига қараш унга [қутидорга] жуда ҳам оғирлашган эди, чунки бу фожианинг бош омили деб ўзини таниган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

7. Хавфли тус олмоқ, хавфли, хатарли бўлиб қолмоқ, жиддийлашмоқ.

Аҳвол борган сари оғирлашди. Погодин қўшинлари ярим ҳалқа ичида қолди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

— Бойларнинг чақиғи билан Ёʻлчининг иши оғирлашди,— деди Шокир ота. — Ойбек, Танланган асарлар

8. Кучаймоқ, зўраймоқ, тузалиши маҳол бўлиб қолмоқ.

Бемор кундан-кунга оғирлашяпти.

Фазилат опанинг аҳволи оғирлашиб борарди. Ранги сарғайиб, озиб чўп бўлиб қолди. — М. Ҳазратқулов, Журъат

9. Ошмоқ, кучаймоқ.

Жинояти оғирлашди. Жазо чоралари оғирлашди.

10. кўчма Гангиб қолмоқ, ўзини ёмон ҳис этмоқ.

Киши дардини англатолмаса оғирлашади. — А. Қаҳҳор, Сароб

Қотмадан келган Смирнов бу сўзларни эшитгач, оғирлашиб кетгандай бўлди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

фл. Оғирлашмоқ феълининг орттирма нисбати.

арабчаبدائع مسروقة, badaa'i masruuqaрусчаукраденные вещиинглизчаStealed things