Qidiruv

ot 1. Suv.

Boʻlsa — obi, boʻlmasa — yobi. — Maqol.

2. obidiyda Fors tilidan izofa shaklida bir butun soʻz tarzida oʻzlashgan birikmalar, shuningdek, teng bogʻlovchili yoki bogʻlovchisiz juft soʻzlar tarkibida kelib, ularning suvga, namlik va zaxga aloqadorligini bildiradi (Imloda izofali birikmalar yaxlit soʻz sifatida qoʻshib, juft soʻzlar chiziqcha bilan yoziladi). Masalan, — koʻz yoshi, ob-havo yoki ob-u havo kabi.

Shiyponni aylanib koʻrib, Zumradning koʻngli sindi: hamon oʻsha bayroq, oʻsha goʻshtsiz ob-yovgʻon, qoʻsha qora qumgʻon, tol tagiga osilgan qadimiy belanchaklar — S. Siyoyev

Juda ob-u tobida, mazali pishgan holva, murabbo yoki ovqatni ham xalqimiz qiyom boʻlib ketibdi, deydi. — N. Aminov

3. maxs. Oynaning (koʻzguning) orqasiga berilgan sir, amalgama.

Ishton yoki shimning ikki pochasi qoʻshiladigan joyi, chovi

ot 1. Quvonch, zavq, qoyil qolish kabi his-tuygʻularni ifodalaydi.

Oh,odamlar! Eslasam, qalbimni quvonch, ruhimni shodlik quchadi. — J. Jabborov, Sevinch yoshlari

Oh, bu yoqimli hid qayerdan keldi ekan. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

Oh, goʻzal jonon hayot, senda erur ozod kishi. — Z. Diyor

2. Sogʻinish, intizorlik kabi maʼnolarni ifodalaydi.

— Kel, bir oʻpay!— dedi Abdumannof. — Oh! Aziz ogʻaynim! — A. Qahhor, Ogʻaynilar

Baʼzi vaqtda uncha-muncha pul ham soʻrab olaman, Lekin chirt-pirt boʻlib, qoʻldan uchadi-ketadi. Oh, pul! Oybek, — Tanlangan asarlar

— Oh, aylanay, ovsinjon, — dedi bir juvon kulgidan oʻzini tiyib, — koʻzimiz dovuchchada boʻlgan zamonlar qandoq zamonlar ekan-a? — S. Zunnunova, Olov

3. Achinish, dard-alam, hasrat tuygʻusini ifodalaydi.

Qani Gulnor? Qani jononi?— Oh, u yoʻq. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oh, falokat, padar laʼnat! Sharmanda qilding-ku oxiri! — Hamza, Tanlangan asarlar

4. Ogʻriq, dard tuygʻusini ifodalaydi.

/Zargarov darrov kresloga oʻtirib:] Oh! Voh! Sugʻur! Sugʻursang-chi! [Marasul omburni chogʻlab:] Hozir Hozir. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

5. ot vzf. Dod-figʻon, nola, afgʻon, zorlanish.

Oh tortmoq (urmoq, chekmoq).

Ey, telba kechmishning tilsiz guvohi, Tinglanar qalbingdan yillarning ohi. — Gʻayratiy

Tanho yotar edim boʻm-boʻsh qirgʻoqda, Tepamda yulduzlar chekar edi oh. — A. Oripov, Yillar armoni

Said Jalolxon ishongan togʻi xususidagi bu xabarni eshitib, oh tortdi. — A. Qahhor, Bashorat

Ogʻriq alamidan tinmay oh urardi. — Mirmuhsin, Temur Malik

kt. Qizil, qirmizi

Ol yuzli

ot Qisqa bir zamon: lahza, payt.

Bir on. Shu onda.

Bir onning bahosin oʻlchamoq uchun Oltindan tarozu, olmosdan tosh oz. — Gʻ. Gʻulom

Umid Hafiza bilan boʻlgan shirin onlarini xayolidan oʻtkazardi. — Mirmuhsin, Umid

ot 1. Yoyga qoʻyib otiladigan, uchi nayzasimon uzun, ingichka tayoqcha; tir.

Sadoqdagi oʻq.

U kamonga chapdastlik bilan oʻq oʻrnatdi va chopib borayotgan ot ustida nishonga otdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Miltiq, toʻpponcha, pulemyot kabi qurollarga joylab otiladigan kichkina snaryad; patron.

Dushman pulemyoti birdan jimib qoldi, oʻqi tugagan pulemyotchi esa qocha boshladi. — N. Safarov, Olovli izlar

Oʻq ovoziga odam toʻplanganda, mis koʻza qorni pachaqlanib, tuproqqa agʻnab yotar edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

3. Shunday snaryad, patronning otilgan-da ogʻzidan chiqib uchadigan, moʻljalga yoʻnaltiriladigan qismi (qoʻrgʻoshin, pitra kabi).

Oqilxontoʻra Boʻtaboyni moʻljallab otgan oʻq Tillabuvaga tekkan ekan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Ortiq gilam toʻshalgan uyda, oynavand shkaf qarshisiga ayiq terisini yoyib, oʻq teshgan joylarini koʻzdan kechirayotgan edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

4. Minomyot, reaktiv artilleriya va shu kabilar qurollardan otiladigan oʻq-dori; snaryad.

Front orqasida oʻra qazib turganda, Mulla Obiddan oʻttiz metrcha nariga bir katta toʻp oʻqi tushib, qattiq tovush chiqarib yorildi. — A. Qodiriy, Obid ketmon