olm. soʻr. olm. Sabab haqida soʻroqni bildiradi; nega?, nima uchun?, nima sababdan?
Aka, nimaga jim boʻlib ketdingiz? — Oybek, Tanlangan asarlar
[Chol:] Nimaga bunaqa qilganini bilasizmi buning? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Qidiruv
«nimaga» boʻyicha 148 ta natija: Izohli
Lugʻat maqolalari
5 taolm. 1. Predmet, voqea-hodisa haqida soʻroqni ifodalaydi.
Bu nima? Nima yangilik bor? Sizga nima kerak edi? Otingiz nima.
Toshkentdan nimalar keltirdingiz, bek aka? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
2. Ritorik soʻroq gaplarda inkor maʼnosini bildiradi.
Dunyoni suv bossa, oʻrdakka nima qaygʻu? — Maqol
Yurt ishiga gʻamxoʻrlik qiladigan odamlar bor. Sanlarga nima. — Oybek, Tanlangan asarlar.
3. Belgi haqida soʻroqni bildiradi; qanday?
Nima gunoh qildim? — Oybek, Tanlangan asarlar
Margʻilonga nima yumush bilan kelgan edingiz? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
4. Qarindoshlik munosabatlari maʼnosida kim oʻrnida ishlatiladi.
U mening nimam boʻladi? Siz Karimning nimasi boʻlasiz?
5. Soʻroq gaplarning boshida umumiy soʻroqni bildiruvchi soʻz-gap sifatida kelib, soʻroqni kuchaytiradi, taʼkidlaydi.
Nima, madrasani bitirtirib, machitga imom qilasizmi? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
— Nima, biron narsa tushib qoldimi? — beparvo soʻradi Salim. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Nima boʻldi? 2. Qanday natija bilan tugadi. Unga nima boʻldi?;Ish nima boʻldi? Nima gap? Voqea nimadan iborat?
- Nima uchun?
- Nima qilaman (yoki qilasan, qiladi) Menga (senga, unga) nima keragi bor, boshimga uramanmi. Men buni nima qilaman? Nima qilasan yolgʻon gapirib?Xoʻsh, u [Yoʻlchi] tentakni qutqazib nima qilasan, jiyan? — Oybek, Tanlangan asarlar
- Nima qildi? Ne boʻldi?, qanday hodisaga yoʻliqdi? Sizga nima qildi?
- Nima qilay Qanday qilay, nachora, iloj qancha. Gapga koʻnmasa nima qilay.
- Bir nima Noaniq narsa, predmetni ifodalaydi; nimadir.
- Nimasi? Soʻzlovchining biror narsa yoki xatti-harakatdan taajjublanganligini yoki noroziligini bildiradi. Kanizak bilan oʻynashganing oʻynashgan, Sidiqjonning xotinini chaqirtirib, ikkovini urishtirganing, Anzirat xola bechorani urdirganing nimasi? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari.
- Nimasini aytasan (yoki aytasiz)
Nima sababdandir.
nisbiy olm. Qanday narsa boʻlmasin, nima boʻlmasin hammasi.
Doʻstlar nimaiki topsalar, baham koʻrishadi.
Nimaiki qilsang tilak, Bariga oʻqish kerak. — Q. Muhammadiy
esk. ayn. Narsa.
[Abdishukur:] Uka, meningcha, gʻaflatdasan, oʻqimaganlikdan boʻlsa kerak, fikring koʻp nimarsalardan hali gʻofil. — Oybek, Tanlangan asarlar
Taʼriflar ichida
50 tairvaytir Irvaymoq feʼlining orttirma nisbati. labni irvaytirmoq Nimaga qiyshiq ogʻzingni irvaytirib kulyapsan?
beshafqat ayn. Shafqatsiz. Beshafqat odam. Beshafqat urush. Beshafqat kasal qizning husninigina emas, yoshlik gʻururini ham olib ketdi. S. Shamsiyeva, Shifokor Nadomat ni
valaqla Toʻgʻri kelgan mavzuda boʻlar-boʻlmas, huda-behuda gaplarni gapirmoq. Nimaga bularni ishdan qoldirib, valaqlab oʻtiribsan? M. Hazratqulov, Jurʼat Sovuq qiliqlari,
biylat Biylamoq feʼlining orttirma nisbati. U hech kimni yoniga biylatmaydi. Har bir ish uning [kundoshning] buyrugʻi bilan boʻladi, hech nimaga meni biylatmaydi. Oybek,
qaratqich tlsh. Qaratish yoʻli bilan aniqlab kelib, kishi yoki narsalarning kimga yoki nimaga qarashli ekanligini koʻrsatuvchi soʻz shakli, soʻz birikmasining shunday qis
anqovsira Anqovlardek dovdiramoq yoki oʻzini anqovlikka, ovsarlikka solmoq. Ortiq uning tepasida nima qilarini, nima deyarini bilmay, anqovsirab turardi. M. Mansurov, Yom
Ertaklar
91 ta
Xalq ogʻzaki ijodi
Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga
Xalq ogʻzaki ijodi
Bir podsho tashna boʻlib, bir qizning uyidan suv soʻraydi va uning aqliga qoyil qolib, uylanmoqchi boʻladi. Qiz esa podshoga bajarilishi qiyin boʻlgan bir shart
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda shahzoda oʻz sevgilisining "attang"ni topib kelish shartini bajarish uchun sarguzashtlarga duch keladi. U tushida koʻrgan cholning armonini roʻyobga
Xalq ogʻzaki ijodi
Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o