- Мук тушмоқ 1. Оёқларни йиққан ҳолда юзтубан бўлиб ётмоқ ёки бошини жуда қуйи солиб энгашмоқ. Жинчироқни пуфлаб, Ёʻлчи билан Ўроз гулхан теварагида мук тушишди. — Ойбек, Танланган асарларЎтар бобо бўсағада мук тушиб илтижо қилди. С. Сиёев, Аваз;Камол кейинги кунларда кўп ишлар, иш столида қоғоз устига мук тушиб, тонг оттирар эди. — С. Аҳмад, Ойдин кечаларМук тушиб ўқий-ўқий чарчади қўзичоғим. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё
Қидирув
«мук» бўйича 30 та натижа: Изоҳли
Луғат мақолалари
12 та- Мукка тушмоқ 2. Бутунлай берилмоқ, таъсирига тушмоқ. Тожиддин Қосим оёқларига мукка тушиб ялинган, нола қилган Абдувоҳидни кўтариб турғизди. — Ойбек, Нур қидирибЁʻловчилар шамолни тўсиб турган қумтепанинг орқасига ўтиб, мукка тушиб ётдилар. — М. Осим, Карвон ёʻлларидаШтаб бошлиғи Ёʻлдош столга мукка тушиб, нималарнидир чизарди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар;Умрни узайтиришнинг бир неча хил ёʻллари бор: доимо серҳаракат бўлиш, ортиқча ҳасадгўй бўлмаслик, спиртли ичимликларга мукка тушмаслик — Газетадан
- Муккаси билан тушмоқ (ёки йиқилмоқ) Юзтубан бўлиб йиқилмоқ. У Тўлқинни яна калтаклайди. Бу маҳал калтак Эъзозхонга ҳам тегиб, у муккасидан йиқилди. — Ҳ. Ғулом, МашъалМахсум пичоқ ушлаган қўлини олдинга чўзганча муккаси билан йиқилди. — С. Анорбоев, ОқсойКомил турган ерида бир чайқалиб, оз бўлмаса, отнинг тагига муккаси билан тушай деди. — Ҳ. Ғулом, Машъал.
- Муккасидан кетмоқ 1) айн. мук тушмоқ 1. ишдан келди дегунча апил-типил овқатланади-ю, чизишга муккасидан кетади. — Ҳ. Ғулом, Замин юлдузлариУ китоб ўқишга яна муккасидан кетди. — Ю. Шомансур, Қора марварид;Мол-дунёга муккасидан кетмоқ. Маишатга муккасидан кетмоқ.Хурофотга муккасидан кетган бир қўшним билан гаплашиб турган эдик. — МуштумШамшихол ая ўғлининг ишга муккасидан кетганини кўриб, еган-ичгани жойига тушмайди. — Ўзбекистон қўриқлари.
- Муккасидан тушмоқ 1) айн. муккаси билан тушмоқ қ. мукка; 2) айн. мукка тушмоқ Л. Ленч ўз ҳикояларида эскилик сарқитларига муккасидан тушган кишиларни фош қилади. — Газетадан.
от 1. Бирон-бир фаолият соҳасидаги алоҳида ютуқлар учун рағбатлантириш шакли (қимматли буюм, пул, медал, орден ва шу кабилар).
Олий мукофот. Давлат мукофоти. Пул мукофоти. Мукофот бермоқ. Мукофот олмоқ. Мукофотга тақдим этмоқ.
Ғолиблар махсус мукофотлар билан тақдирланишди. — Газетадан
Баҳрихон бир қўй билан бир кўйлаклик атлас мукофот олган экан. — А. Қаҳҳор, Хотинлар
Биринчи даражали диплом ва пул мукофоти билан қайтди. — С. Аҳмад, Юлдуз
2. Кишининг ўз қилмиши, хатти-ҳаракати учун қайтган қаримта; умуман, совға, тортиқ.
биздан кейингилар ҳам бу ерга келиб сув ичади — ҳаққимизга дуо қилади. Бундан ортиқ мукофот борми бизга?! — Мирмуҳсин, Меъмор
Дунё можаросидан қўл ювмоқчи бўлган бир отага кексайган кунларида фарзанд доғини кўрмасликнинг ўзи ҳам улуғ мукофотдир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар,
сфт. 1. Ҳар жиҳатдан тўлиқ, камчилиги ёʻқ; расо, бут.
Мукаммал тўплам. Уч тилни мукаммал билади. Мукаммал билим.
Ҳаётни мукаммал қиламан, деб не-не одамлар бош қотирган. — С. Сиёев, Ёруғлик
Рустам отда юриш, найза отиш, қиличбозлик каби ҳунарларни мукаммал ўрганибди. — Олтин бешик
2. Такомиллашган, камолотга эришган; етук.
Сенинг қимматли сўзинг, ўткир фикринг мукаммал, Элнинг хотирасида сақланади умрбод. — Х. Расул
Азизанинг назарида, ҳар томонлама мукаммал, одобли, билимли йигит шу эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
сфт. 1. кт. Иззат-у икром қилинувчи; иззатли.
Худойи таоло инсонни ҳамма жониворлардан азиз-у мукаррам қилиб яратди. — Мирмуҳсин, Меъмор
2. Мукаррам (хотин-қизлар исми).
фл. 1. Бирор иш устида мук тушмоқ.
Баъзилар муккайиб, тошларнинг ғадир-будур бетини ойнадай силлиқлаб ярқиратиш билан машғул. — Ойбек, Навоий
2. айн. Мункаймоқ.
Зах ҳиди келган кичкина даҳлизда муккайган бир кампир чарх йигириб ўтирар, ёнидаги ўчоқда тезак тутаб ётарди. — С. Зуннунова, Гулхан
Таърифлар ичида
1 табекит Ёпиқ (берк) ҳолга келтирмоқ; очиқ ёки очилиб-ёпиладиган жойни маҳкамламоқ, ёпмоқ. Сандиқни бекитмоқ. Эшикни бекитмоқ. Хумнинг оғзини бекитмоқ. Тешик-ёриқл
Эртаклар
13 та
Халқ оғзаки ижоди
Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.
Халқ оғзаки ижоди
Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн
Халқ оғзаки ижоди
Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртакда ака-уканинг муносабатлари, ҳасадгўйликнинг ёмон оқибатлари ва ҳалолликнинг мукофоти ҳақида ҳикоя қилинади. Унда бир инсоннинг бошқасига нисбатан
Халқ оғзаки ижоди
Бу эртакда девона ўзининг "кўкка тупурсанг, бетингга тушади" деган ҳикмати билан подшоҳнинг эътиборига тушади. Вазирнинг ҳийласи туфайли девона кутилмаган
Халқ оғзаки ижоди
Золим подшоҳнинг фарзандсизлиги ва тўтиқушнинг саргузаштлари орқали бошланган бу эртак, гўзал Мислабуни излаб топиш ёʻлидаги қийинчиликлар ва подшоҳни
Шева материаллари
4 та
Қорақалпоғистон Республикаси · соврин; мукофот
Тошкент шаҳри · мукка тушмоқ
Қашқадарё вилояти · гулғунча
гулғунча
Сурхондарё вилояти · пайтавасиз кийиш
Этик ёки муккини пайтавасиз кийиш