Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«motam» boʻyicha 60 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

31 ta
motam

ot 1. Yaqin yoki moʻtabar kishining oʻlimi tufayli yuzaga kelgan qaygʻuli holat; azadorlik va shu munosabat bilan bogʻliq boʻlgan maʼraka, taʼziya, rasm-rusmlar (qora kiyish, bayram qilmaslik va shu kabilar).

Motam bayrogʻi. Motam libosi. Motam majlisi. Motam marshi,

Akasining dardi bilan toʻlgan qalbi uchun, yaqindagina oʻlgan onasining motami oʻz keskinligini bir daraja yoʻqotgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Hamza oʻldirilgan. Shohimardonda motam edi. — N. Safarov, Olovli izlar

Muzaffar zotlarga motam nojoiz, Ularning haqqidir faqat iftixor. — A. Oripov

2. Qattiq tashvish, qaygʻu-alamli holat.

Qaynataning Gulnorga ushanish niyati ular uchun katta motam boʻldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Motam tutmoq Motam holatida boʻlmoq, shunday holatni kechirmoq. Uning nazarida, butun Hirot qora ridoga oʻralib, motam tutayotganday. — Mirmuhsin, MeʼmorSen ketganga motam tutib, yigʻlashadi butun shahar. — Bahrom va Gulandom
Toʻliq maqola →
mot

Shaxmat oʻyinida shohning raqib donasi hujumidan himoya topolmay qolgan yutqiziq holati.

[Munajjim: dona surib] Kisht! Mot! — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy

  • Mot boʻlmoq 1. Mot holatga tushmoq; yutqizmoq. Isfandiyor raqibidan mot boʻlgan shatranjchidek oʻsal boʻlib oʻtirdi. — S. Siyoyev, Avaztaxmini tasodifan toʻgʻri chiqib qolsa, unda Mahmudning oʻzi mot boʻladi-ku. — M. Osim, Karvon yoʻllarida
  • Mot qilmoq 1. Mot holatga tushirmoq (shaxmat oʻyinida). Laganbardor xodim yangi shaxmatchi boshlikni ikki yurishda mot qildi. — GazetadanLekin koʻp vaqt doʻkondor oshnasini bir gap bilan mot qilib qoʻyganini koʻpirtirib maqtanadi. — Mirmuhsin, Umid
  • Motga tutmoq Gap-soʻzidan ilintirib (toʻxtatib) ustun kelishga, mot qilishga harakat qilmoq. Shoshmang, Musa aka, bu gapni aʼzolar oʻrtasiga tashlab olaylik, koni, umumiy majlis nima deydi, — Nizomiddinov Musani motga tutmoqchi boʻldi. — S. Ahmad, Hukm.
Toʻliq maqola →
motamli

sft. 1. Motamga tegishli, motamga aloqador.

Motamli kunlar.

Yer chizib gulxayrilar, Motamli toʻnin kiygan zamon. — Gʻ. Gʻulom

2. Motam tutuvchi, azador.

Achchiqroq bir soʻz aytib, alamdan chiqqim keldi-yu, motamli uy boʻlganidan oʻzimni bosdim. — H. Nazir, Koʻkterak shabadasi

Toʻliq maqola →
motamsaro

sft. Motamli.

Salomatning rangi sargʻaygan, goʻyo eng yaqin kishisini qabrga qoʻyib kelayotgandek motamsaro bir qiyofada edi. — S. Ahmad, Hukm

Shu payt hovliga motamsaro libosdagi puchuq qiz kirib keldi. E. Usmonov, Yol-qin. — Xotira maydonida

motamsaro ona haykali, bu yerda — baxtiyor ona siymosi. Har ikki holatda, ikki ulugʻ ramzda ulugʻ hikmatlar yashirin. — Sharq yulduzi

Toʻliq maqola →
motel

ot Avtosayyohlar uchun moʻljallangan, bir qator xizmat turlariga (texnik xizmat koʻrsatish va yonilgʻi quyish stansiyalari, garajlar, toʻxtash joylari va boshqalarga) ega boʻlgan mehmonxona.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 31 →

Taʼriflar ichida

17 ta
rekviyem

rekviyem Katoliklar cherkovida oʻqiladigan janoza. mus. Rekviyem, motam kuyi; Motsart rekviyemi.

taʼziyachi

taʼziyachi Motam tuggan, azador kishi. Marhumni dafn etish, motam marosimida qatnashuvchi kishi. — Janozaga yigʻilgan taʼziyachilarni chaqirib keldim, — dedi Shum bola. G

taʼziyaxona

taʼziyaxona Motam marosimi oʻtkazilayotgan xonadon, uy, hovli. Taʼziyaxonada bir soatcha oʻtirishgandan soʻng, Zokir ota bogʻga birrov borib keladigan yumushi borligini a

oqsolar

oqsolar Motam muddati (bir yil) oʻtishi munosabati bilan oʻtkaziladigan marosim (bunda marhumning yaqin kishilari bir-birlariga oq kiyimlik taqdim qiladilar va motam libo

musibat

musibat Motamsaro tashvish; kulfat. Musibat tortmoq. Musibat chekmoq. Uchqun oyisining boshiga tushgan musibatdan bexabar. H. Gʻulom, Mashʼal Toʻy boʻlib oʻtdi, lekin toʻ

marsiya

marsiya Biror shaxsning vafoti munosabati bilan uning xotirasiga bagʻishlab yozilgan motam sheʼri; Sharq sheʼriyatidagi adabiy janrlardan biri. Biz oʻlim va gʻamginliknin

Hammasini koʻrish · 17 →

Ertaklar

6 ta
Ernazar bilan Kimyonazar
Xalq ogʻzaki ijodi

Ertakda otasidan sehrli pichoq meros qolgan Ernazar ismli yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U akalarining hasadidan qochib, oʻziga yangi hayot qurishga

Gulshoh bilan Varqa
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda kambagʻal yigit Varqa va podshohning qizi Gulshohning muhabbati haqida hikoya qilinadi. Ular bir-birlarini sevishadi, ammo podshoh ularning birga

Orzijon bilan Qambarjon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qambarjon tushida koʻrgan Orzijon ismli malikaga oshiq boʻlib, uni topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. Uning sarguzashtlari davomida turli qiyinchiliklar va sino

Ozodachehra
Xalq ogʻzaki ijodi

Balx podshosining nabirasi Ozodachehra koʻp qiyinchiliklarni boshidan kechiradi. Uning sarguzashtlari davomida adolat qaror topib, yovuzlik jazolanadi.

Sher bilan durroj
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda yirtqich sher va qoʻrqoq durrojning doʻstligi haqida hikoya qilinadi. Durrojning odati sher uchun qanday oqibatlarga olib kelishi tasvirlanadi.

Tohir va Zuhra
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshoh va vazirning farzand koʻrish orzusi, ularning bolalari Tohir va Zuhraning taqdirlari, ularning cheksiz muhabbati va fojiali yakuni tasvirlana

Sheva materiallari

6 ta
goʻk giymoq
Samarqand viloyati · koʻk kiymoq

motam libosida yurmoq

kaltacha
Samarqand viloyati · nimcha

ayollarning motam marosimida kiyadigan chekkalari zeb berib bezatilgan uzun ustki kiyimi

xayriyat
Qashqadaryo viloyati · motam puli

Qazo kunida motam marosimiga yigʻilganlarga beriladigan mablagʻ

xayrxudoyi
Qashqadaryo viloyati · motam puli

Qazo kunida motam marosimiga yigʻilganlarga beriladigan mablagʻ

ya:s
Xorazm viloyati · aza

aza, motam

ya:s
Xorazm viloyati · aza, motam