Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«мотам» бўйича 115 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

80 та
мотам
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Яқин ёки мўтабар кишининг ўлими туфайли юзага келган қайғули ҳолат; азадорлик ва шу муносабат билан боғлиқ бўлган маърака, таъзия, расм-русмлар (қора кийиш, байрам қилмаслик ва шу кабилар).

Мотам байроғи. Мотам либоси. Мотам мажлиси. Мотам марши,

Акасининг дарди билан тўлган қалби учун, яқиндагина ўлган онасининг мотами ўз кескинлигини бир даража ёʻқотган эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ҳамза ўлдирилган. Шоҳимардонда мотам эди. — Н. Сафаров, Оловли излар

Музаффар зотларга мотам ножоиз, Уларнинг ҳаққидир фақат ифтихор. — А. Орипов

2. Қаттиқ ташвиш, қайғу-аламли ҳолат.

Қайнатанинг Гулнорга ушаниш нияти улар учун катта мотам бўлди. — Ойбек, Танланган асарлар

  • Мотам тутмоқ Мотам ҳолатида бўлмоқ, шундай ҳолатни кечирмоқ. Унинг назарида, бутун Ҳирот қора ридога ўралиб, мотам тутаётгандай. — Мирмуҳсин, МеъморСен кетганга мотам тутиб, йиғлашади бутун шаҳар. — Баҳром ва Гуландом
Тўлиқ мақола →
мот
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

Шахмат ўйинида шоҳнинг рақиб донаси ҳужумидан ҳимоя тополмай қолган ютқизиқ ҳолати.

[Мунажжим: дона суриб] Кишт! Мот! — Уйғун ва И. Султон, Алишер Навоий

  • Мот бўлмоқ 1. Мот ҳолатга тушмоқ; ютқизмоқ. Исфандиёр рақибидан мот бўлган шатранжчидек ўсал бўлиб ўтирди. — С. Сиёев, Авазтахмини тасодифан тўғри чиқиб қолса, унда Маҳмуднинг ўзи мот бўлади-ку. — М. Осим, Карвон ёʻлларида
  • Мот қилмоқ 1. Мот ҳолатга туширмоқ (шахмат ўйинида). Лаганбардор ходим янги шахматчи бошликни икки юришда мот қилди. — ГазетаданЛекин кўп вақт дўкондор ошнасини бир гап билан мот қилиб қўйганини кўпиртириб мақтанади. — Мирмуҳсин, Умид
  • Мотга тутмоқ Гап-сўзидан илинтириб (тўхтатиб) устун келишга, мот қилишга ҳаракат қилмоқ. Шошманг, Муса ака, бу гапни аъзолар ўртасига ташлаб олайлик, кони, умумий мажлис нима дейди, — Низомиддинов Мусани мотга тутмоқчи бўлди. — С. Аҳмад, Ҳукм.
Тўлиқ мақола →
мотамли
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

сфт. 1. Мотамга тегишли, мотамга алоқадор.

Мотамли кунлар.

Ер чизиб гулхайрилар, Мотамли тўнин кийган замон. — Ғ. Ғулом

2. Мотам тутувчи, азадор.

Аччиқроқ бир сўз айтиб, аламдан чиққим келди-ю, мотамли уй бўлганидан ўзимни босдим. — Ҳ. Назир, Кўктерак шабадаси

Тўлиқ мақола →
мотамсаро
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. Мотамли.

Саломатнинг ранги сарғайган, гўё энг яқин кишисини қабрга қўйиб келаётгандек мотамсаро бир қиёфада эди. — С. Аҳмад, Ҳукм

Шу пайт ҳовлига мотамсаро либосдаги пучуқ қиз кириб келди. Э. Усмонов, Ёл-қин. — Хотира майдонида

мотамсаро она ҳайкали, бу ерда — бахтиёр она сиймоси. Ҳар икки ҳолатда, икки улуғ рамзда улуғ ҳикматлар яширин. — Шарқ юлдузи

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 80 →

Таърифлар ичида

23 та
реквием

реквием Католиклар черковида ўқиладиган жаноза. мус. Реквием, мотам куйи; Моцарт реквиеми.

таъзиячи

таъзиячи Мотам тугган, азадор киши. Марҳумни дафн этиш, мотам маросимида қатнашувчи киши. — Жанозага йиғилган таъзиячиларни чақириб келдим, — деди Шум бола. Г

Ҳаммасини кўриш · 23 →

Эртаклар

6 та
Эрназар билан Кимёназар
Халқ оғзаки ижоди

Эртакда отасидан сеҳрли пичоқ мерос қолган Эрназар исмли йигитнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. У акаларининг ҳасадидан қочиб, ўзига янги ҳаёт қуришга

Гулшоҳ билан Варқа
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда камбағал йигит Варқа ва подшоҳнинг қизи Гулшоҳнинг муҳаббати ҳақида ҳикоя қилинади. Улар бир-бирларини севишади, аммо подшоҳ уларнинг бирга

Орзижон билан Қамбаржон
Халқ оғзаки ижоди

Қамбаржон тушида кўрган Орзижон исмли маликага ошиқ бўлиб, уни топиш учун узоқ ёʻлга отланади. Унинг саргузаштлари давомида турли қийинчиликлар ва сино

Озодачеҳра
Халқ оғзаки ижоди

Балх подшосининг набираси Озодачеҳра кўп қийинчиликларни бошидан кечиради. Унинг саргузаштлари давомида адолат қарор топиб, ёвузлик жазоланади.

Шер билан дуррож
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда йиртқич шер ва қўрқоқ дуррожнинг дўстлиги ҳақида ҳикоя қилинади. Дуррожнинг одати шер учун қандай оқибатларга олиб келиши тасвирланади.

Тоҳир ва Зуҳра
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳ ва вазирнинг фарзанд кўриш орзуси, уларнинг болалари Тоҳир ва Зуҳранинг тақдирлари, уларнинг чексиз муҳаббати ва фожиали якуни тасвирлана

Шева материаллари

6 та
гўк гиймоқ
Самарқанд вилояти · кўк киймоқ

мотам либосида юрмоқ

калтача
Самарқанд вилояти · нимча

аёлларнинг мотам маросимида киядиган чеккалари зеб бериб безатилган узун устки кийими

хайрият
Қашқадарё вилояти · мотам пули

Қазо кунида мотам маросимига йиғилганларга бериладиган маблағ

хайрхудойи
Қашқадарё вилояти · мотам пули

Қазо кунида мотам маросимига йиғилганларга бериладиган маблағ

я:с
Хоразм вилояти · аза

аза, мотам

я:с
Хоразм вилояти · аза, мотам