Shaxmat oʻyinida shohning raqib donasi hujumidan himoya topolmay qolgan yutqiziq holati.
[Munajjim: dona surib] Kisht! Mot! — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy
- Mot boʻlmoq 1. Mot holatga tushmoq; yutqizmoq. Isfandiyor raqibidan mot boʻlgan shatranjchidek oʻsal boʻlib oʻtirdi. — S. Siyoyev, Avaztaxmini tasodifan toʻgʻri chiqib qolsa, unda Mahmudning oʻzi mot boʻladi-ku. — M. Osim, Karvon yoʻllarida
- Mot qilmoq 1. Mot holatga tushirmoq (shaxmat oʻyinida). Laganbardor xodim yangi shaxmatchi boshlikni ikki yurishda mot qildi. — GazetadanLekin koʻp vaqt doʻkondor oshnasini bir gap bilan mot qilib qoʻyganini koʻpirtirib maqtanadi. — Mirmuhsin, Umid
- Motga tutmoq Gap-soʻzidan ilintirib (toʻxtatib) ustun kelishga, mot qilishga harakat qilmoq. Shoshmang, Musa aka, bu gapni aʼzolar oʻrtasiga tashlab olaylik, koni, umumiy majlis nima deydi, — Nizomiddinov Musani motga tutmoqchi boʻldi. — S. Ahmad, Hukm.