Поиск

ot 1. esk. 1 ayn. mehnat.

Sen uchun dalaning chokini soʻkdik, Bola oʻstirgandek emgaklar toʻkdik. — Mirtemir

2. Zahmat, qiyinchilik.

Emgak chekmoq.

Oʻtib bir qancha oylar, boshlab emgak, Yana yurmoqqa boshlab, chekdi emgak. — Habibiy

ot 1. Narsa, mol, mahsulot va shu kabilarni ajratish, hisobga olish yoki ularning kimga tegishliligini koʻrsatish uchun qoʻyiladigan, bosiladigan belgi.

Fabrika tamgʻasi.

Okopdan qarab turgan Normat ularning [samolyotlarning] qanotlaridagi qizil yulduz tamgʻalarini koʻrib qoldi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Toshkent tamgʻasi bosilgan chinni buyumlarni Urta Osiyo respublikalarining barcha xonadonlarida uchratish mumkin. — U. Maʼrupov, Ustoz

2. Qadimda mahbuslarning tanasiga belgi qoʻyish, bosish uchun qizdirib ishlatilgan asbob va shu asbobni bosishdan hosil boʻladigan belgi, iz.

Bolaning bilagiga yopishib qolgan tamgʻani Nabi polvon, eritilgan surgʻuch ustiga bosilgan pechatdek, zoʻrgʻa uzib oldi. — S. Ayniy, Qullar

3. Ot, mol va shu kabilarning tanasiga yoki tana aʼzolaridan biriga belgi bosish uchun qizdirib ishlatiladigan asbob va shu asbobni bosishdan qoladigan belgi, iz.

Otga tamgʻa bosmoq. Qoʻyning qulogʻidagi tamgʻa.

4. Ochish, buzish va shu kabilarga qarshi qoʻyiladigan belgili narsa, surgʻuch.

Haydarqul oddiy oʻgʻrilardan emas, u men tamgʻa bosib qoʻygan choshdan arpa oʻgʻirlagan. — S. Ayniy, Qullar

5. ayn. Gerb.

Saodat behisob tangalar orasida oʻz tangasini tanib turibdi; uning tamgʻasi suv ostida Saodatning koʻziga oʻzgacha yarqiramoqda. — I. Rahim, Ixlos

6. koʻchma Nimadandir qolgan, uning belgisi boʻlgan narsa, asar, iz.

Azob-uqubatlar tamgʻasi.

Ularda [tarixiy obidalarda] koʻp zamonlar va dinlarning tamgʻasi bor. — Z. Akramov, Hindiston lavhalari

Xotinining istarasi issiq chehrasiga nimaningdir dahshati qora tamgʻasini bosib ketgan edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Menga tanish boʻlgan xonadonlar, devor, tomi qulagan uylar. Bu urushning badburush tamgʻalari — N. Safarov, Olovli izlar

7. koʻchma Qilmish, xatti-harakat va shu kabilarga koʻra taqilgan yorliq, belgi.

Laʼnat tamgʻasi.

Orada allaqancha davr bu ajoyib anʼanaga eskilik tamgʻasi bosilib, unutilayozgan edi. — N. Hayitqulov, Yer tafti

8. tar. Qadimda chetdan kiritilgan molga belgi solishda olingan boj.

ot Temirchilik ustaxonasida dam berib, olovni yondiruvchi xizmatkor (

Usta Sheralining doʻkonida ishlaydiganlarga “bosqonchi”, xalfa, damgar deb nom berilar edi. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

ot Osh yaxshi dam yeyishi uchun qopqoqni oʻrab qoʻyadigan maxsus qalin dasturxon yoki mato.

bu ayol damgiri yangigina olingan oshdan totib koʻrib, bosh oshpazga tanbeh berayotgan ekan. — Saodat

sft. 1. Ruhini gʻam egallagan holatli; qaygʻuli.

Oyqiz gʻamgin Lolaning yelkasiga qoʻlini qoʻyib, alohida mehribonlik bilan gapirdi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Kampir chap yonida oyogʻining uchi bilan yer chizib turgan gʻamgin Adolatga boqdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Gʻam, qaygʻu ifodali.

Bir ozdan keyin oʻychan, gʻamgin qiyofada Kimyoxon kirdi. — N. Aminov, Qahqaha

U oʻz taqdirini bilib olmoqchi boʻlgandek, yigitga tik boqdi va gʻamgin nigohga duch keldi. — Yoshlik

ot kam qoʻll. Hamsuhbat.

Men ilgari bu yurtlarni kelib koʻrganim yoʻq, bu ellarning hech qaysisi bilan tanish, hamgap boʻlganim yoʻq. — Yodgor