Қидирув

сфт. Лой тегган, лой билан ифлосланган, лой чапланган.

Мадамин қўлидаги лойли кетмонни кўлмак сувга ташлаб қўйди. — С. Аҳмад, Мастура

Ёрмат, узр сўраган каби, лойли қўлларини қовуштириб, бирдан йиғлаб юборди. — Ойбек, Танланган асарлар.

от 1. Нам таъсирида ёки сув билан қоришиб, юмшоқ ва ёпишқоқ масса ҳолига келган тупроқ.

Ёмғир ёғди — кўча лой бўлди. Машина лой сачратди.

Бола сувни кўп сепиб, ерни лой қилиб юборган эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Деярлик ҳар қадам-да бир пой кавуши оёқдан тушиб, лойга ботар, қиз энгашиб олар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Сув остига ўтириб қолган тоғ жинсларидан, қум, тупроқ заррачаларидан ҳосил бўлган чўкинди; балчиқ (Баъзи турлари шифобахш бўлиб, даволаш мақсадларида ишлатилади).

Ариқнинг лойини тозаламоқ.

3. Тупроқни сувга қориб, баъзан сомон, жун каби нарсалар аралаштириб тайёрланган махсус қурилиш материали.

Сомонли лой. Кулол лойи. Лой қилмоқ. Лой пишитмоқ. Лой сувоқ.

Совуқда лой қориб, оёғимиз кесак, бурнимиз шолғомдай бўлиб кетди. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

сфт. 1. Тўғри келадиган, мос тушадиган; арзийдиган; мувофиқ, муносиб; сазовор.

Мақтовга лойиқ иш. У ҳурматга лойиқ одам. Сизга лойиқ бир иш топдим.

Отабек хон қизига лойиқ бир йигит экан. — А. Қодирий, Утган кунлар

Тетик, зийрак, улуғ, доно халойиқ Баҳо бергай билиб ҳар кимга лойиқ. Уйғун ва И. — Султон, Алишер Навоий

Яхшини ҳам кўрди, ёмонни ҳам. Ичидан ўзига лойиғини танлаб олди. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон

2. Ўлчамига тўғри келадиган.

Бу этик оёғингизга лойиқ экан. Бўйи бўйимга лойиқ.

— Ўҳў! — деди Турдиев дераза кўзларини кўриб. — Буларга лойиқ ойнани қаердан топаман. — И. Раҳим, Тинимсиз шаҳар

3. Етарли миқдорда, даражада.

Анварга жабр бўлади, деб ўйласанг, бундан кейин ўзига лойиқ, оз-оз нон ёпиб тур. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Бой ўзи меҳнат қилишни хоҳламаса, кучига лойиқ ер, ишлаб чиқариш воситалари қолдириладиган бўлди. — Н. Сафаров, Оловли излар

1. сфт. Лой, тупроқ, чанг ва ш. к. тушиб булғанган, лойқаланган

Лойқа сув

Март ўзи билан ёмғир бошлаб келди.. Жилғалардан шариллаб лойқа сел оқди — С. Анорбоев, Оқсой

Пастда жуда катта лойқа кўл тўлқинланиб ётар.. эди — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Унинг оти сув ёқасида бош чайқаб, орқага тисарилиб, пишқираётган лойқа дарёга тушишга журъат қилолмас- — Ҳ. Ғулом, Машъал

2. от Сувда ёки суюқликда сузиб юрган лой ва ш. к. лар зарраси ва уларнинг сув \ав-заларидаги лойсимон қуйқаси, чўкиндиси; балчиқ. м Дарё оқими ҳар йшзи 200 миллион тонна лоша олиб келади. И. Жабборов, Кўҳна харобалар сири

Ҳовуз лойқага тўлиб қолибди. Челак тагига лойқа ўтирибди. Мусаллас лойқаси тиниб қолибди

3. кўчма Ноаниқ, аралаш-қуралаш

Лойқа хаёлотлар чашмадай тинди. Пок-покиза юрак — бир қатра симоб — Ғ. Ғулом

4. кўчма Бирор ишнинг ёмон оқибати, охири, натижаси

Оламан-куя.. Кетидан лойқа чиқмаса дейман- — И. Шокаримов, Уруғ-аймокдар

Ароқни кўр: ўзи тип-тиниқ, Аммо унинг ишлари лойқа — Ш. Шомуҳамедов, Рубоийлар

Ишнинг оқибати лойқа бўлишига ақли етган Қорасоч Норйигит билан маслаҳатни бир жойга қўйди — Т. Сулаймон, Кора-соч

от 1. Бино, иншоот, машина ва шу кабиларни қуриш ёки тиклаш учун ишланган, тайёрланган ҳужжатлар (чизма, ҳисоб-китоб, андоза, нусха ва шу кабилар) мажмуи.

Бинонинг лойиҳаси. Лойиҳа тузмоқ.

Лойиҳага кўра, уй чердагига ўрнатилган қуёш батареяси сувни кислород ҳамда водородга ажратади. — Фан ва турмуш

2. Қарор, фармон, қонун ва шу кабилар ҳужжатларнинг дастлабки хомаки матни.

— Қарорнинг лойиҳаси ҳам бор, — деб раис кнопкани босди. — Ж. Шарипов, Хоразм

от 1. Қурилиш ишларида: лой тайёрлаш, лой ташиш ва уни юқорига узатиш ишини бажарувчи шахс.

Ражабали дастлаб, икки ой заводнинг бинокорлик ишида лойкаш бўлиб ишлади. — Ғ. Ғулом, Очилган сирлар

2. Сувоқчиликда: лой, ганч олиш учун ишлатиладиган металл асбоб; куракча.