Qidiruv

fl. 1. Tekis qilib kesmoq, qirqib tekislamoq (yolni, soqolni, moʻylovni). Toyning yolini kuzamoq.

Ota [Oxunboboyev] uning [Mustaqimning] gaplarini goh panjalari bilan chiroyli kuzalgan soqolini tarab, goh kelishgan moʻylovining uchini himarib, yuzi-koʻzi kulib eshitdi. — Y. Shamsharov, Ulgʻayish

Endigina qirqni hatlagan bu banda, chiroyli kuzalgan qop-qora soqolini demasa, yoshiga nisbatan yosh koʻrinar edi. — N. Norqobilov, Bekatdagi oq uycha

2. Daraxt va butalarga manzarali tus berish uchun ortiqcha shox-shabbalarini kesib tekislamoq.

Talashuv xiyobondagi xorazmcha choʻgirmaga oʻxshatib kuzalgan pakana daraxtlar tagida ham davom etdi. — E. Aʼzam, Kechikayotgan odam

fl. 1. Ketayotgan kishi bilan xayrlashish uchun biror yergacha birga bormoq, biror yergacha borib, chiqib, xayr-xoʻsh qilmoq; uzatmoq.

Mehmonlarni vokzalgacha kuzatib chiqmoq.

Komil bilan Boʻronbek Ziyodillani kuzatib qoʻyish uchun dalaga chiqishdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Adham shuncha kuzatib qoʻyaman desa ham, Karomat koʻnmadi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

Ichkarida Oʻzbek oyim mehmonlarni kuzatib boʻlib, Kumush bilan onasidan hoʻppak olar [gina qilar] edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Avazunimozoriston chetidagi yoʻlgacha kuzatib qoʻydi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Bilish, aniqlash maqsadida sinchiklab qaramoq, koʻzdan kechirmoq.

Quyosh tutilishini kuzatmoq.

Ergash minbarning panjarasini barmoqlari bilan qisib, koʻzlari chaqnab, xalqni kuzatardi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Krasnov, harsillab-gursillab, daraxtga chirmashdi-da, tevarakni kuzatdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Yusufjon Shomat qiziqning oʻyinlarini diqqat bilan kuzatib, oʻrganadi. — T. Obidov, Yusufjon qiziq

3. Zimdan qarab tekshirib turmoq, taʼqib qilmoq.

Ularni chetroqda shjayib kuzatib turgan choyxonachi, hech voqeaga tushunmay, yuziga fotiha tortdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Dushman qochgan joy kuzatish joyi ekanligi aniqlandi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

4. Biror narsani (maqsadni) nazarda tutmoq; koʻzda tutmoq, koʻzlamoq.

Agar Musulmonqul bu ishlarni bir yaxshi maqsadni kuzatib qilganda, zolimlarni oʻrtadan koʻtarib, yurtga osoyish berganda, unga kim nima deya olar edi? — A. Qodiriy Oʻtgan kunlar

Keyindan maʼlum boʻldiki, bu Boqimirzoning bu yerga kelishdan kuzatgan muddaosiga daxldor ekan. — A. Qahhor, Mirzo

Bombalar kuzatilgan moʻljalga — gazandalar toʻplangan joyga tushar, hammayoqni larzaga keltirib yovni qiyratardi. — J. Sharipov, Xorazm

fl. 1. Kuzatmoq feʼlining harakat nomi.

2. Tekshirish, bilishga qaratilgan ish, harakat.

Olim Fargʻonani kezish davomida ilmiy kuzatishlar olib bordi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

ot s. t. ayn. Kuz 1.

Qizim, sen olamga kelganing chogʻi Kuzak ham bahorga aylandi chogʻi. — U. Poʻlkan, Bir bahor dostoni

Bizni ham chorlardi kuzakda terim, Gurpaklashib yurib paxta terardik. — E. Vohidov.

fl. 1. Kuzatmoq feʼlining majhul nisbati.

Mehmonlar kuzatildi. Kuzatilgan maqsad.

2. Maʼlum boʻlmoq, koʻzga tashlanmoq, bilinmoq.

Tepki kasali bilan hamma yoshdagilar ham ogʻrishi kuzatiladi. — Saodat

Turkiy tub feʼllarning ng, n,l

auslautlilariga eʼtibor berilsa, ular bir xil semantik-grammatik ifodaga ega ekanligi kuzatiladi. — OʻTA