Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «kuyish» — результатов: 70

Фильтр

Словарные статьи

58
kuymoq

fl. 1. Alanga chiqarmay yonmoq.

Tutab kuyayotgan ot eti va terisining qoʻlansa hididan uning koʻngli behuzur boʻlib, boshi aylandi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Umuman, oʻt-olov olmoq; yonmoq; yonib ishdan chiqmoq.

Xalq aziz farzandlarining xunini undan talab qiladi; burnini yerga ishqab, vayron boʻlgan shaharlarini, kuyib kul boʻlgan qishloqlarini tiklab berishga majbur qiladi. — A. Qahhor, Ikkining biri

3. Ortiq darajada qizib (erib), ishdan chiqmoq (elektr asboblar haqida).

Lampochka kuyib qoldi. Dazmol kuyib qolibdi.

4. Ortiq darajada isib-qizimoq; harorati koʻtarilmoq.

— O-o, oftobda qolibsizlar-ku? — dedi u, xalqning oftobda kuyib turganligini endi koʻrganday. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Avgust oyi jaziramasi — kuyib yonar edi hamma yoq. — E. Rahimov.

5. Oʻt-olov yoki kuydiradigan narsa taʼsirida zararlanmoq, jarohatlanmoq (tirik organizm haqida).

Qaynoq suv toʻkilib, oyogʻi kuymoq. Olov sachrab, qoʻli kuymoq.

6. Quyosh issigʻi taʼsirida qurib-qovjirab ketmoq, nobud boʻlmoq (oʻsimliklar haqida).

Yana bir yili qattiq qurgʻoqchilik boʻlib, ekinlar kuyib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

7. Bekor boʻlmoq, behuda ketmoq; ajrab qolmoq.

Mehnatingiz kuymaydi. Unmaydi ham, kuymaydi ham. — Matal.

Boltaboy, ikki kun ishlab, darrov tabelchidan shikoyat qilayotibdi, deb oʻyladi shekilli, unga [Sidshjonga] tik qarab: — Nima qilishdi? Hech kimning haqi kuymaydi! — dedi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Bechora xotinlar boʻlsa, erlaridan bekitib yurgan pullarini daʼvo qilolmay, damlari ichlariga tushib, kuyib qola beradilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi

8. Biron kimsa yoki narsadan zarar-ziyon koʻrmoq, yolchimay aziyat chekmoq.

Bu odamga qanday vazifa berishni oʻzlaringga havola qilamiz, lekin hosilot kengashiga rais qilsalaring, kuymaysizlar. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻlagan ham koʻp ogʻaynilaridan kuygan, koʻplaridan alamzada ekan. — A. Qahhor, Ogʻaynilar

Koʻngli ochiq, sodda yigit ekansiz, men ham erdan kuyganman. — M. Ibrohimov, Yoʻlakdagi muhabbat

9. Xarj boʻlmoq, puli ketmoq.

Bunga sizning pulingiz kuyibdimi? Puli kuygan qalampir chaynabdi. — Maqol

10. Alam qilmoq, alam qilib boʻgʻilmoq; qattiq xafa boʻlmoq, gʻam-alam chekmoq.

Uzi bilmaydi-yu, menga oʻrgatganiga kuyaman! — A. Qahhor, Sanʼatkor

Qoʻyinglar, chiroqlarim, soʻramanglar. Bizning koʻrganlarimiz qursin — eshitmanglar ham, kuymanglar ham. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Yoʻlchi oʻgʻlimning qoni qutlugʻ, uni yuzga, koʻzga surtish kerak, — chuqur xoʻrsinib davom etdi chol, — kuyma, qizim [dedi Unsinga]. — Oybek, Tanlangan asarlar.

11. Qaygʻurmoq; achinmoq.

Men ketdim, endi senga kim kuyadi Ona shundoq boʻlar ekan! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Eshon tuni bilan uxlamay, qurʼon oʻqiydi. Oʻz taqdiri uchun kuyadi, xudoga nola qiladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

12. Alam-iztirob chekmoq.

Yor ishqida kuymoq.

Qoshing asli qoradir — oʻsma qoʻyganing yolgʻon, Sening uchun men kuygan — sening kuyganing yolgʻon. — Qoʻshiqlar

Lutfiniso kabi qadrdon bekasining oʻlimiga kuygan Yormat toʻyni tezroq oʻtkazish xususida ogʻiz ochmay qoʻydi. — Oybek, Tanlangan asarlar.

  • Ichi kuymoq Baxillik yoki rashk hissi bilan xafa boʻlmoq, alam qilmoq. Yakkaxoʻjaliklar, yosh-yalang, ayollar va bolalar ish boshlangan yerga bordilar. Qiziqqanlar ham, hayron boʻlganlar ham, vahimaga tushgan va ichi kuyganlar ham ergashdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Oyogʻi kuygan tovuqdek
  • Oxirati kuymoq
  • Ogʻzi kuymoq
  • Six ham kuymasin, kabob ham
  • Uyi kuymoq Katta, jiddiy zarar koʻrmoq, xonavayron boʻlmoq. [Yusufbek hoji:] Azizbek bu kun sizlarga yaxshiligingizni oʻttiz ikki tanga soliq bilan qaytarmoqchi boʻldi Uying kuydi, musulmonlar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Yuragi kuymoq 1. Kuchli darajada chanqamoq. Oqsoqol parvo qilmay gapirdi: — Bay-bay Yurak kuyib ketdi. Qani, bir piyola muzdek suv olib chiqing-chi! — P. Tursun, Oʻqituvchi[Tojiboy Gulsumga:] Seni parvardigorim mening uchun yaratgan. Sening ishqingda yuragimning yarmisi kuyib ketdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Полная статья →
kuy

KUY ' ohang 1 . Yoʻlchi bir nafas taraddudlanib, boshha bir k u ö n i chaldi-da, .. (Oybek). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni va boshqa maʼnolarni anglatgan bu ot asli kög tarzida [Devon, III, 144: kög (yumshoq k bilan) 'sheʼrning vazni, oʻlchovi; kög 'ashulada ovozni baland-past qilish’ ..] talaffuz qilingan, keyinchalik g undoshi y undoshiga, ö unlisi oʻ unlisiga almashgan (ССТТН, II, 170); oʻzbek tilida ü unlisining yumshoqlik belgisi yoʻqolgan: kög > küy > kuy. Mahmud Koshgʻariy koʻp maʼnoli soʻz (hatto bir necha soʻz) sifa— tida talqin qilgan kög soʻzi DSda nimagadir xitoycha deb taʼkidlangan (311- bet)

1. Maʼlum musiqa asari, ashula, qoʻshiq hosil qiluvchi musiqiy tovushlar birligi; ohang

Quvnoq kuy. Mungli kuy. Yangi kuy yaratmoq. sht Yoʻlchi bir nafas taraddudlanib, boshqa bir kuyni chaldi-da, keyin nayni bolaga berdi — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Musiqa asariga oʻxshash ohang

Chumchuqlarning tinmay chiriq-chiriq sayrashlari ajoyib bir kuy hosil etgan — S. Zunnunova, Yangi direktor

Полная статья →
Kuyish, kuyib qolish

yuqori harorat, elektr toki, kimyoviy moddalar (ishqorlar, kislotalar, ogʻir metallarning tuzlari va boshq.) yoki ionlashtiruvchi nurlanish taʼsiri ostida yuzaga keladigan toʻqimalarning shikastlanishi. Yumshoq toʻqimalarning shikastlanish chuqurligiga qarab K. ning toʻrt darajasi ajratiladi: I – shikastlanish sohasida qizarish va shishish, terining ogʻriqliligi; II – toʻqimalarning qattiq shishishi, terining qizarishi, shaffof yoki xiraroq suyuqlikli pufakchalarning hosil boʻlishi; III – teri va yumshoq toʻqimalarning oʻlishi, poʻstloq yoki koʻtirning yuzaga kelishi; IV – terining va teri osti toʻqimalari (biriktiruvchi toʻqima, muskul)ning suyakka qadar kuyib koʻmirga aylanishi va oʻlishi (nekroz). Alohida shakli – nurlanishli (quyosh, rentgen va boshq.) K.

Полная статья →

Показать все · 58 →

В определениях

12

Показать все · 12 →