Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«koʻmil» boʻyicha 118 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

102 ta
komil

sft. 1. Kamolotga erishgan, bekam-u koʻst, mukammal.

Muhammad Jamol endi soʻzni Iskandarodan boshladi: — Goʻzal, kelishgan va aqli komil qiz, — dedi. — Oybek, Nur qidirib

axloqi, odobi, maʼnaviy fazilatlari uni har bir komil insonga baravar qilib koʻtargan edi. — S. Ayniy, Esdaliklar

2. Komil (erkaklar ismi).

  • Imoni (yoki ishonchi) komil Qatʼiy ishonchni bildiruvchi ibora. Bu sirli gumbazga necha martalab tikilib qolganiga imonim komil, zero u boshqa yodgorlardan oʻzgacha. — S. Karomatov, Soʻnggi barxanAmmo Oy-qizning ishonchi komil ediki, erta-indin bu yerlar ham chamandek yashnaydi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
Toʻliq maqola →
koʻmmoq

fl. 1. Kovlangan yerga (chuqurcha, oʻra va shu kabilarga) joylab, ustini berkitmoq.

Sabzini koʻmmoq. Kartoshkani koʻmmoq.

Sholini kechasi otxonadan olib, boshqa yerga koʻming. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Tuproq, shagʻal, qum, tosh, kesak, xashak kabi narsalar bilan qoplab berkitmoq, koʻrinmaydigan qilib qoʻymoq.

Oyoqni qumga koʻmmoq. Tokni koʻmmoq. Bu joylarda anjir bilan anorni ham kuzda koʻmadilar.

Paxomov kartoshkalarni havas bilan bir-bir ushlab, oʻtga koʻma boshladi. — Oybek, Quyosh qoraymas

3. Oʻlikni goʻrga qoʻymoq; dafn etmoq.

Sizning oʻjarligingizni deb, guldek qizimni begona shaharga ikki qoʻllab koʻmib keldim. — H. Ahmar, Kim haq?

4. Chuqur joyni toʻldirmoq, yer bilan tekislamoq.

[Sidiqjon] Toʻlib qolgan kir oʻrani koʻmib tashlab, boshqa oʻra qazidi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Bultur paxta ekkan brigada yerning namini saqlash uchun zovurni koʻmgan ekan. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova

5. Juda ortiq darajada taʼmin etmoq; toʻkib, yogʻdirib tashlamoq.

Ishga koʻmib yubormoq. Pulga koʻmib tashlamoq.

Hayitmat akaning nazarida, Hikmat domla oʻz qavmlarini hash-pash deguncha oltinga koʻmib yuborayotgandek boʻlib koʻrindi. — N. Maqsudiy, Laylatulqadr

Toʻliq maqola →
kom

ot Maqsad, murod; shodlik, komronlik.

Baxt-u davlatdin butun oʻrtoqlarim kom oldilar, Soate dunyoda boʻlmam komron, qandoq qilay? — Hadiya bibi (Oʻzbek shoirlari)

Seningsiz menga kom yoʻqdir, Asal ichsam, zahar boʻlgʻay. — E. Vohidov, Muhabbat

Toʻliq maqola →
koʻmilmoq

fl. Koʻmmoq feʼlining oʻzlik nisbati.

Yoshligingda odat qilsang, qariguncha koʻnikasan, qariganda odat qilsang, koʻnikkuncha koʻmilasan. — Maqol

Zaynab ham tamom ipaklarga koʻmilib yasangan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

— Shataloq otib yurguncha, uyda koʻmilib oʻtirsalaring boʻlmaydimi? — dedi Fotima ona [bolalarga]. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 102 →

Ertaklar

11 ta
Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Ayyor bilan sodda
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda bir ayyor bilan sodda yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ular topib olgan oltinlar tufayli ayyor soddani aldashga urinadi, ammo oxir-oqibat

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Meros
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda uch oʻgʻilning otasiga boʻlgan munosabati va otaning farzandlariga bergan saboqlari hikoya qilinadi. Ertakda oilaviy qadriyatlar va ota-onaga hurm

Hammasini koʻrish · 11 →

Sheva materiallari

5 ta
qashqaroʻchoq
Fargʻona viloyati · qashqaroʻchoq

Metallsozlar oʻchogʻining bir formasi; shoxnayza va bulusi koʻmilmay, yuzada qoldiriladi

ulgʻar
Xorazm viloyati · pargʻama

pargʻama (bir qish koʻmilgan tok novdasi); tok novdasini koʻmib, ikkinchi bir yerdan chiqarib oʻstirish

ulgʻar
Xorazm viloyati · parxish

1. bir qish koʻmilgan tok novdasi. 2. parxish

ylgʻary
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · tok ildizi

bahorda koʻmilgan tokdan chiqqan ildiz

äymäq
Toshkent shahri · koʻmilmaydigan tok