Қидирув

фл. 1. Яшаш жойидан кетмоқ, бошқа яшаш жойига ўтмоқ.

Оловни ковласанг — ўчар, қўшнини ковласанг — кўчар. — Мақол

У [Нури] Ёрмат оиласининг боққа кўчиб кетганини эшитиб, афсус қилди. — Ойбек, Танланган асарлар

Бу ердан ҳеч қачон кўчмайман, сен ҳам кўчмайсан. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

2. Умуман, ўрни, манзили ва шу кабилардан бошқасига ўтмоқ, жилмоқ, кетмоқ.

Бу йил қизим бешинчи синфга кўчади.

Ана, қоқди қанотин булбул, Келиб қўнди чиройли гулга. Шохдан-шохга кўчади нуқул, Куйи роҳат берар кўнгилга. — И. Муслим.

Куз кириб, уларнинг учрашувлари ишхонага кўчган дастлабки кунлар — Ёшлик

3. кўчма Мавзуни, ҳаракатни, яшаш ёки ишлаш тарзини ўзгартирмоқ, бошқасига ўтмоқ.

Хадича холанинг бас, қийнама деган мазмунда кўз қисишини кўриб, бошқа гапга кўчди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. Ёпишган, бириккан жойидан ажрамоқ.

Унинг [масжиднинг] баланд ва сири кўчиб кетган эски устунлик айвонида уч-тўрт намозхон ўтиришибди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Овоз лампочкасининг остидаги қўрғошинлар кўчиб кетибди, янгидан ёʻпиштирди. — Т. Ашуров, Оқ от

1. Кўчиш пайтида ташиладиган уй-рўзғор буюмларидан иборат юк

Бир машина кўч

Аматжон бир аравага келин-ку-ёвнинг кўчини ортиб, дарҳол ёʻлга чиқди — С. Сиёев, Аваз

Кўчларни йиғиштир! Аравани қўш! Қувага жўнагаймиз! — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Кўч кўтармоқ Рўзғори билан, ўзига тегишли нарса-буюмлар билан бошқа жойга кўчмоқ, кетмоқ

Саодат турмуш ўртоғи билан кўчини кўтариб, кўп жойларда бўлди — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

Лобар кўчини кўтариб кетганига йигирма кунча бўлди — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

фл. 1. Кўчмоқ феълининг орттирма нисбати.

Қишлоқни шу ерга, янги ариқнинг икки юзига кўчирмоқчимиз. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ярангдан эски докани кўчирар эканман, бутун баданим зирқираб кетди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

2. Матнни бошқа қоғозга қайта ёзмоқ ёки қайта чизмоқ, ундан нусха, кўчирма олмоқ.

Элмурод ҳар жумлани неча қайта ўйлаб, ҳар ёзганини кун сайин яна бошдан кўчириб, республика газетасига мақола тайёрлади. — П. Турсун, Ўқитувчи

Гапларда шоирлар ўз янги шеърларидан ўқир, саводли кишилар эса уларни қўлда кўчириб, тарқатардилар. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

3. Ўтказмоқ, ўзгартирмоқ.

Тегирмонни ҳам электр билан ишлашга кўчириш лозим — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

Инженер-мутахассислар, яримавтомат усулига кўчириш мумкин, деган қарорга келишди. — М. Хайруллаев, Тилла маржон

от этн. Касалдан инс-жинсларни ҳайдаш учун қилинадиган ирим-сирим.

Бахшилар қўбизни чалиб, касалларни кўчириқ қиладилар. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари

Жонлиқ сўйиб, қони беморнинг баданига суртилди, кўчириқ қилинди. — Муштум

Назирахон домлага ўқитиб, табиби ғайбликни бўйнига олиши керакмиш. Бўлмаса кўчириқ бошланармиш. — Ҳ. Шайхов, Туташ оламлар

от 1. Асл нусхадан ёзиб, чизиб, кўчириб олинган нусха.

Буйруқнинг кўчирмаси. Қарордан кўчирма олмоқ.

Сайфиддин ака ўрнидан турди-да, архив материалларидан кўчирма олиб тўпланган папкалардан бири ичидан Георгий Синявский хатининг кўчирмасини топиб ўқий бошлади. — Ўзбекистон қўриқлари

Маҳаллий ва марказий газеталардан олинган кўчирмалар билан безатилган нутқнинг ўн минути давомида раис мажлис аҳлини икки марта тартибга чақирди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

2. Бошқанинг ишидан айнан ёки қисман кўчирилган, ўғирланган.

Кўчирма асар.

фл. Кўчирмоқ феълининг мажҳул нисбати.