Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«kimki» boʻyicha 81 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

12 ta
kim

olm. 1. Umuman, shaxs haqida (ismi, ish-amali va boshqalar nuqtai nazardan) soʻroqni bildiradi.

— Kim keldi? — Sobir. — Meni kim soʻradi? — Direktor.

— Mening bu yerda ekanligimni kim aytdi? — dedi Sidiqjon birpas jimlikdan soʻng. — Oʻzingiz soʻroqlab bildingizmi? Kimdan soʻradingiz? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

— Xoʻp, yangi ochiladigan maktablarda kim oʻqiydi? — dedi boy. — Musulmon bolalari. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Siz oʻzingiz kimsiz? — Oʻgʻlingiz Nizomiddinning doʻstlaridanman. — Mirmuhsin, Meʼmor

— Yuvgʻuchi kerak boʻlsa, kadxudoning uyiga bor. Kiming oʻlgan? — dedi choyxonachi qalandarga. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Ismi, ish-vazifasi va boshqalar jihatdan aniq boʻlmagan shaxsni bildiradi.

Shuning uchunmi, koʻksi zardobga toʻlib, dardini kimga aytishini bilmay qolgan kezlarida, Avaz Mutribni sogʻinadi, unga koʻngil yoradi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. Nisbiy olmosh vazifasida ergash gapni bosh gapga bogʻlash uchun xizmat qiladi.

Kimning bilagida kuchi boʻlsa, kim ishning havosini olsa, oʻsha zarbdor boʻlaveradi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Qator kelgan bir necha gaplar boshida qoʻllanib, biri, baʼzisi degan maʼnoni bildiradi.

Ularning bari jarohatlangan: kimi boshini ushlaydi, kimi belini koʻtara olmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Aksarining ust-boshi yupun kimlarda poxol tiqilgan eski kalish, kimlarda jagʻi yirtiq kavush, lekin ular shod. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Kim biladi (yoki bilsin) Shaxs, narsa, voqea-hodisa va shu kabilarning nomaʼlumligi, aniq emasligini bildiradi; bilmayman, bilmadim (bilmasam). Qirgʻiz Oʻroz belbogʻiga mahkam chandib tugilgan bittagina soʻlkavoyni (kim biladi, buni qachonlardan beri saqlab kelgan u) chiqarib, sekingina tashladi. — Oybek, Tanlangan asarlarOriyatli boʻlganidan, odamlar yuziga tik qaragani uyaladimi, kim bilsin, bu ayolning vujudida oʻn erkakning or-nomusi bor edi. — T. Ashurov, Oq ot
  • Kim aytadi sizni (seni) Shaxsning qilgan ishi, xatti-harakati unga munosib emasligini bildiradi, qayd etadi. Yashang-e, sizni kim aytadi qishloq muxbiri deb? — Guldasta
Toʻliq maqola →
kimsa

ot 1. Umuman odam, shaxs, zot.

Qisqasi, ilgaridan oddiy bir tengdoshdek boʻlib kelgan bir qiz endi Elmurod uchun sirli bir kimsaga aylanib borar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bu nomaʼlum kimsa oyoq uchi bilan yurib keldi-da, moʻralab ayvonga qaradi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hech kim, hech zot.

Goʻyo kimsa hol soʻrmas mendan, Joʻralarim soʻramaslar hol. — Rauf Parfi

Non sotib olay desa, bozor yoʻq, tortib olay desa, kimsa yoʻq. — I. Rahim, Chin muhabbat

Toʻliq maqola →
kimyo

ot 1. Moddalar, ularning tarkibi, tuzilishi, xossalarini, shuningdek, bir moddaning boshqa moddaga aylanishini oʻrganuvchi fan.

Analitik kimyo. Noorganik kimyo. Organik kimyo. Kimyo oʻqituvchisi.

U erta bilan xatni pochtaga tashlab kelib, yana kimyodan konspektlarini oʻqishga tutindi. — Mirmuhsin, Umid

2. Shu narsa (tushuncha) ga (oltinga aylantirishga) nisbat beradi.

Muqaddas oʻlkam, ajib xushhavo, omon boʻlsin, Eli jasur-u yeri kimyo, omon boʻlsin. — Habibiy

Ajib nozik bu barmoqlar, Terib misqol qilur togʻlar, Jahonda eng buyuk kimyo Bu qoʻllardir, bu qoʻllardir. — E. Vohidov

3. Kimyo (xotin-qizlar ismi).

Toʻliq maqola →
kimono

ot 1. Yapon erkaklari va ayollarining juda keng yengli xalat koʻrinishidagi kiyimi.

2. Umuman, shunday bichimdagi xalat yoki koʻylak.

Qizning egnida qiyiq yoqa, havorang batist kimono. — N. Yoqubov, Jon

Toʻliq maqola →
kimsan

ot 1. Kim soʻzining ikkinchi shaxsga qaratilgan soʻroq shakli.

Podadan adashgan buzoqqa oʻxshab duch kelgan eshikka boshingni tiqaverasanmi? Kimsan oʻzing? — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Nazarda tutilgan shaxsning darajasi (amali, unvoni, boyligi va shu kabilar) yuqoriligini taʼkidlash uchun ishlatiladi.

[Tantiboyvachchaning dadasi] Ziqnaning pir urgani edi Kimsan — terifurush falonchi boy! Lekin koʻrgan odam yamoqchimi, boʻzchimi deb oʻylar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Xotinlari ham, kimsan — oqsoqolning xotinimiz, deb kekkayishib, oʻzlariga xon, oʻzlariga bek boʻlib, rosa zugʻumini oʻtkazishdi, — dedi Yusvali togʻa. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Kimsan (erkaklar va xotin-qizlar ismi).

Toʻliq maqola →
kimxob

ot Oʻrishi ipak, arqogʻi zardan toʻqilgan mato; shu matodan tayyorlangan (tikilgan).

Bir toʻnlik kimxob. Kimxob toʻn. Kimxob nimcha.

Bu tuyalarning bir nechtasiga duxoba, kimxob, zarbof, atlas, adras va shoyi kiyimliklar yuklangan ekan. — S. Ayniy, Esdaliklar

Chigʻatoy bilan Oʻktoy kimxob toʻshak ustida oʻtirib, Chingizxondan kelgan choparning hikoyasini tinglashardi. — M. Osim, Oʻtror

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 12 →

Taʼriflar ichida

19 ta
basirat

basirat kt. Koʻra olishlik; ziyraklik. Vale kimki boʻlgʻay basirat fani, Ne mumkin do aylay olmoq ani. Navoiy, Saddi Iskandariy

bedard

bedard Gʻam-tashvishi yoʻq, beparvo, loqayd. Bedardning yonida gapir-sang, boshi ogʻrir. Maqol Muhabbatsiz koʻngil oʻlmogʻi maʼqul, Kimki bedard, xazon boʻlmogʻi maʼqul.

chizi

chizi rvsh. kam qoʻll. Bir oz, ozgina, andak. Koʻylak chizi chogʻroq keldi. Chizi vaqtdan soʻng. Kimki yoʻldan chizi toysa, Pokistonning chin oʻgʻli emas u. Oybek, Nur qi

izo

izo esk. kt. Azoblash, ranjitish; ozor, alam. Zolimlardan koʻrding izo, Boʻlmay maqsad ishi bajo. Tohir va Zuhra Mushtumzoʻrlik omboriga gʻalla berilmas, Uning igʻvo, izo

dilozor

dilozor Kishining diliga ozor beruvchi, kishini ranjituvchi, muomalasi sovuq, sitamgar. Dilozor odam. Dilozordan xudo bezor. Maqol Kimki boʻlsa dilozor, Undan shu yurt be

arshin

arshin Metrik sistema joriy qilinganga qadar qoʻllangan uzunlik oʻlchov birligi (0,71 metrga teng). Shu uzunlikdagi oʻlchov asbobi; gaz, gazchoʻp. Oʻz arshini bilan oʻlch

Hammasini koʻrish · 19 →

Ertaklar

50 ta
Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aql va boylik
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda cholning toʻrt oʻgʻli orasidan eng aqlli va mehnatkashini tanlashi haqida hikoya qilinadi. Ertak boylik va aql oʻrtasidagi munosabatni koʻrsatib b

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Bulbuligoʻyo
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Hammasini koʻrish · 50 →