Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«kelini» boʻyicha 60 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

22 ta
keli

sft. Oʻgʻir.

Xotin joʻxorini tuyib boʻldi, uni kelidan togʻorachaga solayotib doʻngʻilladi: — Havasga anor yeydi deysiz, shekilli. — A. Qahhor, Anor

Adolat oʻgʻirdastani kelidan oldi-da, Qamchiga darvoza oldidagi aravani koʻrsatdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Xoldon momo ana shu maysalarni keliga soldi. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

Toʻliq maqola →
kelin

ot 1. Yangi turmushga chiqqan yoki chiqayotgan qiz.

Yangi kelinlarning uyi odatda bezatilgan boʻladi. — F. Musajonov, Himmat

Zargarov: Menga qarang, uka Kuyov bilan kelin mening oldimda, hozir boradi. Registratsiya qiling, boʻlak gap yoʻq — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

2. Oʻgʻilning xotini (qaynota yoki qaynonaga nisbatan).

[Fotima:] Mana shu Marasulni tuqqanimda, Shu oʻgʻlim katta boʻlsa, xotin olsa, kelinimning hech ishiga aralashmayman, deb niyat qilganman. Xudo niyatimga yetkazdi. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

Qaynona-kelin bir daqiqa chamasi koʻrishib qoldilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Ukaning xotini (aka yoki opaga nisbatan).

Ziyodillaning oʻz oilasida shu vaqtgacha sodir boʻlgan koʻngilsiz hodisalarni ham, oʻz kelinining bebosh boʻlib ketganini ham hazm qila olmasligi turgan gap edi. — H. Gʻulom, Mashʼal

4. Oʻzidan yosh boʻlgan qarindosh yoki yaqin kishining xotini va shu xotinga murojaat.

[Ganga] Haydar ota aralashdi: — Kelin rost aytadilar. Menga qarang, kelin, oʻrtogʻingiz menga sizni olib kelishni juda tayinlagan. — A. Qahhor, Asror bobo

  • Kelin koʻrmoq 2. Kelinli boʻlmoq, oʻgʻlini uylantirmoq. [Nuri] Har hayit uch kungina yasanib-tusanib kelin koʻrishga yurar edi. — Oybek, Qutlugʻ qon;Voy, ogʻzingizga yogʻ, oʻgʻlim! Kelin koʻradigan kunim ham bormikin! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Kelin qilmoq — Kelin qilgani bisotda hech narsa bormi? — Bisot deysiz, mening bisotim sizlar-da, oʻgʻlim! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Kelinni kelganda koʻr, sepini yoyganda koʻr Koʻrmasdan, bilmasdan oldindan hukm chiqarma, degan maʼnoda ishlatiladigan maqol. Kelinni kelganda koʻr, sepini yoyganda koʻr, deyishadi. Olib kelmaguningizcha, ishonmayman. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Qizim, senga aytaman, kelinim, sen eshit Biror gap-soʻzni toʻgʻridan-toʻgʻri egasiga emas, balki unga eshittirgan holda, oʻzgaga aytishni bildiruvchi maqol. Uning nazarida, bu gaplar unga qarata, qizim, senga aytaman, kelinim, sen eshit tarzida aytilayotgandek edi. — T. Alimov, Sovgʻa
Toʻliq maqola →
kelim

ot Kelib turadigan daromad, foyda.

Basharti biror kun kelim kanda boʻlib qolsa, Islomga hammayoq qorongʻu boʻlib ketadi. — Mushtum

Gar boʻlsa nodon elim, Avj olib turgay kelim. — Hamza, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
kelinli

sft. Kelini bor; oʻgʻlini uylantirgan.

Axir oʻgʻil uylantirib, kelinli boʻldingiz, yangi kelinning qoʻlini koʻrsatay ham demaysiz! — A. Qodiriy, Obid ketmon

Toʻliq maqola →
kelinlik

ot Kelinga, kelin davriga xos narsa va shu kabilar

Kelinligida juda goʻzal edi.

Bu kelinchak kelinlik davrini surish oʻrniga suv tashidi, hovli supurdi, keli tuydi. — K. Yashin, Hamza

Oftob oyimning: “Nega qirq kokil qilmaysan?“ deb soʻrashiga: Qizingiz endi qizlik davridan oʻtib, kelinlik davriga kirdi deb kuldi [Kumush]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Nigoraning] Kelinlik liboslari muzga aylanib, badanini sovitib yuborgandek boʻldi — S. Ahmad, Poyqadam

Toʻliq maqola →
kelinoyi

ot 1. Akaning xotini (uka yoki singilga nisbatan).

[Nuri]... tagʻin dadamga, akalarimga gapirmang bu sirni. Kelinoyilarim ham zinhor eshitmasin. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Yoshi oʻzidan katta boʻlgan qarindosh yoki yaqin kishining xotini va shu xotinga murojaatni bildiradi.

Agar shu gaplarga qattiq ishonsanglar, Qumri kelinoyi, men hovlingizda qololmayman [dedi Onaxon]. — A. Muxtor, Opa-singillar

[Unsin] Qaddini koʻtarib, jasur boqdi Sharofatxonga: — Kelinoyi, akam birovning tomini teshib qamalgan emas yo birovning haqini yegan emas. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 22 →

Taʼriflar ichida

14 ta
kelinli

kelinli Kelini bor; oʻgʻlini uylantirgan. Axir oʻgʻil uylantirib, kelinli boʻldingiz, yangi kelinning qoʻlini koʻrsatay ham demaysiz! A. Qodiriy, Obid ketmon

nosharʼiy

nosharʼiy din. Shariatda yoʻl qoʻyilmaydigan, shariatga xilof; gʻayrisharʼiy. — Birovning kelini bilan mening ishim nima, Qulmatvoy! Kuying, nosharʼiy gaplar bilan ogʻzin

isnod

isnod Uyatga yoki taʼnaga qoldiradigan, nomiga dogʻ tushiradigan ish; shunday ishdan boʻladigan (keladigan) uyatli holat. Ha, bu isnodning bir chekkasi oʻqituvchilarga ha

oyoqli

oyoqli Oyogʻi bor. Toʻrt oyoqli hayvon. Uzun oyoqli chigirtka. [Kampir] “Mish-mish larni har vaqt ezmalik bilan soʻzlar edi: Falonchining kelini toʻrt oyoqli bola tugʻibd

chuchvara

chuchvara Ichiga qiyma solib tugilgan, mantidan koʻra kichikroq xamir ovqat. Koʻk chuchvara. Qovurma chuchvara. Chuchvara jahon pazandaligida keng tarqalgan taom hisoblan

telbalanmoq

telbalan Aql-hushini yoʻqotmoq, telba boʻlmoq. Laʼli degan bu juvon Abdurahmonboyning kelini boʻlgan. Ammo Boʻronbekka ishqi tushib, uning koʻyida telbalangan. H. Gʻulom,

Hammasini koʻrish · 14 →

Ertaklar

24 ta
Boyvachcha bilan pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Davlat — ogʻiz birlikda
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda boyning uch oʻgʻli va uch kelini haqida hikoya qilinadi. Ertak ogʻiz birligi va halol mehnatning qadr-qimmatini ochib beradi.

Eng katta zulm
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻz qiziga zulm qilgan podshoh va uning qizi haqida. Qiz otasining yomon niyatidan qochib, boshqa yurtga boradi va u yerda oʻz baxtini topadi.

Kambagʻal qurandoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda bir shahzodaning taqdiri va unga bogʻliq sarguzashtlar hikoya qilinadi. Kambagʻal qurandozning bashorati sababli shahzoda oʻz baxtini topish uchun

Kenja oʻgʻil
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-ukaning kenjasi otasidan qolgan narvoncha bilan sarguzashtlarga otlanadi. U oʻzining zukkoligi va topqirligi bilan boyni ham, podshohni ham aldab, murod

Kulsa – gul, yigʻlasa – dur
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Xizr xudoning inoyati bilan tugʻilgan qizning gʻaroyib xususiyatlari va uning boshidan kechirgan sarguzashtlari hikoya qilinadi. Qizning baxtiga koʻz

Hammasini koʻrish · 24 →