Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«кечмиш» бўйича 60 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

54 та
кечмиш
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Ўтган, бўлиб ўтган (асосан пайт, замон ҳақида).

Шамолдек кечмиш йиллар унинг [Гулчеҳранинг] чиройига чирой қўшган. — С. Азимов, Оппоқ тонг қўшиғи

У ҳозир болаларнинг шўх, жонли, қайноқ ўйинларини томоша қилади. Ўзининг кечмиш болалиги, қишлоғи, ўртоқлари ёдига тушади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ўтган ҳаёт, ўтмиш.

Кечмишинг бор чиндан ҳам узоқ, Илғай олмас барчасин кўзим. — А. Орипов, Руҳим

Чол яна бошлади ҳазин достонин, Кечмишда оқизган кўз ёши — қонин. — Ғайратий

Тўлиқ мақола →
кеч
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

КЕЧ И ' белгиланган муддатдан анча кейин'. Сал к е ч келса, чироҳ ўчирмай кутиб ўтиради (Шуҳрат). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу равиш асли ке:ч тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, III, 50), кейинроқ е: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган (Девон, ИИИ, 132; ДС, 290): ке:ч > кеч. 'Кечқурун' маъносини англатувчи кеч ИИ пайт маъносини англатувчи кеч И равишидан маъно тараққиёти натижасида ўсиб чиққан. КЕЧ ИИ қ. кеч И

1. Сутканинг кундуз қисми тугаб, тун қисми бошланадиган пайти, кундуз билан тун оралиғи

Кеч кирди. Кечга яқин

Кеч қоронғисига чулғанаётган минбардан нотаниш бировнинг фарёди эшитилди — П. Турсун, Ўқитувчи

-Кеч бўлиб қолди, бугун келмайди, — деди — С. Зуннунова, Гулхан

Кечга бориб жала қуйиб, тонг отгунча момақалдироқ гумбурлаб чиқди — С. Акмад, Уфқ

2. Кечаси, тун

Кундузлари булутли, Кечларида ойдин ёʻқ — Ғайратий

Бир кеч меҳмонхонада ота-ўғил сўзлашиб ўтирганнинг устига Ўзбек ойим келиб кирди — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Белгили ёки керак вақтдан кейин; белгили ёки керак вақт ўтгач

Ҳеч бўлмаганидан кўра, кеч бўлгани яхши — Мақол

Бу йилги баҳорнинг кеч келиши кўпларнинг тинка-мадорини қуритди — С. Кароматов, Олтин қум

Ҳосилотнинг сўзига кириб, чигитни беш кун кеч экканининг алами сира юрагидан чиқмасди — Р. Файзий, Чўлга бакор келди

4. кесим вазифасида. Вақт ўтди, қулай фурсат кетди. — деди Адолат. И. Раким, Чин мукаббат

-Бўлар иш бўлди, овора бўлманг, энди кеч. -Ҳали ҳам кеч эмас!

Темирни қизиғида босиш керак, кейин кеч бўлади — М. Ҳазратқу-лов, Журъат

Тўлиқ мақола →
кеча
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Сутканинг қоронғи тушгандан тонг отгунча ўтадиган қисми; тун.

Ойдин кеча. Қоронғи кеча,

— Ойимни бир ойдан бери кўрганим ёʻқ. Бир кеча ёнида ётишни орзу қиламан, — деди енгилланиб Нури. — Ойбек, Танланган асарлар

Сидиқжон ёʻлга тушиш нияти борлигини айтмаса ҳам, чол бу кеча шу ерда қолишни, эрта саҳар ёʻлга чиқишни маслаҳат берди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Бирор нарсага бағишланган, одатда расмий ва бадиий қисмдан иборат бўладиган кечки умумий йиғилиш.

Меҳмонлар билан вакилларнинг қизғин табриклари, хайрли тилакларидан кейин кечанинг расмий қисми тугади. — П. Турсун, Ўқитувчи

Кеча охирида Ўзбекистон санъат усталари катта консерт қўйиб беришди. — Газетадан

3. Бугундан олдинги кун.

Кеча сизни кутган эдим.

Кеча эрталаб, шаҳарни бир айланиб келайин, деб чиқиб кетган. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 54 →

Таърифлар ичида

6 та
гилза

гилза Патрон, снаряд ва шу кабиларда ичига порох ва ёнувчи модда тўлдириб, оғзига ўқ жойланадиган, юпқа деворли, таги берк металл силиндр. Катта ёʻлда эса болал

ўтмиш

ўтмиш Киши, халқ ҳаётининг ўтган қисми, шу ўтган давридаги ҳаёти. Мен ёшликдан отамга қарашдим, пода боқдим, машоқ тердим қишлоғимизда мактаб ҳам ёʻқ эди.

қисмат

қисмат Гўё олдиндан белгилаб қўйилган, пешонага ёзилган кўргилик; ёзмиш, тақдир. Қадим замонларда одамлар дунёдаги ҳамма нарса қисматга боғлиқ, деб ўйлаганлар.

достон

достон ад. Назм билан ёзилган улкан ҳикоя, қисса; поема. Навоийнинг Лайли ва Мажнун достони. Достон устида жиддий ишлай бошладим. Шукрулло, Сайланма Мактаб дарсликла

тарих

тарих Ижтимоий тараққиёт жараёнида юзага келган воқелик, ҳаёт. Тарих диалектикаси. Тарих қонунлари. Башарият тарихи зулм, ҳақсизлик, талончилик даврини поймол этиб

дарё

дарё Манбаидан қуйилиш жойи томон табиий ўзандан доимий равишда оқиб турадиган катта сув. Зарафшон дарёси. Азим дарё. Дарё суви. Дарё бўйи. Ўтирган — бўйра, й