КЕЧ И ' белгиланган муддатдан анча кейин'. Сал к е ч келса, чироҳ ўчирмай кутиб ўтиради (Шуҳрат). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу равиш асли ке:ч тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, III, 50), кейинроқ е: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган (Девон, ИИИ, 132; ДС, 290): ке:ч > кеч. 'Кечқурун' маъносини англатувчи кеч ИИ пайт маъносини англатувчи кеч И равишидан маъно тараққиёти натижасида ўсиб чиққан. КЕЧ ИИ қ. кеч И
1.
Сутканинг кундуз қисми тугаб, тун қисми бошланадиган пайти, кундуз билан тун оралиғи
Кеч кирди. Кечга яқин
Кеч қоронғисига чулғанаётган минбардан нотаниш бировнинг фарёди эшитилди — П. Турсун, Ўқитувчи
-Кеч бўлиб қолди, бугун келмайди, — деди — С. Зуннунова, Гулхан
Кечга бориб жала қуйиб, тонг отгунча момақалдироқ гумбурлаб чиқди — С. Акмад, Уфқ
2.
кам қўлл.
Кечаси, тун
Кундузлари булутли, Кечларида ойдин ёʻқ — Ғайратий
Бир кеч меҳмонхонада ота-ўғил сўзлашиб ўтирганнинг устига Ўзбек ойим келиб кирди — А. Қодирий, Ўтган кунлар
3.
рвш.
Белгили ёки керак вақтдан кейин; белгили ёки керак вақт ўтгач
Ҳеч бўлмаганидан кўра, кеч бўлгани яхши — Мақол
Бу йилги баҳорнинг кеч келиши кўпларнинг тинка-мадорини қуритди — С. Кароматов, Олтин қум
Ҳосилотнинг сўзига кириб, чигитни беш кун кеч экканининг алами сира юрагидан чиқмасди — Р. Файзий, Чўлга бакор келди
4.
кесим вазифасида. Вақт ўтди, қулай фурсат кетди. — деди Адолат. И. Раким, Чин мукаббат
-Бўлар иш бўлди, овора бўлманг, энди кеч. -Ҳали ҳам кеч эмас!
Темирни қизиғида босиш керак, кейин кеч бўлади — М. Ҳазратқу-лов, Журъат