Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«ja» boʻyicha 1744 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

498 ta
jagʻ

ot 1. Odam va hayvonlarda kallaning tishlar oʻrnashgan suyagi.

Ustki (tepa) jagʻ. Pastki jagʻ.

Otaqoʻzining koʻzlari qisilib, jagʻ paylari turtib chiqdi. — O. Yoqubov, Diyonat

U [Qalandar aka], koʻzlari bir nuqtaga qadalib qotib qolganday, qimir etmay turar, faqat jagʻi titrar edi. — S. Karomatov, Eʼtiqod

Vakil qulochkashlab jagʻimga urdi. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

2. Oyoq kiyimining yuzi bilan tagcharmi birlashgan yeri, old yonlari.

Aksarining ust-boshi yupun, mahsilarining yirtiqlaridan kir paytavalari osilib turadi, kimlarda poxol tiqilgan eski kalish, kimlarda jagʻi yirtiq kavush, lekin ular shod. — Oybek, Tanlangan asarlar

U oʻzining paxtasi oqib yotgan qizil chit toʻni, jagʻi ajralgan kavushi, piltalari chiqib ketgan doʻppisi bilan boshqa bolalardan ajralib turardi. — Oydin, Hikoyalar

3. Baʼzi asboblarning qisadigan, kesadigan qismi.

Ombir jagʻi. Qaychi jagʻi.

4. Kishi, odam; nonxoʻr.

Bir ishlovchiga uch jagʻ edik, boyga ortiqchalik qilib qoldik. H. Nuʼmon va A. — Shorahmedov, Ota

Lekin oilada jagʻ koʻpaygach, shundoq ham qoʻl uchida, tabibchilik bilan tirikchilik qilib kelayotgan Ibn Yamin qiynalib qoldi. — K. Yashin, Hamza

  • Jagʻi ochilmoq 1. Jahllanib tapira boshlamoq. Shu vajdan kampirning jagʻi yana ochildi, Sidiqjonning oʻtmishini, qizining qilmishini yana taʼna qila boshladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari;Ya na dushman pulemyotlarining jagʻi ochildi, bir necha jangchi yiqildi. — T. Rustamov, Mangu jasorat
  • Jagʻi ochiq 1. Koʻp gapiradigan, vaysayveradigan; vaysaqi; Jagʻi ochiq bola.
  • Jagʻi tinmaydigan 2. Doim ovqat chaynaydigan, ovqatdan ogʻzi boʻshamaydigan.
  • Jagʻ tish
  • Jagʻ urmoq Hadeb gapiravermoq.
Toʻliq maqola →
jam

1. Yigʻilgan, toʻplangan.

Jam boʻlmoq.

Ertalab quyosh qum dovonlaridan koʻtarilmagan paytda Mastura xola choy olib keldi, hamma jam edi. — J. Sharipov, Xorazm

Koʻzlaringda dunyo zavqi jam, Xandon urib kulsang, ey shoʻx. — M. Egamberdiyeva, Gulbarg

2. Qoʻshuv 2.

  • Jam qilmoq 1. Toʻplamoq, yigʻmoq. Shahar xalqin barini jam qilarmiz, Koʻrganingdan ziyod olib berarmiz. — Murodxon
  • Jamoat jam
  • Xotiringiz jam boʻlsin Xotirjam boʻling, tashvish qilmang, xavotir olmang. Biz hech qachon yolgʻiz qolmaymiz! Xotiringiz jam boʻlsin, bizga sizdaqa gʻamxoʻr kerak emas! [dedi Oygul]. — Uygʻun, Asarlar
Toʻliq maqola →
jar

Chetlari oʻpirilgan chuqur soylik; chuqurlik.

Chuqur jar. Past jar.

Azizbek sipohlari ila jarga tushdi va suv kechib, haligi tepaga yuzlandi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

U oʻrik shoxidan emas, jar yoqasidan juda pastga, tagsiz chohga qulab tushayotgandek juda yomon qoʻrqib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

  • Jar yoqasida Halokat oldida, halokat yoqasida. Axir, jar yoqasida turibmiz-ku, Komiljon. — H. Gʻulom, Mashʼal
Toʻliq maqola →
jat
  • Jatiga qoldi Boshqalarning qilmishi uchun javobgar boʻlib qoldi, kasriga, balosiga qoldi. Qilgʻiliqni u qildi-yu, jatiga men qoldim.Uning [Polvonning] jatiga kolxoz katta-kichiklari oldida Xolmirzaning yuzi shamgin boʻlib qoldi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda— Sening jatingga qovun bilan tarvuz pattachining qoʻlida qolib ketdi, — dedi Shum bola Omonga. — Gʻ. Gʻulom, Shum bolaBul xabarni padar eshitganlari hamon xitob qildilarki, San haromzoda farzandi noqobilning jatingga qoladirgʻangʻa oʻxshayman. — A. Qodiriy, Kinik asarlar
Toʻliq maqola →
jabr

ot Jismoniy yoki ruhiy azob; zulm, adolatsizlik.

Politsiya mahkamasi oldidan oʻtar ekan, har kimni titroq bosar, uning jabrini, dahshatini xalq har kuni, har soat, har minut totib turar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Kimga borib dod etay zolim falakning jabridin. — Muazzamxon.

  • Jabr koʻrmoq (yoki chekmoq, tortmoq) 1. Azob chekmoq, azob tortmoq, zulm koʻrmoq; zulm ostida ezilmoq, qiyinchilik koʻrmoq. Yoshligimda qaynananing jabrini torta-torta, tanimda jon qolgan emas. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlarZavod egasi boʻlishiga qaramay, u ham jabr koʻrgan ekan. — A. Qahhor, Yillar
  • Jabr qilmoq 1. Azob bermoq, zulm oʻtkazmoq, qiynamoq. Siz ikki kelin ushlashni bilmabsiz, Zaynabga jabr qilgan koʻrinasiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 498 →

Taʼriflar ichida

14 ta
gidrofizika

gidrofizika Gidrosferada yuz beradigan fizikaviy ja-rayonlarni, suvning fizik xossalarini oʻrganadigan fan.

besavod

besavod Yozuv-chizuvni bilmaydigan, savodi yoʻq. Besavod odam. Besavod bola. Ilm-u maʼrifatdan bexabar; bilimsiz. Bizam ja-a besavodmas, hech qanday infeksiya yoʻqligini

oʻynoqi

o‘ynoqi Tinch turmaydigan, serharakat; shoʻx. Soytoʻpining ayollari xushroʻy, oʻynoqi boʻladi. N. Qobil, Unutilgan sohillar Maxsus mulozimlar oʻynoqi otni yetaklab keltir

zabardast

zabardast Jismoniy jihatdan baquvvat, kuchli; qudratli. Zabardast yigit. Ikki zabardast pahlavon oʻrtada bel tutishib ketdilar. M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari Bizn

yuqori

yuqori Biror narsaning eng ustki qismida joylashgan; tepadagi, balanddagi, ustki. Binoning yuqori qavati. Bulutning eng yuqori qatlamlari. [Mulladoʻst:] Pastki jagʻi yuqo

shitirlamoq

shitirla “Shitir“ etgan tovush chiqarmoq; shitir-shitir qilmoq. Tol va teraklar yengilgina tebranar, yaproqlar ja chapak chalib shitirlardi. Gazetadan Qamishlar sirli shi

Hammasini koʻrish · 14 →

Ertaklar

330 ta
Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Hammasini koʻrish · 330 →

Sheva materiallari

898 ta
Arja
Xorazm viloyati · Arja

Sandiq.

Arjachi
Xorazm viloyati · Arjachi

Sandiqchi.

Bo‘ja
Qashqadaryo viloyati · Archa urug‘i

Archasining urug‘i, tandirkabob tayyorlashda ziravor sifatida ishlatiladi.

Bo‘jalamoq
Qashqadaryo viloyati · Bo‘ja sepmoq

Go‘shtga bo‘ja ziravorini sepmoq.

Gajakgul
Fargʻona viloyati · gajakgul

Naqsh turi

Hammasini koʻrish · 898 →

Maqolalar

1 ta

Tashqi resurslar

3 ta
Lex.uz
Meʼyoriy hujjatlar

Oʻzbekiston qonun hujjatlarining rasmiy milliy bazasi.

Lotin.uz
Imlo va yozuv vositalari

Bepul va cheklovsiz kirill–lotin transliteratsiyasi; oʻ va gʻ harflarini yozish jarayonida tuzatadi.

Xurshid Davron kutubxonasi
Kutubxonalar va oʻquv materiallari

Adib asarlari va tarjimalari, oʻzbek va jahon adabiyotidan namunalar.