Қидирув

фл. 1. Ҳақиқат, чин деб билмоқ.

Сўзига ишонмоқ. Ваъдасига ишонмоқ.

Бундай яхшиликни ҳар ким ҳам қила олади, Сафар ака шунинг учун мирзабошининг қилган яхшилигига мен ишондим. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Бунинг учун ёзувчи ўзи тасвирлаётган воқеага қаттиқ ишониши керак. — С. Кароматов, Олтин қум

2. Ишонч билан қарамоқ, ишонч боғламоқ; панд бермайди, деб билмоқ.

Бобур бу гал яна алданмаслик учун шаҳар ичидаги тарафдорларининг ҳеч бирига хабар бермасдан, фақат ўз кучига ишониб, таваккал қилиб келди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Кузнинг ўзгарувчан об-ҳавосига кўпда ишониб бўлмайди. — Газетадан

Шоир аср бошларида ёʻқ Ер юзида таҳқирланган киши қолмайди, деб порлоқ келажакка астойдил ишонган эди. — Газетадан

Ҳаёт Ғуломжонга ишонса ҳам чоҳ олдида турган кишидай қўрқиб, сўради: — Қаёққа? — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Умид боғламоқ, эътимод қилмоқ; суянмоқ.

Қоматига ишонган — қаддини букиб кетади, Кўпчиликка ишонган — мақсадига етади. — Мақол

Ойингнинг сендан умиди катта. Бор ишонгани сен. — Ў. Умарбеков, Одам бўлиш қийин

Кумуш ва онасининг бирдан-бир ишонганлари яна Ҳасаналининг ўзи эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар.

сфт. Ишониш мумкин бўлган; ишончли.

Ишонарли гап.

Бу савол ўзига ишонарли жавоб талаб қилиш билан бирга, асрлар бўйи тарғиб ва татбиқ қилиб келинаётган бир асос мантиғига имтиҳон ҳам эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Шерназарбойни халқ олдида оқлаш учун ишонарли далиллар керак эди. — Ж. Шарипов, Хоразм.

от 1. Ишониш ҳисси, туйғуси.

Ишонч билан гапирмоқ; Ишонч уйғотмоқ.

Ўнинчиси ҳам гапми, истаганича топиши мумкин — истак, ишонч ўлмаса бас — Газетадан

Ёʻлчи чакки одамларни топмади, Ёрматнинг ҳақсиз эканига ишончи кундан-кун ортди. — Ойбек, Танланган асарлар

Бор ишончим: бир куни Ёнгай қуёш қутб узра ҳам. — Э. Воҳидов, Муҳаббатнома

2. Эътимод этилган, суянилган, умид боғланган шахс ёки нарса.

Модомики, иккимизнинг ёлғиз ишончимиз шу ўғлимиз экан бизга лозими, унинг хурсандлиги нима билан бўлса, шуни ахтаришдир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Элмуроднинг ғурур билан гапирадиган гапи — келажакка ишонч ва умиди бўлиб қолди. — П. Турсун, Ўқитувчи

сфт. Ишонса бўладиган, панд бермайдиган.

Ишончли одам

Сиз суянчиқларга ишониб бўпмиз, жаноблар! Бошқа ишончли суянчиқларни топамиз. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Бу ташкилотда сиз менинг энг ишончли, суянадиган кишим бўласиз. — Н. Аминов, Суварак

Абдуғаффор ака деҳқончиликнинг истиқболи ишончли қўлларда бўлишини орзу қиларди. — Газетадан

от с.т. Ишончли.

сфт. 1. Ишониб бўлмайдиган; бетайин.

Ишончсиз киши билан ишлама, Ажабланиб, бир кун тилинг тишлама. — Мақол

У подшоҳни лашкар ичидаги ишончсиз шахслардан огоҳ этар, уларни жаллод қўлига топширарди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Умид-ишончи ёʻқ, ишончсизлик ифодаловчи.

Дўстининг ташвишини ишончсиз кулги билан ёʻқотишга тиришди. — Ойбек, Қуёш қораймас

худди саҳнага биринчи бор чиқаётган ҳаваскор санъаткордек, ишончсиз қадам билан телефонга борди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат