«ирисин» бўйича 18 та натижа: Изоҳли
фл. Микроорганизмлар таъсирида бузилмоқ, сасиб-бижғиб, яроқсиз ҳолга келмоқ; айнимоқ, чиримоқ.
Гўшт ирибди.
Лат еб ириган анорларнинг суви чиқиб, пулларга ўтиб кетибди. — Х. Тўхтабоев, Сариқ девни миниб
Деҳқонбой ота каттакон тўрлама қовун тумшуғидаги ириган ерини ўйиб ташлаб, карж қилиб сўйди. — Мирмуҳсин, Юзида ниқоби бор
от этн. Бирор мақсад, ният билан қилинган хурофий тадбир (масалан, тўйдан яхши ният билан бирор нарса олиб кетиш; дард-балони қайтариш, зиён-заҳматдан, кўз тегишдан сақлаш учун бирор нарсани бошдан ўгириб ташлаш ва бошқалар).
Она-бола дарвозадан чиқаётганда эса, иримини қилиб, қўлидаги ойна устига обдастадан сув югуртириб, Латофат билан келини кўздан ғойиб бўлгунча қараб қолди. — С. Кароматов, Ҳижрон
Эски иримлардан қутулиб кетмаган баъзи бўлтаклар ходанинг устига исириқ боғлаб қўядилар. — А. Қодирий, Обид кетмон
от эск. Лаб, дудоқ.
Ярим очиқ иринлари ичидаги оқ тишлари билан тилини ғарчча тишлаган-да, гўё шу турмушда, шу замонда туғилгани учун аттанг ўқийдир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
от Гулсапсар
гунафша ранг гулсапсар.
юн. ирис — рангдор парда, ёй парда Туркум:Ўзбекчада юнончадан ўзлашган сўзлар
Кўз рангдор (ёй) пардасининг яллиғланиши (бунда кўз ёшланади, хиралашади, қаттиқ оғрийди, бемор ёруққа қарай олмайди)
от Иримга ишонувчи; ирим-чиримга берилган, иримкаш.
Иримчи одам, ми Унинг [сигирнинг[ бўйнидаги бир парча эски чарм саланглаб, яғринига уриларди. Эгаси иримчи бўлса керак, кўз тегмасин, деб тақиб қўйган-да. — С. Анорбоев, Оқсой
Бу эртакда подшоҳнинг ўз хотинларидан бирини қўйиб юбориши ва кейинчалик унинг олдига меҳмонга бориши ҳақида ҳикоя қилинади. Суҳбат давомида хотин подш
Золим подшоҳнинг олтин чинори учун Булбулигўё қушини топишга чиққан кенжа шаҳзода саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг мардлиги ва садоқат
Бу эртакда доно йигитнинг ўзига муносиб умр ёʻлдошини топиш саргузаштлари ҳикоя қилинади. У ёʻлда учраган турли саволлар орқали бўлажак рафиқасининг ақ
Золим подшоҳнинг қизи Маликаи Ҳуснобод отасининг зулмига қарши чиқиб, ўз тақдирини ўзи белгилашга интилади. У кўплаб қийинчиликларни бошидан кечириб,
Шаҳзода Шавкат сирли кийикни қувиб, ўзга оламга тушиб қолади ва у ерда паризод Моҳистарага ошиқ бўлади. Бу саргузашт унинг ҳаётини бутунлай ўзгартириб
Бир подшо ўзининг собиқ хотинини синаш мақсадида унинг уйига боради. Хотиннинг ўз турмушидан мамнунлигини кўрган подшо ҳайратда қолади.
