Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ир-» бўйича 459 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

153 та
ирмоқ

от 1. Бирлашиб, катта дарё ҳосил қилувчи ҳар бир айрим кичик дарё.

Сирдарё ирмоқлари.

Ёлғиз оққан ирмоқ ҳам фойда келтиради, қизим, ахир, оқиб-оқиб, дарёга қўшилади-ку! — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Ғайратлар пахта тераётган ерларнинг охирида Зарафшон дарёсининг бир ирмоғи — Қорадарё ўтади. — М. Ҳазратқулов, Журъат.

2. Умуман, дарёча, кичик дарё.

Бу водийнинг қуёши ҳам бизники, Бахмал қир-у зумрад ирмоқлари ҳам. — Ғ. Ғулом

Музликлар остидан чиқаётган сув кичик ирмоқ ҳосил этиб оқарди. — С. Кароматов, Олтин қум.

Тўлиқ мақола →
ирқ

от 1. Насл, зот.

2. Кишиларнинг кўз, соч ва тери ранги, юз-бош тузилиши ва шу кабилар наслий белгилари бир хил бўлган, тарихан шаклланган ҳар бир гуруҳи.

Турли ирқларга мансуб кишилар ҳуқуқий тенглик асосида тез-тез учрашиб туриш ва ҳамкорлик қилиш имкониятига эгадирлар. — Газетадан

Бунда бор қанча ирқ ва қанча миллат. — Э. Воҳидов

Тўлиқ мақола →
ирим

от Бирор мақсад, ният билан қилинган хурофий тадбир (масалан, тўйдан яхши ният билан бирор нарса олиб кетиш; дард-балони қайтариш, зиён-заҳматдан, кўз тегишдан сақлаш учун бирор нарсани бошдан ўгириб ташлаш ва бошқалар).

Она-бола дарвозадан чиқаётганда эса, иримини қилиб, қўлидаги ойна устига обдастадан сув югуртириб, Латофат билан келини кўздан ғойиб бўлгунча қараб қолди. — С. Кароматов, Ҳижрон

Эски иримлардан қутулиб кетмаган баъзи бўлтаклар ходанинг устига исириқ боғлаб қўядилар. — А. Қодирий, Обид кетмон

  • Ирим қилмоқ Бирон-бир фалокат, зиён-заҳматга ёʻлиқмаслик ёки унинг олдини олиш чорасини қилмоқ, қидирмоқ; ирим тарзида бирор нарса қилмоқ. Икки кампир ирим қилиб, Маликанинг дард тутаётганлигини ҳеч кимга билдирмасликка тиришиб эшикни ҳам занжирлаб қўйишган эди. — Мирмуҳсин, ЧиниқишОхири у ирим қилиб, ҳужрасининг эшигини қулфламай, кўчага чиқди. — С. Аҳмад, ҲукмХадича хола бурунгидай унинг пешонасидан ўпди, дуо қилди, ирим қилиб, кузатгани чиқмади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Тўлиқ мақола →
ирин

от Лаб, дудоқ.

Ярим очиқ иринлари ичидаги оқ тишлари билан тилини ғарчча тишлаган-да, гўё шу турмушда, шу замонда туғилгани учун аттанг ўқийдир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
ирит

юн. ирис — рангдор парда, ёй парда Туркум:Ўзбекчада юнончадан ўзлашган сўзлар

Кўз рангдор (ёй) пардасининг яллиғланиши (бунда кўз ёшланади, хиралашади, қаттиқ оғрийди, бемор ёруққа қарай олмайди)

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 153 →

Таърифлар ичида

31 та
бўрибағир

бўрибағир бот. Итжумуртгуллилар оиласига мансуб, барги тухумсимон, гуллари сарғиш-яшил бута ёки паст бўйли дарахт.

ўзғир

ўзғир Ҳаммадан ўзиб кетувчи, ўзагон. Ўзғир от. кўчма Илғор, зарбдор. Бирдай сулув сиз икковлон, Пахтазорим ўзғирлари, Миртемир.

Ҳаммасини кўриш · 31 →

Эртаклар

185 та
Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Ҳаммасини кўриш · 185 →

Шева материаллари

90 та
Чорси эгов
Фарғона вилояти · Чорси эгов

юзи япалоқ, аммо то'ртқиррали, тишлари бир-бирини кесишган (катак) эгов

Тикма
Фарғона вилояти · экиш усули

чигитни сочмасдан бир-бир тикиб экиш

Ҳаммасини кўриш · 90 →