Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ир» бўйича 8712 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

4286 та
ирмоқ

от 1. Бирлашиб, катта дарё ҳосил қилувчи ҳар бир айрим кичик дарё.

Сирдарё ирмоқлари.

Ёлғиз оққан ирмоқ ҳам фойда келтиради, қизим, ахир, оқиб-оқиб, дарёга қўшилади-ку! — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Ғайратлар пахта тераётган ерларнинг охирида Зарафшон дарёсининг бир ирмоғи — Қорадарё ўтади. — М. Ҳазратқулов, Журъат.

2. Умуман, дарёча, кичик дарё.

Бу водийнинг қуёши ҳам бизники, Бахмал қир-у зумрад ирмоқлари ҳам. — Ғ. Ғулом

Музликлар остидан чиқаётган сув кичик ирмоқ ҳосил этиб оқарди. — С. Кароматов, Олтин қум.

Тўлиқ мақола →
ирқ

от 1. Насл, зот.

2. Кишиларнинг кўз, соч ва тери ранги, юз-бош тузилиши ва шу кабилар наслий белгилари бир хил бўлган, тарихан шаклланган ҳар бир гуруҳи.

Турли ирқларга мансуб кишилар ҳуқуқий тенглик асосида тез-тез учрашиб туриш ва ҳамкорлик қилиш имкониятига эгадирлар. — Газетадан

Бунда бор қанча ирқ ва қанча миллат. — Э. Воҳидов

Тўлиқ мақола →
ирим

от Бирор мақсад, ният билан қилинган хурофий тадбир (масалан, тўйдан яхши ният билан бирор нарса олиб кетиш; дард-балони қайтариш, зиён-заҳматдан, кўз тегишдан сақлаш учун бирор нарсани бошдан ўгириб ташлаш ва бошқалар).

Она-бола дарвозадан чиқаётганда эса, иримини қилиб, қўлидаги ойна устига обдастадан сув югуртириб, Латофат билан келини кўздан ғойиб бўлгунча қараб қолди. — С. Кароматов, Ҳижрон

Эски иримлардан қутулиб кетмаган баъзи бўлтаклар ходанинг устига исириқ боғлаб қўядилар. — А. Қодирий, Обид кетмон

  • Ирим қилмоқ Бирон-бир фалокат, зиён-заҳматга ёʻлиқмаслик ёки унинг олдини олиш чорасини қилмоқ, қидирмоқ; ирим тарзида бирор нарса қилмоқ. Икки кампир ирим қилиб, Маликанинг дард тутаётганлигини ҳеч кимга билдирмасликка тиришиб эшикни ҳам занжирлаб қўйишган эди. — Мирмуҳсин, ЧиниқишОхири у ирим қилиб, ҳужрасининг эшигини қулфламай, кўчага чиқди. — С. Аҳмад, ҲукмХадича хола бурунгидай унинг пешонасидан ўпди, дуо қилди, ирим қилиб, кузатгани чиқмади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Тўлиқ мақола →
ирин

от Лаб, дудоқ.

Ярим очиқ иринлари ичидаги оқ тишлари билан тилини ғарчча тишлаган-да, гўё шу турмушда, шу замонда туғилгани учун аттанг ўқийдир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
ирит

юн. ирис — рангдор парда, ёй парда Туркум:Ўзбекчада юнончадан ўзлашган сўзлар

Кўз рангдор (ёй) пардасининг яллиғланиши (бунда кўз ёшланади, хиралашади, қаттиқ оғрийди, бемор ёруққа қарай олмайди)

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 4286 →

Эртаклар

414 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ҳаммасини кўриш · 414 →

Шева материаллари

4000 та
Анжирнак
Наманган вилояти · Анжирнак

Ранги тўқ.

Бир қўна
Жиззах вилояти · Бир гал, бир марта

Бир гал, бир марта.

Бирагай
Жиззах вилояти · Бирагай

Эгиз туғилмаган, битта туғилган жонлиқ.

Бирчаноқ
Қашқадарё вилояти · Бирчаноқ

Кўсакларда қолган пахта.

Бирчигит
Жиззах вилояти · Бирчигит

Кўсакларда қолган озгина пахта.

Ҳаммасини кўриш · 4000 →

Мақолалар

1 та

Ташқи ресурслар

9 та
Таҳрирчи
Имло ва ёзув воситалари

Ўзбек тили учун имло ва услуб текшируви.

Коммон Воике: ўзбек тили
Корпуслар ва илмий ресурслар

Ўзбек нутқининг очиқ маълумотлар тўплами; овоз ёзиб ёки ёзувларни текшириб ҳисса қўшиш мумкин.

Kiril-lotin.uz
Имло ва ёзув воситалари

Онлайн транслитерация: ёзувни ўзи аниқлаб, матнни кириллдан лотинга ва аксинча ўгиради.

Lotin.uz
Имло ва ёзув воситалари

Бепул ва чекловсиз кирилл–лотин транслитерацияси; ў ва ғ ҳарфларини ёзиш жараёнида тузатади.

Ўзбек тили корпуси
Корпуслар ва илмий ресурслар

Ўзбек тилининг электрон корпуси: сўзшакл, лемма ва бирикмалар бўйича қидирув, конкорданс, морфологик таҳлил; параллел ва таълимий корпуслар.

Ҳаммасини кўриш · 9 →

Саҳифалар

2 та
Ҳамкорлар

<спан транслате="но">til.uz</спан> лойиҳасини яратаётган ва қўллаб-қувватлаётган ташкилотлар.

Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.