Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«inov» boʻyicha 285 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

250 ta
in

IN ’qush, hasharot, hayvonlarning yashash uchun qurgan joyi’. Arining i n i n i buzib tashladik. Qadimgi turkiy tilda 'yirtqich hayvon uyasi’ maʼnosini anglatgan bu ot asli yin tarzida talaffuz qilingan boʻlib (Devon, III, 11), oʻsha davrlardayoq soʻz boshlanishi — dagi y undoshi talaffuz qilinmay qoʻygan (Devon, I, 84; DS, 209): yin >

1. Qush, qasharot va hayvonlarning yashash, bola ochish uchun qurgan joyi; uya

Qarqunoq ini. Arining ini. Tulkining ini. Yaxshi soʻz bilan ilon inidan chiqar — Maqol

2. Insonning yashash joyi

Bu — issiq inni tashlab, sovuqda qaltirab, issiq inni qoʻmsash, degan soʻz edi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

[Odamzod] Kindik qoni toʻkilgan joyni tark etsa, qushmijoz boʻlib qolarkan. Qayerda yashash qulay boʻlsa, oʻsha yerga in quraverar ekan — "Yoshlik"

3. Biror narsa, odamlar egallagan joy; makon. . .v. shabadalar

Ayitboy jangovar uchuvchi boʻlgan ekan. U fashistlar iniga necha marta/shb qirgʻin solibdi — Sh. Gʻulomov, Qalb undaydi

Baʼzi tashviqotchilar xurofotga, eskilikka qarshi majlislarda oʻt ochadilar.. birok, oʻz uylari xurofotning chirik ini ekanini bilmaydilar — Oybek, O

Ular ochlik, qashshoqlik va kasalliklar ini boʻlgan xarob kulbalar oldida toʻp-toʻp yigʻilib, nimalardir toʻgʻrisida suhbatlashardilar — Oybek, Nur qidirib

Toʻliq maqola →
ing

taql. s. Chaqaloqning yigʻisiga oʻxshash ovoz haqida.

Ing demoq. Ing degan ovozi chiqmadi.

  • Ing yoʻq, jing yoʻq. Indamasdan, jimgina, soʻzsiz. [Nuri:] Dadamda bir malay bor Qorni toʻq, egni butun boʻlsa bas. Ing yoʻq, jing yoʻq ishlayveradi — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
ini

ot 1. Uka.

Yigʻim-terim vaqtida bir falokat yuz berib, Hasan oʻz inilari va ularning bolalaridan ajraldi. — S. Ayniy, Qullar

2. (1-shaxs birlik egalik shaklida — inim).

Uzidan yosh er kishiga, — uni oʻziga yaqin tutib murojaat etish shakli

Inim Sodiqboy, ishimiz juda xom hali! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mulla Gʻulom, bu toʻgʻrida siz nima deysiz, inim? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Toʻliq maqola →
inga

taql. s. Chaqaloq yigʻisiga taqlidni bildiradi.

Temir yoʻl ishchilari turadigan tunuka tomli umumiy yotoqxonaning chekkadagi xonasidan goʻdak ingasi, Hadyaning allasi eshitilardi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Toʻliq maqola →
inju

ot 1. Marvarid, dur.

Toʻy oqshomi inju taqqan yetim qiz, Majnuntolning marjonida bulduriq. — Gʻ. Gʻulom

Koʻzlaridan oqqan tomchilar quyoshda injuday yonadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Injuga nisbatlangan narsa.

Doʻstimdir lojuvard, shaldiroq suvlar — mening yuragimga oqqan injular. — J. Kamol

Javohirga, injuga toʻlmish Oltin chanoq — oltin koʻzalar. — Uygʻun.

Toʻliq maqola →
inʼom

ot 1. Tortiq qilib berilgan narsa; hadya, sovgʻa.

Shomurodga meni taʼrif qilasan qizini koʻndirasan, kelib mening inʼomlarimni olasan. — Yodgor.

Bugungi xirmon-xirmon paxtalar meva-chevalar xalqimizning mehnati evaziga kelgan choʻl inʼomidir. — Sh. Rashidov, Yangi yer haqida soʻz

2. Inʼom (erkaklar ismi)

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 250 →

Ertaklar

35 ta
Aql bilan davlat
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda Aql va Davlat oʻrtasidagi bahs tasvirlangan boʻlib, ulardan qaysi biri hayotda muhimroq ekanligi sinovdan oʻtkaziladi. Hikoya davomida bir bolanin

Bek bilan dehqon
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻzining aql-zakovati va mehnatsevarligi bilan ajralib turadigan dehqonning bek bilan boʻlgan munosabatlari tasvirlanadi. Dehqon bekning sinovlaridan

Boʻz bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Bulbuligoʻyo
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Choʻloq boʻri
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-ukaning sarguzashtlari haqidagi bu ertakda kenja oʻgʻilning jasorati va mehribonligi choʻloq boʻrining yordami bilan sinovlardan oʻtadi. U otasi buyurga

Dono yigit va uning qayligʻi
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda dono yigitning oʻziga munosib umr yoʻldoshini topish sarguzashtlari hikoya qilinadi. U yoʻlda uchragan turli savollar orqali boʻlajak rafiqasining aq

Hammasini koʻrish · 35 →