Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«инидан» бўйича 309 та натижа: Изоҳли

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Луғат мақолалари

245 та
ин

ИН ъқуш, ҳашарот, ҳайвонларнинг яшаш учун қурган жойиъ. Арининг и н и н и бузиб ташладик. Қадимги туркий тилда 'йиртқич ҳайвон уясиъ маъносини англатган бу от асли йин тарзида талаффуз қилинган бўлиб (Девон, ИИИ, 11), ўша даврлардаёқ сўз бошланиши — даги й ундоши талаффуз қилинмай қўйган (Девон, И, 84; ДС, 209): йин >

1. Қуш, қашарот ва ҳайвонларнинг яшаш, бола очиш учун қурган жойи; уя

Қарқуноқ ини. Арининг ини. Тулкининг ини. Яхши сўз билан илон инидан чиқар — Мақол

2. кўчма Инсоннинг яшаш жойи

Бу — иссиқ инни ташлаб, совуқда қалтираб, иссиқ инни қўмсаш, деган сўз эди — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

[Одамзод] Киндик қони тўкилган жойни тарк эца, қушмижоз бўлиб қоларкан. Қаерда яшаш қулай бўлса, ўша ерга ин қураверар экан — "Ёшлик"

3. кўчма Бирор нарса, одамлар эгаллаган жой; макон. . .в. шабадалар

Айитбой жанговар учувчи бўлган экан. У фашистлар инига неча марта/шб қирғин солибди — Ш. Ғуломов, Қалб ундайди

Баъзи ташвиқотчилар хурофотга, эскиликка қарши мажлисларда ўт очадилар.. бирок, ўз уйлари хурофотнинг чирик ини эканини билмайдилар — Ойбек, О

Улар очлик, қашшоқлик ва касалликлар ини бўлган хароб кулбалар олдида тўп-тўп йиғилиб, нималардир тўғрисида суҳбатлашардилар — Ойбек, Нур қидириб

Тўлиқ мақола →
ини

от 1. айн. Ука.

Йиғим-терим вақтида бир фалокат юз бериб, Ҳасан ўз инилари ва уларнинг болаларидан ажралди. — С. Айний, Қуллар

2. (1-шахс бирлик эгалик шаклида — иним).

Узидан ёш эр кишига, — уни ўзига яқин тутиб мурожаат этиш шакли

Иним Содиқбой, ишимиз жуда хом ҳали! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Мулла Ғулом, бу тўғрида сиз нима дейсиз, иним? — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тўлиқ мақола →
инг

тақл. с. Чақалоқнинг йиғисига ўхшаш овоз ҳақида.

Инг демоқ. Инг деган овози чиқмади.

  • Инг ёʻқ, жинг ёʻқ. Индамасдан, жимгина, сўзсиз. [Нури:] Дадамда бир малай бор Қорни тўқ, эгни бутун бўлса бас. Инг ёʻқ, жинг ёʻқ ишлайверади — Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →
инга

тақл. с. Чақалоқ йиғисига тақлидни билдиради.

Темир ёʻл ишчилари турадиган тунука томли умумий ётоқхонанинг чеккадаги хонасидан гўдак ингаси, Ҳадянинг алласи эшитиларди. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

Тўлиқ мақола →
инжу

от 1. Марварид, дур.

Тўй оқшоми инжу таққан етим қиз, Мажнунтолнинг маржонида булдуриқ. — Ғ. Ғулом

Кўзларидан оққан томчилар қуёшда инжудай ёнади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. кўчма Инжуга нисбатланган нарса.

Дўстимдир ложувард, шалдироқ сувлар — менинг юрагимга оққан инжулар. — Ж. Камол

Жавоҳирга, инжуга тўлмиш Олтин чаноқ — олтин кўзалар. — Уйғун.

Тўлиқ мақола →
инъом

от 1. Тортиқ қилиб берилган нарса; ҳадя, совға.

Шомуродга мени таъриф қиласан қизини кўндирасан, келиб менинг инъомларимни оласан. — Ёдгор.

Бугунги хирмон-хирмон пахталар мева-чевалар халқимизнинг меҳнати эвазига келган чўл инъомидир. — Ш. Рашидов, Янги ер ҳақида сўз

2. Инъом (эркаклар исми)

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 245 →

Таърифлар ичида

8 та
қий

қий Баъзи қушлар чиқарадиган товушни билдиради Қашқа томондан инидан безовта қилинган сақоқушнинг "қий-қий"и эшитилди

кўрсичқон

кўрсичқон Ер остида яшашга ва узун курак тишлари ер қазишга мосланган, кичкина чала юмуқ кўзлари бор, ўсимликхўр кемирувчи сутемизувчи ҳайвон. Худди кўр

учирма

учирма Эндигина инидан чиқиб уча бошлаган (қуш боласи ҳақида). Қўнғирлар май ойида тухум очиб, жўжаларини июндаёқ учирма қиладилар. Ж. Абдуллахонов, Тўфон ко

қин

қин Пичоқ, қилич каби қуроллар солиб қўйиладиган ғилоф. Пичоқ қини. Бир қинга икки қилич сиғмас. Мақол Яхши гап билан илон инидан чиқар, Ёмон гап билан пичоқ

қин

қин Пичоқ, қилич каби қуроллар солиб қўйиладиган ғилоф. Пичоқ қини. Бир қинга икки қилич сиғмас. Мақол Яхши гап билан илон инидан чиқар, Ёмон гап билан пичоқ

ин

ин ИН ъқуш, ҳашарот, ҳайвонларнинг яшаш учун қурган жойиъ. Арининг и н и н и бузиб ташладик. Қадимги туркий тилда 'йиртқич ҳайвон уясиъ маъносини англатган бу от

Ҳаммасини кўриш · 8 →

Эртаклар

56 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Ақлли бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўгай она зулмига учраган ақлли боланинг саргузаштлари ҳақида. У ўзининг зукколиги билан қийин вазиятлардан чиқиб, бахтли ҳаёт кечиришга мувафф

Аёз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Бир хумча олтин
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.

Бойвачча билан пари
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак бойвачча йигитнинг пари қизга уйланиши ва турмушдаги саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилади. Улар ялмоғиз кампирнинг чангалидан қочиб, кўп қийинк

Ҳаммасини кўриш · 56 →