Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«ini» boʻyicha 1678 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

378 ta
ini

ot 1. Uka.

Yigʻim-terim vaqtida bir falokat yuz berib, Hasan oʻz inilari va ularning bolalaridan ajraldi. — S. Ayniy, Qullar

2. (1-shaxs birlik egalik shaklida — inim).

Uzidan yosh er kishiga, — uni oʻziga yaqin tutib murojaat etish shakli

Inim Sodiqboy, ishimiz juda xom hali! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mulla Gʻulom, bu toʻgʻrida siz nima deysiz, inim? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Toʻliq maqola →
in

IN ’qush, hasharot, hayvonlarning yashash uchun qurgan joyi’. Arining i n i n i buzib tashladik. Qadimgi turkiy tilda 'yirtqich hayvon uyasi’ maʼnosini anglatgan bu ot asli yin tarzida talaffuz qilingan boʻlib (Devon, III, 11), oʻsha davrlardayoq soʻz boshlanishi — dagi y undoshi talaffuz qilinmay qoʻygan (Devon, I, 84; DS, 209): yin >

1. Qush, qasharot va hayvonlarning yashash, bola ochish uchun qurgan joyi; uya

Qarqunoq ini. Arining ini. Tulkining ini. Yaxshi soʻz bilan ilon inidan chiqar — Maqol

2. Insonning yashash joyi

Bu — issiq inni tashlab, sovuqda qaltirab, issiq inni qoʻmsash, degan soʻz edi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

[Odamzod] Kindik qoni toʻkilgan joyni tark etsa, qushmijoz boʻlib qolarkan. Qayerda yashash qulay boʻlsa, oʻsha yerga in quraverar ekan — "Yoshlik"

3. Biror narsa, odamlar egallagan joy; makon. . .v. shabadalar

Ayitboy jangovar uchuvchi boʻlgan ekan. U fashistlar iniga necha marta/shb qirgʻin solibdi — Sh. Gʻulomov, Qalb undaydi

Baʼzi tashviqotchilar xurofotga, eskilikka qarshi majlislarda oʻt ochadilar.. birok, oʻz uylari xurofotning chirik ini ekanini bilmaydilar — Oybek, O

Ular ochlik, qashshoqlik va kasalliklar ini boʻlgan xarob kulbalar oldida toʻp-toʻp yigʻilib, nimalardir toʻgʻrisida suhbatlashardilar — Oybek, Nur qidirib

Toʻliq maqola →
inʼikos

ot 1. Oynada, suvda va umuman, yaltiroq narsa betida aks etgan tasvir; aks.

Lekin bu ochilish koʻngilda paydo boʻlgan qandaydir biror shodlikning akslanishi boʻlmay, balki koʻzida yolqinlana boshlagan gʻazab oʻtining inʼikosi kabi edi. — S. Ayniy, Esdaliklar

2. Obyektiv voqelikning, borliqning kishi ongida aks etishi, aksi.

Dramaturgning ifoda qilib bergan tiplari turmushimizda hali ham uchrab kelayotgan eskilik sarqitlaridan qutula olmagan kishilarning badiiy inʼikosidir. — Oʻzbek adabiyoti tarixi

Toʻliq maqola →
ogʻa-ini

ot 1. Aka-uka.

Ovsinlar inoq boʻlsa, ogʻa-inilar chinoq boʻlmas. — Maqol

Kel, ogʻa-ini boʻlaylik. Senga qiyomatlik aka boʻlay. Katta toʻylar qilib, uylab qoʻyaman. — S. Ahmad, Ufq

2. Tugʻishgandek, aka-ukadek bir-biriga yaqin, qadrdon kishilar.

Oʻzbekistonda yasha-yotgan xalqlar bir-biriga ogʻa-ini, birodar.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 378 →

Taʼriflar ichida

35 ta
birodarlik

birodarlik Aka-ukalik, ogʻa-ini-lik. Aka-ukalardek, ogʻa-inilardek doʻstona munosabat; inoqlik, doʻstlik. Birodarlik — barobarlik. Maqol Doʻstlik, qardoshlik, birodarlik

qardosh

qardosh Doʻstlik, birodarlik aloqalari bilan bogʻlangan, bir-biriga juda yaqin; doʻst, birodar. Qardosh xalqlar. Kelar doʻstlar, qardoshlar Markaziy Fargʻonaga. A. Poʻlat

mehribonlik

mehribonlik Mehrli (mehribonga xos) eʼtibor, munosabat; mehribonga xos xislat. Ahmadning yonidan oʻtar ekanlar, Asadillo mehribonlik bilan uning yelkasiga qoʻlini qoʻydi.

pahlavon

pahlavon Barvasta va zabardast; jismoniy baquvvat, bahodir. Pahlavon oʻgʻlon. Ahmadjon u yoq-bu yoqqa borsa, yonida pahlavon ogʻa-ini, vafodor yor, sadoqatli joʻralar ham

doʻst

do‘st zid. Qarashlari, dili, ish faoliyati yaqin boʻlgan, inoqlik, ahillik bilan bogʻlangan ikki yoki undan ortiq kishining har biri; oʻrtoq. dushman. Qadrdon doʻst. Chin

doʻst

do‘st zid. Qarashlari, dili, ish faoliyati yaqin boʻlgan, inoqlik, ahillik bilan bogʻlangan ikki yoki undan ortiq kishining har biri; oʻrtoq. dushman. Qadrdon doʻst. Chin

Hammasini koʻrish · 35 →

Ertaklar

410 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldarkoʻsa va boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Hammasini koʻrish · 410 →

Sheva materiallari

844 ta
Arbamoq
Qashqadaryo viloyati · Arbamoq

Olqishlamoq, undamoq; ruhini ko‘tarmoq.

Bo‘ja
Qashqadaryo viloyati · Archa urug‘i

Archasining urug‘i, tandirkabob tayyorlashda ziravor sifatida ishlatiladi.

Bo‘jalamoq
Qashqadaryo viloyati · Bo‘ja sepmoq

Go‘shtga bo‘ja ziravorini sepmoq.

Bügʻäk
Samarqand viloyati · yoqa turi

Koʻylak yoqasining bir turi

Can-iltash
Fargʻona viloyati · tog' oti

Oyim rayonining pastida bir tog' oti

Hammasini koʻrish · 844 →

Maqolalar

1 ta

Tashqi resurslar

9 ta
Common Voice: oʻzbek tili
Korpuslar va ilmiy resurslar

Oʻzbek nutqining ochiq maʼlumotlar toʻplami; ovoz yozib yoki yozuvlarni tekshirib hissa qoʻshish mumkin.

Lex.uz
Meʼyoriy hujjatlar

Oʻzbekiston qonun hujjatlarining rasmiy milliy bazasi.

Lotin.uz
Imlo va yozuv vositalari

Bepul va cheklovsiz kirill–lotin transliteratsiyasi; oʻ va gʻ harflarini yozish jarayonida tuzatadi.

Oʻzbek tili korpusi
Korpuslar va ilmiy resurslar

Oʻzbek tilining elektron korpusi: soʻzshakl, lemma va birikmalar boʻyicha qidiruv, konkordans, morfologik tahlil; parallel va taʼlimiy korpuslar.

Hammasini koʻrish · 9 →

Sahifalar

1 ta
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.