Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«inday» boʻyicha 255 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

246 ta
in

IN ’qush, hasharot, hayvonlarning yashash uchun qurgan joyi’. Arining i n i n i buzib tashladik. Qadimgi turkiy tilda 'yirtqich hayvon uyasi’ maʼnosini anglatgan bu ot asli yin tarzida talaffuz qilingan boʻlib (Devon, III, 11), oʻsha davrlardayoq soʻz boshlanishi — dagi y undoshi talaffuz qilinmay qoʻygan (Devon, I, 84; DS, 209): yin >

1. Qush, qasharot va hayvonlarning yashash, bola ochish uchun qurgan joyi; uya

Qarqunoq ini. Arining ini. Tulkining ini. Yaxshi soʻz bilan ilon inidan chiqar — Maqol

2. Insonning yashash joyi

Bu — issiq inni tashlab, sovuqda qaltirab, issiq inni qoʻmsash, degan soʻz edi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

[Odamzod] Kindik qoni toʻkilgan joyni tark etsa, qushmijoz boʻlib qolarkan. Qayerda yashash qulay boʻlsa, oʻsha yerga in quraverar ekan — "Yoshlik"

3. Biror narsa, odamlar egallagan joy; makon. . .v. shabadalar

Ayitboy jangovar uchuvchi boʻlgan ekan. U fashistlar iniga necha marta/shb qirgʻin solibdi — Sh. Gʻulomov, Qalb undaydi

Baʼzi tashviqotchilar xurofotga, eskilikka qarshi majlislarda oʻt ochadilar.. birok, oʻz uylari xurofotning chirik ini ekanini bilmaydilar — Oybek, O

Ular ochlik, qashshoqlik va kasalliklar ini boʻlgan xarob kulbalar oldida toʻp-toʻp yigʻilib, nimalardir toʻgʻrisida suhbatlashardilar — Oybek, Nur qidirib

Toʻliq maqola →
indamoq

fl. Biror narsa demoq; gap, soʻz aytmoq; gapirmoq.

Indamay ish qilmoq. U indamay oʻtib ketaverdi

Mastura esa menga bir qaradi-yu, tanimadi shekilli, indamadi. — A.Qahhor, Ming bir jon.

Toʻliq maqola →
ing

taql. s. Chaqaloqning yigʻisiga oʻxshash ovoz haqida.

Ing demoq. Ing degan ovozi chiqmadi.

  • Ing yoʻq, jing yoʻq. Indamasdan, jimgina, soʻzsiz. [Nuri:] Dadamda bir malay bor Qorni toʻq, egni butun boʻlsa bas. Ing yoʻq, jing yoʻq ishlayveradi — Oybek, Tanlangan asarlar
Toʻliq maqola →
ini

ot 1. Uka.

Yigʻim-terim vaqtida bir falokat yuz berib, Hasan oʻz inilari va ularning bolalaridan ajraldi. — S. Ayniy, Qullar

2. (1-shaxs birlik egalik shaklida — inim).

Uzidan yosh er kishiga, — uni oʻziga yaqin tutib murojaat etish shakli

Inim Sodiqboy, ishimiz juda xom hali! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mulla Gʻulom, bu toʻgʻrida siz nima deysiz, inim? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Toʻliq maqola →
inga

taql. s. Chaqaloq yigʻisiga taqlidni bildiradi.

Temir yoʻl ishchilari turadigan tunuka tomli umumiy yotoqxonaning chekkadagi xonasidan goʻdak ingasi, Hadyaning allasi eshitilardi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Toʻliq maqola →
inju

ot 1. Marvarid, dur.

Toʻy oqshomi inju taqqan yetim qiz, Majnuntolning marjonida bulduriq. — Gʻ. Gʻulom

Koʻzlaridan oqqan tomchilar quyoshda injuday yonadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Injuga nisbatlangan narsa.

Doʻstimdir lojuvard, shaldiroq suvlar — mening yuragimga oqqan injular. — J. Kamol

Javohirga, injuga toʻlmish Oltin chanoq — oltin koʻzalar. — Uygʻun.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 246 →

Ertaklar

5 ta
Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Boyvachcha bilan pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Dono xotin
Xalq ogʻzaki ijodi

Podshohning donishmand qizi otasi va uning vazirlarini oʻlimdan qutqaradi, biroq qizgʻanchiq oʻgay onasi tufayli choʻlga tashlanadi. U yerda u telba bir yigitni

Kanizak bilan podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Podsho oʻzining eng suyukli xotini Sarvigulning ismini oʻzgartiradi va bu nomni aytgan har qanday kishini jazolashga farmon beradi. Sarvigul vafot etganida, hec

Qozi bilan boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir boy oʻz novchasini haqsiz haydab yuboradi. Novcha qoziga arz qiladi va qozi boydan pul undirib berishga vaʼda beradi, ammo oʻzi ham aldovga uchraydi.

Sheva materiallari

4 ta
jʻnd'yn
Xorazm viloyati · jinday

ozgina

qichä
Andijon viloyati · jinday, ozgina

jinday, ozgina