Қидирув

от 1. Тандаги дард, касаллик, хасталик.

Дала ҳавоси бутун иллатни хамирдан қил суғургандай тортиб олади. — Ойбек, Танланган асарлар

Докторга ҳам қаратдик, қизим, дори-дармон ҳам қилдик. Иллат —суякда. — П. Қодиров, Қадрим

2. Жисмоний ёки руҳий камчилик, нуқсон, айб.

Қизнинг оёғида бир иллати бор.

3. кўчма. Гуноҳ, айб; жиноят.

Бўйнида иллати борнинг оёғи қалтирайди. — Мақол

4. кўчма Нарсалардаги носозлик, бузуқлик; касал.

Ҳамма иллат ўша янги қўшилган запас қисмда экан. — Муштум

Механик излаб, идорага чопмасдан, машинанинг иллатини топиб, ўзи тузатади. — М. Ниёзов, Кампир равот юлдузлари

5. кўчма Меъёрийликни бузувчи (салбий) нарса; қусур, камчилик.

Мана, иллат қаерда: айб обу-ҳавода эмас, айб меҳнат интизомининг ёʻқлигида! — Уйғун, Навбаҳор

Унинг ҳамма юксак нарсалардан иллат қидириши, обрўси ортган ҳар бир ҳамкасбига танқид кўзи билан қараши шундан эди. — П. Қодиров, Уч илдиз

Ҳафсаланинг ёʻқлиги, совуққонлик, ўзибўларчилик қурсин. Худди шу иллатлар туфайли ажойиб боғ харобазорга айланди. — Газетадан

Унча, у қадар, бир оз.

Собир ортиқча куйинчаклик ва ғамхўрлик кўрсатгиси келса, Анорхонга жилла ёқмас эди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар.

Жилла фурсат ўтмай, қўлида патнис кўтариб, официантка қиз пайдо бўлди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

от 1. Ипак қурти ғумбакка айланишдан олдин ўз устига ўраб ҳосил қилган қобиқ, ипак қуртининг маҳсули; табиий ипак олинадиган хомашё.

Пахтанинг ҳар шонаси — Мўл ҳосил нишонаси. Пилланинг ҳар толаси — Шойи-атлас онаси. — Қўшиқлар

Пилла қуртлар сўрида, Уйимизнинг тўрида, Тут барг ейди вишиллаб. — Қ. Ҳикмат

2. Кўпгина ҳашаротлар ғумбагининг ҳимоя қобиғи.

3. тиб. Тиш милкининг шишиб, йиринг бойлаши.

от 1. айн. Олтин 1.

Бир грамм тилла.

Шу пайтдан тиллага ишқи тушиб қолганига ўлайми у хумпарнинг. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

2. Шу металлдан зарб қилинган пул, ундан ясалган қимматбаҳо буюм; бойлик.

[Канизакнинг] Кўмиб қўйган тилласи ёʻқдир, кўмиб қўйган тилласи бўлганда, бўйдоқ йигитга тегар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. тар. Қиймати ўн сўмга тенг бўлган тилла танга.

Ҳожи кулумсираб, қўлидаги уч-тўртта оқ танга билан битта тиллани Ойбодоққа узатди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. кўчма Энг яхши, қимматли нарса ёки севимли киши ҳақида.

Нигора кўрпада чалқанча ётиб, хаёлга чўмди. Даданг билан бирга овга ҳам чиққанмиз, тилла одам эди, деди ўша чўпон. Дадаси тилла одам бўлганми-ёʻқми — Нигора билмайди. — С. Анорбоев, Оқсой

— Жўравойни айтмайсизми! Мен одамнинг бунақа тилласини кўрмаганман, — деди Умурзоқ ота. — Ҳ. Ғулом, Машъал

5. бот. Воҳаларда, суғориладиган ерларда ўсадиган кўп йиллик, ялпоқ бошоқли ўсимлик.

6. Тилла (эркаклар ва хотин-қизлар исми).

от Шаҳарлар атрофида, хушманзара жойга қурилган катта боғли ҳовли-жой.

Вилла деганлари ғоятда озода боғ, уч қаватли иморат, мармар ҳовуздан иборат эди. — Т. Малик, Шайтанат