Поиск

ot 1. esk. ayn. Qoʻl 1 (asosan egalik qoʻshimchalari bilan qoʻllanadi).

Sabr aylasang, murodingga yetarsan, Nasib boʻlsa, yor ilkidan tutarsan. — Tohir va Zuhra

Xitoy qizlari moʻgʻul yigitlari ilkiga tushmaslik uchun yonib turgan uylar ichiga oʻzlarini urganlarini oʻz koʻzim bilan koʻrdim. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Sizga mening maslahatim —

Andijonda koʻp turmang. Ilikka tushib qolursiz. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Boldir suyagi, oyoqning tizzadan toʻpiqqacha boʻlgan qismi.

Yana bu oyoq yo iligidan, yo tizzasidan qirqilgan boʻlsa ham mayli edi. — S. Zunnunova, Koʻk chiroqlar

Ha, koʻchaga chiqmaysan, eshitdingmi? Hoy bola! Iligingni sindiraman-u, kasalingni boqib oʻtiraveraman. — N. Safarov, Saodatning qissasi

3. Odamlar hamda qoʻy, mol va shu kabilar hayvonlar oyoqlarining ichida moysimon modda boʻluvchi qismi; ana shu qismning (goʻshti bilan) pishirilgani.

— Qani, barradan oling, oʻgʻlim, — dedi u ilik uzatib. — Qoʻrqmang, bu parranda etiday yengil hazm boʻladi. — A. Mirahmedov, Qoʻylar qoʻziladi

Maxsum yeb tozalangan ilikni asta dasturxonga qoʻydi-da, hayajon ichida baqrayib oʻtirgan Boboqulga tikildi. — S. Anorboyev, Oqsoy

4. Shu suyak ichidagi moysimon modda, toʻqima (isteʼmol etiladi va nihoyatda quvvat-mador boʻluvchi taom sifatida qaraladi).

Yana bunday toʻqimalar paysimon suyaklar ichidagi ilik, yapaloq suyaklar orasidagi mijik va kemik deb ataluvchi yogʻlardan ham iborat boʻladi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

-Boʻlmasa, iligini siz qoqib yeng, dada — dedi oʻgʻil. — R. Fayziy, Sen yetim emassan.

ot 1. Bir uchi yoritqich asbob ichidagi kerosinni yoki moyni shimib, ikkinchi — yonuvchi uchiga oʻtkazib beradigan lentasimon mato yoki eshilgan paxta.

Qorachiroq piligi. Shamning piligi. Lampa piligi.

Moyi tugab, piligi soʻxta boʻlgan chiroq bir lip etib soʻndi. — S. Ahmad, Hukm

Yoshiga nisbatan ancha tetik, barvasta chol ostona hatladi. Gulroʻyning yuragi bezovta tepgancha, yana bir bor eshitilar-eshitilmas, oʻtiring, deb qoʻydi-da, chiroq piligini bir oz koʻtarib, koʻrpacha tashladi. — Yoshlik

2. toʻqm. Paxta, jun, ipak va zigʻir tolalarini boʻshgina himarib, choʻzib, toʻgʻrilab hosil qilinadigan mahsulot.

Pilik ip yigirish uchun asosiy xomashyo hisoblanadi. — OʻzME

3. Soch oʻrimi yechilib ketmasligi uchun uning uchiga qoʻshib oʻrilgan paxta.

Sochini mayda oʻrib, uchiga pilik taqqan, oyogʻiga kavush, egniga chit koʻylak kiygan oʻn olti yoshlardagi bir qiz anor uzib, savatga terardi. — S. Ahmad, Saylanma

4. Arvohlarga, ins-u jinslarga atab yoqish uchun bir uchiga paxta oʻrab, yoqqa botirilgan choʻp.

Kamzulining choʻntagidan qamishga oʻralgan bir necha pilikni olib, uchtasini Surmaxon qabrining bosh tomoniga tiqib, yondirib qoʻydi. — I. Rahim, Ixlos

5. Qosh, kiprikni boʻyash uchun ishlatiladigan, uchiga paxta oʻralgan choʻp.

Satimxonning qoʻshnilar bilan totuvlashib olganini aytmaysizmi — bir piyola ketidan oʻsma qoʻyib, bir pilikdan surma tortganday! Shuhrat, — Umr pogʻonalari

ot ayn. Tilim.

Bir tilik qovun.

Uloqchi sopiga feruza qadalgan chiroyli pi-choq bilan umburvoqidan bir tilik kesib, Oʻsarjonga uzatdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Bekat binosi ustida gumbaz. Bu gumbazga san-chilgan uzun kaltak uchida handalakning bir tiligiday oy ramzi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

ot 1. Yaxshilik, fazilat, xislat.

Hay, oʻrtoqlar! Kollektivlik egiligi bizga ayon. — Gʻ, Gʻulom

2. Savobli ish; yaxshi, xayrli ish; ezgulik.

Egilikning kechi yoʻq. — Maqol

Xudo hoji akamizning umrini uzun qilib, bola-chaqasining egiligini koʻrsatsin — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Egilikdan umidini uzgan Buva otlarni toʻqayga boshladi. — E. Samandar, Daryosini yoʻqotgan qirgʻoq

ot Lui hududida yashovchi shaxs.

ot Avom boʻlishlik, savodsizlik.

Oʻrgilay, hamma kasofat omiligimizda-de! — Hamza, Tanlangan asarlar