Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «hokim» — результатов: 135

Фильтр

Словарные статьи

27
hokim

ot 1. Oʻrta Osiyo xonliklarida belgili bir shahar va uning atrofidagi qishloqlar ustidan xon-u bek amrini oʻtkazish uchun belgilab qoʻyilgan amaldor.

Holvani hokim yer, kaltakni — yetim. — Maqol

Bu hukmimizni ijro etguvchi, Tashkent hokimi Normuhammad qushbegiga marhamati shohonamiz shuldir. — A. Qodiriy, Utgan kunlar

Bizning mayda-chuyda hokimlarimiz bir-biri bilan inoq boʻlmagani, birlasha olmagani sababli katta kuchga ega boʻlgan istilochining hamlasiga dosh berolmadik. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Sobiq Turkiston oʻlkasidagi ayrim shahar yoki muzofotlarda chor hukumatining siyosatini oʻtkazish uchun belgilab qoʻyilgan yuqori mansabli amaldor.

Mahkama binosiga ketgan oʻt obdan avjiga chiqqan bir paytda shahar hokimi Medinskiy va podpolkovnik Kitayevlar ikki vzvod jazo otryadi bilan maydonga kirib keldi. — K. Yashin, Hamza

Aʼyonlar supada, odamlar yerda oʻtirib, gʻala-gʻovur tinchigandan keyin, hokim odatdagicha tilmoch orqali xalqni ogohlantirdi. — I. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

3. Umuman, hukmini, buyrugʻini oʻtkazuvchi (shaxs, sinf va shu kabilar)

Hokim sinf.

Ulardan [amaldorlardan] hech bir kishiga yomonlik kelmaydi, ular yolgʻiz tartibni talab qilishadi. Chunki ular — hokim, biz — fuqaro. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Oʻzbekiston Respublikasida: viloyat, shahar va tumanlarning birinchi rahbarlik lavozimidagi shaxs; hokimlikning birinchi rahbari.

Bu muhim masalaning muhokamasi uchun kengashga viloyat, shahar va tuman hokimlari taklif etildi. — Gazetadan

5. Oʻz ixtiyoriga olgan, egallagan narsa haqida; hukmron.

Munkillagan kampirlar jim sham yoqadi mozorlarda, Saratonning isi hokim mudrab yotgan bozorlarda. — X. Davron, Tungi bogʻlar

Tuni boʻyi koʻk yuzining hokimi boʻlgan oy yotogʻiga otlanayotgan shu palladagi salqin, musaffo shabada rohat baxsh etardi. — R. Fayziy, Kishilarimiz qissasi

Oʻz-oʻzimni tutdim savolga, Hokim edi qalbda bir tuygʻu. — N. Narzullayev

6. Hokim (erkaklar ismi).

  • Hokimi mutlaq Maʼlum bir hududda cheksiz hokimlikka ega boʻlgan mansabdor (podshoh, amir va shu kabilar).
  • Hokim boʻlak
Полная статья →
hokimlik

ot 1. Hokim ishi, vazifasi; shu vazifaga mansub, tegishli.

Hokimlik libosi.

Yusufbek hoji: — Mening birinchi xolis tilagim, albatta, mazlum xalq tilidan boʻladir; bundan soʻng Toshkent hokimligiga har qanday boʻlmagʻur odam qoʻyilmasin! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Temurbek, mulozimlari qurshovida borib, hokimlik taxtiga oʻtirdi. — M. Mahmudov, Mangu kuy izlab

2. Hokim, hukmron holati; hukmronlik (toʻgʻri va koʻchma maʼnoda).

Zamon ishchi, dehqon zamoni boʻlib, chinovniklarning hokimligi, yerlik xalqning mahkumligi bitgan. — Gazetadan

Rashkli alam oʻyi hokimlikni oʻz qoʻliga oldi. — M. Karimov, Seni deyman, jonim

3. Oʻzbekiston Respublikasida: viloyat, shahar, tuman boshqaruv organlari va ular oʻrnashgan joy.

Shahar hokimligidan vakillar keldi.

4. Oʻzaro aloqa (bogʻlanish)da biror qismning hokim vaziyati; zid. tobelik. Masalan, keng koʻcha, beshinchi xona birikmalaridagi koʻcha, xona soʻzlarining vaziyati.

  • Hokimlik qilmoq 1. Hokim lavozimida ishlamoq, hokim vazifasini bajarmoq. Xullas, har qaysisi oʻzi hokimlik qilayotgan oʻlkada fan va sanʼat, obodonchilik ishlariga eʼtibor berardilar. — Mirmuhsin, MeʼmorUydan chiqqanidan beri taniga hokimlik qilib kelayotgan karaxtlik shu onning oʻzidayoq gʻoyib boʻldi-qoldi. — S. Ahmad, Ufq
Полная статья →
hokimiyat

ot 1. Davlatni boshqarish huquqi; siyosiy hukmronlik; davlat organlarining huquq va vakolati.

Hokimiyatni qoʻlga olmoq. Ijro etuvchi hokimiyat. Qonun chiqaruvchi hokimiyat.

Bu orada fevral inqilobi boʻlib, Nikolay podsho taxtdan agʻdarildi. Hokimiyat muvaqqat hukumat qoʻliga oʻtdi. — K. Yashin, Hamza

Rayimbek dodxoh Azizbek hokimiyatining tiragi edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Davlat boshqarmasi va uning organlari; hukumat.

Qoʻsh hokimiyat uzoq muddat davom etdi.

3. Boshqarish, buyruq berish va shu kabilar huquqi, imkoni.

Hokimiyat juda shirin narsa ekan. — Sharq yulduzi

Odamning puch, sarasi hokimiyat qoʻliga tekkanda darrov ajraydi-qoladi. — F. Musajonov, Himmat

Полная статья →

Показать все · 27 →

В определениях

97

Показать все · 97 →

Сказки

11
Arab laqqi
Устное народное творчество

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Bir xumcha oltin
Устное народное творчество

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Egri va toʻgʻri
Устное народное творчество

Bu ertakda Toʻgʻriboyning sarguzashtlari va uning halolligi tufayli erishgan baxti hikoya qilinadi. Uning xiyonatkor doʻsti Egriboy esa oʻz qilmishlari tufayli

Hasan bilan Huriliqo
Устное народное творчество

Bu ertakda Zulayho ismli ayolning hasadi tufayli koʻp azob chekkan Huriliqo ismli qizning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Uning sadoqati va sabri oxir-oqibat ba

Ilonshoh va Toshbaqapolvon
Устное народное творчество

Zulmkor Ilonshoh va uning ayyor vaziri Qashqapashshaning makr-hiylalari, hamda Toshbaqapolvon boshchiligidagi xalqning ozodlik uchun kurashi haqida hikoya qilin

Johil podsho va Abu Ali
Устное народное творчество

Bu ertakda johil podshoh va Abu Ali ismli donishmand tabib oʻrtasidagi munosabatlar tasvirlanadi. Podshohning kasal xotinini davolash uchun Abu Ali oʻziga xos u

Показать все · 11 →