Qidiruv

ot Makka shahriga borib, zulhijja oyida belgilangan tartib-qoida va odatlarga amal qilgan holda, Kaʼbani tavof va ziyorat etish.

Avliyolardan bittasi uch martaba hajga borib kelgan ekan. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Xudo nasib qilsa, hajga ketib, gunohlarimni oʻsha yoqda yuvib kela-man! — deb niyat qildi otam. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Har yili minglab oʻzbekistonlik musulmonlar haj amalini ado etib qaytishmoqda. — Gazetadan

ot 1. Biror jismning boʻy, en va balandlik jihatidan katta-kichikligi; fazoda egallab turgan oʻrni (kub birligi bilan oʻlchanadi).

Binoning hajmi.

Agar hajmini kattaroq qilsam, imoratga kerakli hamma boʻyoq va sirlarning xarajatini koʻtaradi. — A. Qahhor, Sarob

Fazoning geometrik jism egallab turgan boʻlagining kattaligi shu jismning hajmi deb ataladi. — Geometriya

2. Biror idish yoki boʻshliqning qancha narsa sigʻdira olishi, ichining kattalik darajasi; oʻlcham.

Yogʻ bankaning hajmi. Quduqning hajmi.

Tilning koʻtarilishi hamda labning choʻchchayishi bilan ogʻiz boʻshligʻining hajmi oʻzgarib, unli tovushlar oʻziga xos tus oladi. — Oʻzbek tili darsligi

3. koʻchma Umuman, narsaning koʻp-ozlik darajasi, miqdori.

Ish hajmi. Maqolaning hajmi.

Tekshirishda qatnashgan kishilar gʻoʻza tuplarining soni, shoxlarining miqdori, hosilning hajmini aniqlab chiqdilar. — I. Rahim, Ixlos

Biz, qissamizning hajmi sigʻdirmaganlikdan, uning shahardagi sofdil hayotiga batafsil toʻxtay olmaymiz. — A. Qodiriy, Obid ketmon

ot Ayriliq holati; judolik, hijron.

Ishq davosi, avom oʻylagancha, vasl emas — hajrdir. Zero, vasl ishq oʻtini soʻndiruvchi, hajr esa kamolotga erishtiruvchidir. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Tun bilan yigʻlabdi bulbul Gʻuncha hajri dogʻida. Koʻz yoshi shabnam boʻlib Qolmish uning yaprogʻida. — E. Vohidov, Muhabbatnoma

ot Ayrim shaxs yoki ijtimoiy hayotdagi nuqsonlarni kulgi ostida olib, masxaralab aytilgan (yozilgan) gap, jumla, bayt, asar.

Avaz ayrim munofiq, nodon kimsalar xususida hajv aytdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Muqimiyni koʻrganlar kam boʻlsa ham, lekin uni ogʻizdan ogʻizga oʻtib kelgan diltortar gʻazallaridan, kuldirib ichakuzar hajvlaridan taniydiganlar koʻp edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

U devoriy gazetaning redkollegiya aʼzosi edi, progulchilikka qarshi chiqarilayotgan shoshilinch son uchun uch-toʻrt band hajv yozib borishni iltimos qilishdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

kólem jaģınan, kólemine qaray

sft. Hajmga ega.

Katta hajmli bak. Kichik hajmli idish. Yuz ming tonna hajmli kema.