kt. ayn. Agar.
Dushmaning gar moʻr esa, Sen boʻlmagil andishasiz. — Hamza
Shu ishga gar qilsa qasd, Raso ishga tushsa bas. — Z. Diyor
Qidiruv
«gar» boʻyicha 1057 ta natija: Izohli
Lugʻat maqolalari
310 tarvsh. 1. Dunyoning toʻrt tomonidan biri; sharqqa qarama-qarshi tomon, quyosh botadigan tomon; kunbotar.
Gʻarbdan esgan shamol.
Oftob gʻarbga yonboshlaganda, ikki yoʻlovchi dashtdan chiqib, tepalikka yoʻl oldi. — A. Qahhor, Maston
2. Maʼlum bir obyekt, hudud, maydon, bino va shu kabilarning gʻarb tomoni, gʻarbiy qismi.
Oʻzbekistonning gʻarbi.
Otabek maydonda otini supurib egarlar ekan, maydonning gʻarbidagi xaroba uyning devoridan bir bosh koʻtarilib, unga qarab turar edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Jarning narigi tomoni bir tepadan iborat boʻlib, janub biqini maʼlum Chaqar suvi bilan, gʻarbi Boʻz-suv va Koʻkcha arigʻi bilan oʻralgan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
3. s. t. Gʻarbiy. Yevropa, Gʻarbiy Yevropa mamlakatlari.
Jannaning oʻzi gʻarbda tikilgan, koʻkrak choʻntagi ustiga lotin harfidan belgilar qoʻyilgan jelatka topib kelib, Umidga kiygizdi. — Mirmuhsin, Umid
ot 1. Chang, un, koʻmir kabilarning yuqi.
Un gardin
Tegirmonga kirganning kiprigiga gard ilashadi. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi
doʻl tagida shoʻx aylanayotgan yalpoq katta tosh atrofidagi un gardlarini sidirar, tegirmon toshining gʻuv-gʻuvida hech narsa eshitilmasdi. — Sh. Toshmatov. Erk qushi.
2. koʻchma Dogʻ, nuqson.
Muborak nomiga gard yuqtirmay yashamoq.
3. koʻchma Zarra, belgi, asar, nishon.
Roʻparamda chordana qurib oʻtirgan bu ajoyib moʻysafidning boshiga yillar oppoq gardini ayamay toʻkibdi-yu, lekin vujudini soʻndirolmabdi. — A. Hasanov, Yasharish
Qoʻshiqchi anglab shu chogʻ Temiroxun dardini, Chehrasiga oʻrnashgan Qaygʻu, kulfat gardini. — Gʻayratiy
- Oʻziga gard yuqtirmaslik Oʻz obroʻsiga dogʻ tushirmaslik. Hamma hayron: oʻziga gard yuqtirmaydigan, gap tegizmaydigan abjir qiz negadir shuncha mazaxlarga chidab, indamay yuribdi? — GazetadanOtam umrining oxirigacha oʻz shaʼniga, oilasi shaʼniga gard yuqtirmaslik, odamlardan dakki-dashnom eshitmaslik uchun intilgan. — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman
1. Suvga choʻkkan, suv qaʼriga botgan.
Yaxshi bilan yomon oʻrtasi farqdir, Buni bilmaganlar daryoga gʻarqdir. — Gazetadan
2. koʻchma Biror narsaga koʻmilib ketgan; burkangan, choʻmgan holatli (holatda).
Toqi zargaron ostidan charchoq, pala-partish xayollarga gʻarq oʻtib borarkan, yon tomondan doʻrillagan ovoz eshitildi. — N. Aminov, Qahqaha
Goʻyo borliq tinch va osoyishta damlarning lazzatiga gʻarq. — J. Abdullaxonov, Toʻfon
3. Oʻzi bogʻlanib kelgan soʻz (soʻz birikmasi) anglatgan harakat-holatning toʻla-toʻkis, butunlay yuz berishini, yuz bergan holatini bildiradi.
Risolat otin koʻkarib ketgan erini koʻrib qaynoq novvot choy tayyorlab, bosib-bosib ichirdi. Qoʻldosh otaning badani ilib, gʻarq terladi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar
Uloqqa tashlanganlarning oʻzlariyam, otlariyam xiyol oʻtmay gʻarq terga botdi. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom
Uzumlar gʻarq pishgan, novdalarda oltinlanib, odam koʻnglini mast etadi. — B. Barot, Sohibkorlar
Hozir ayni gʻarq pishiqchilik payti. — Gazetadan
- Gʻarq boʻlmoq 1. Choʻkmoq, suv qaʼriga kirmoq. Ikki kemaning boshini tutgan gʻarq boʻlar. Maqol Omon qolaman desang, qirgʻoqqa chiq! Chiqmasang, baring daryoga gʻarq boʻlasan/J. Sharipov, Xorazm; Butunlay ipak-atlaslarga gʻarq boʻlgan Xoljon xola boʻyi barobar katta bir oynaga qarab, oʻzini tomosha qildi. Gʻayratiy, Dovdirash Chuqur xayolga gʻarq boʻlib oʻtirgan Zulfizar bir choʻchib tushdi. K. Yashin, Hamza
taql. s. Keskin ishqalanish yoki urilishdan kelib chiqadigan yoʻgʻon, dagʻal tovushni bildiradi.
- Gʻart etmoq Eshik gʻart etib yopildi.
ot Avtomobil, mototsikllar turadigan va joriy taʼmir qilinadigan inshoot, bino.
[Shofyor] Mashinasini garajga qoʻyib, uyiga ketdi. — Oydin, Koʻngil toʻldimi, yaxshi yigit
Taʼriflar ichida
24 tatijorat Savdo-sotiq, savdo (savdogarlik) ishlari. Piyon bozorning orqasidagi machit Toshkentdagi tatar savdogarlari, Qozon, Orenburg, Ufadagi savdo firmalari vakillari uc
siluet Shakl va narsalarning tekis yuzada yaratilgan bir tusdagi tasviri. Narsalar va qiyofaning uning soyasiga oʻxshatib chizilgan shakli. Siluet bilan Germaniyada F. O.
benur ayn. Nursiz. Men sizsiz — bir uyman, benur, bechiroq. X. Saloh, Izlar va hislar Gar uni koʻrmasa, yasholmas bir kun, Bu yorugʻ olam ham koʻrinur benur. B. Boyqobilo
azimat esk. kt. Intilish, jazm, qasd. Azimat qilmoq (yoki etmoq) Jazm qilmoq. Qochib chiqmogʻa qildilar azimat. Lutfiy Kobul sori gar azimat etsang, qurbon qilay oʻzni sa
bazmaro poet. Bazm payti; bazmda. Bazmaro qilganda xirgoyi mayin ovoz etib Habibiy Bu kecha bazmaro raqqosayi yangi zamon oʻynar, Chunon oʻynarki, har kim koʻrsa gar mast
kelim kam qoʻll. Kelib turadigan daromad, foyda. Basharti biror kun kelim kanda boʻlib qolsa, Islomga hammayoq qorongʻu boʻlib ketadi. Mushtum Gar boʻlsa nodon elim, Avj
Ertaklar
253 ta
Xalq ogʻzaki ijodi
Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis
Xalq ogʻzaki ijodi
Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec
Xalq ogʻzaki ijodi
Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl
Xalq ogʻzaki ijodi
Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta
Sheva materiallari
470 ta
Buxoro viloyati · choʻmich
Fargʻona viloyati · dukart
chilangarlikda - qaychining, ko'pincha soch olinadigan kichkina turi. Buni yana yupqaroq gazlama va qog'oz kesish uchun ham ishlatiladi
Fargʻona viloyati · dukartcha
chilangarlikda "dukart"ning kichkina turi. Ilgari sartaroshlar dukart ishlatib bo'lmaydigan nozikroq joylarning tuk va mo'yini qirish uchun dukartchani ishlatar
Fargʻona viloyati · duvastara
zargarlikda - kumushga tillani yopishtirishning bir usuli
Xorazm viloyati · ko'rgan
ko'rgan; Xivada 'gargan' bo'ladi
Qashqadaryo viloyati · garang
garang