фл. 1. Фикрини оғзаки баён этмоқ; сўзламоқ, айтмоқ; нутқ сўзламоқ.
Ўйнаб гапирсанг ҳам, ўйлаб гапир. — Мақол
Сафаров кулди ва эртага қилинадиган ишлар тўғрисида гапирди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Улфатларда ҳар ерларда ўлтирди, Султонхон дардини энди гапирди. — Рустамхон
Шу икки фикр атрофида мунозара жуда қизиб кетди. Гапирмаган, тортишмаган одам қолмади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
2. Гапириш, сўзлаш қобилиятига эга бўлмоқ; тилга кирмоқ.
Нусратнинг икки ёшли ўғли катта бўлиб қолди, гапиради.
3. Талаффуз қилмоқ.
Сабогул одатича сўзларни бузиброқ русча гапирарди. — С. Кароматов, Олтин қум
Қовоқлари ва бир қадар йирик юз ёноқларининг фарқига бормаган одам, уни [Ўрозни]
асло қирғиз демас, сартчани жуда яхши гапирар эди. Ойбек, — Танланган асарлар
- Оғзингга қараб гапир Ўйлаб, нима дея-ётганингни тушуниб гапир; ножўя, ахлоқдан ташқари иборани ишлатма.
- Бир гапириб, ўн куладиган Жуда хуш-чақчақ, кўнгли очиқ одам ҳақида. Она ўлимига дастлаб чидай олмаган каби кўринган Нури, секин-секин тақдирга тан берган, ҳатто аввалгидай бир гапириб, ўн куладиган бир ҳолга келган эса-да, ҳар келишда бақириб кирар эди. Ойбек, — Танланган асарларУ [Рисолат] бир гапириб, ўн кулар, гап орасида Дилдордан гина ҳам қилиб қўярди. — С. Аҳмад, Уфқ
- Катта гапирмоқ Ўз имкониятини ҳисобга олмасдан сўзламоқ, ваъда бермоқ; қуруқ гаплар билан мақтанмоқ. — Катта гапирманг! — Катта гапирсам, гапирмасам, — деди Хушрўй, — менинг феълим ҳар кимга маълум ва ҳаммадан ҳам сенга очиқ! — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Қаттиқ гапирмоқ 1. Бақириб гапирмоқ; — Оғир бўлинг, қаттиқ гапирманг, бекам! Ханжарингизни ҳам бекитиб қўйинг! — деди — Зулфиқор. Мирмуҳсин, Меъмор
- Қизиқ гапларни гапирасан Содда фикрлайсан, содда ўйлайсан. Қизиқ гапларни гапирасан. Ахир, соқолим газлама савдоси билан оқарди. Мен дадил бўлмай, ким дадил бўлсин. — Ойбек, Танланган асарлар