Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «f.» — результатов: 1124: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

562
fan

ot 1. Tabiat va jamiyatning taraqqiyot qonuniyatlarini ochib beruvchi hamda oʻzi erishgan natijalar bilan atrof muhitga taʼsir koʻrsatuvchi bilimlar tizimi.

Fan asoslari. Fan yutuqlari.

Har bir fanning oʻziga xos siri va sehrli tomonlari boʻladi. — Yoshlik

Fan tarixida qiziqarli hodisalar koʻp uchraydi. — Fan va turmush

2. Shunday bilimlar tizimining alohida tarmogʻi, yoʻnalishlari, sohalari.

Aniq fanlar. Ijtimoiy fanlar. Tabiiy fanlar. Fizika fani. Tilshunoslik fani.

Bilasizmi, boʻtalogʻim, tabiiy fanlar davrning zaruriy ehtiyojlaridan vujudga keladi. — S. Karomatov, Oltin qum

Biologiya fani ham nihoyatda rivoj topib ketdi. — J. Abdullaxonov, Oriyat

Полная статья →
feʼl

ot 1. Kishi xarakterini tashkil etuvchi ruhiy xususiyatlar va undan yuzaga keluvchi xatti-harakatlar majmui; xulq, xarakter, xulq-atvor.

Har kim feʼliga yarasha olar. — Maqol

— Bu oyimchaning feʼlini bilasiz-ku! — dedi Mastura koʻziga yosh olib. — E. Aʼzamov, Javob

Zaynabning shu feʼli balogʻatga yetib, erga teggandan keyin ham oʻzgarmadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Insonning maʼlum paytdagi ruhiy holati, kayfiyati, avzoyi.

Feʼli buzilmoq. Feʼli aynimoq. Feʼli ozmoq.

Shunday feʼli buzildiki, xudodan ham xafa boʻlib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Biroq raisning feʼli birdaniga aynib qoldi. — S. Zunnunova, Olov

3. Odat, xulq, qiliq; ish, xatti-harakat.

Yolgʻonchilik shunday bir shum feʼldirki, imonga, rizqqa, umrga, eʼtibor va obroʻga ziyoni bordur. — Hamza, Tanlangan asarlar

Qoyil qoldim endi qilgan feʼlingga, Oʻgʻil koʻrgin, qoʻlin solsin boʻyningga. — Erali va Sherali

Hali ham tavba qil qilgan feʼlingga, Toʻxta, oyim, yetolmaysan elingga. — Murodxon

  • It feʼl, itfeʼl Yomon xulqli, yaramas. Samovarchining it feʼl ekanini payqagan boʻlsa ham, noiloj uning oldiga bordi. — Oybek, Tanlangan asarlar— It feʼli, badbaxt! qosh-u qovogʻingdan naq qor yogʻadi — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Feʼli aynamoq Shamol esib, havoning feʼli aynib birpas-da — Gʻayratiy, Tanlangan asarlar.Goho kulib, osmon hammani xursand qiladi, goho birdan feʼli aynib, dehqon dilini siyoh qiladi. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Feʼli keng Bor narsani birov bilan baham koʻradigan, birovdan ayamaydigan, saxiy. Tegirmonda tugʻilgan sichqonning feʼli keng. — MaqolOʻlganda goʻring keng boʻlsin, tiriklikda — feʼling. — MaqolTemirchining uyi tor boʻlsa ham, feʼli keng edi. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqinEy, feʼli keng qishloq oʻgʻli, kuylayin seni! — A. Sher, Qadimgi kuy
  • Feʼli tez — Xotining, bunaqa feʼli tez ekan, [bolani] olib ketmagani ham durust. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Feʼli tor Haddan tashqari ziqna, xasis. Qadim oʻtgan zamonda, Kattaqoʻrgʻon tomonda, Bir ochkoʻz boy bor edi, Feʼli juda tor edi. Uygʻun.— Ular-da pul boʻladi, bilaman. Lekin ayollarning feʼli tor. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Feʼli qaytmoq Yo tavba, yo tavba! Muncha feʼling qaytmasa, qizim? — N. Safarov, Tanlangan asarlar
  • Xush feʼl [Oʻroz] Mirzakarimboyga qarol boʻlib yollangan, ket-boshi kir, uvada boʻlishiga qaramay, chiroyli, xush feʼl, yoqimtoy yigit edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Полная статья →
fil

ot 1. 1 Afrika va Osiyoda yashaydigan, sutemizuvchilar sinfiga mansub, sirtga chiqqan ikkita uzun, kurak tishli va baquvvat xartumli, oʻsimliklar bilan ovqatlanuvchi ulkan jussali hayvon.

Quruqda yashovchi hayvonlarning eng yirigi fildir. — Zoologiya

Chivin koʻplashsa, filni yiqitadi, degan gap bor. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Shaxmat taxtasida burchak harakati (diagonal) boʻyicha istagan katakka yura oladigan sipoh.

[ Shayxulislom] E.. E.. gʻalat, filingizni koʻrmabman. — Uygʻun va I. Sultan, Alisher Navoiy

3. Baquvvat, qudratli, katta imkoniyatlarga ega.

Xalilov bilan bahslashib oʻtirish shartmi! Xalilov — fil, sen — qoʻchqor. — I. Rahim, Ixlos

  • Fildan pashsha yasamoq yoki pashshani fil qilmoq Oshirib yubormoq, koʻpirtirmoq; mubolagʻa qilmoq. Siz, oʻrtoq Rafiq, pashshadan fil yasamoqchi boʻlasiz! — N. Safarov, Tanlangan asarlar— Uzzukun pashshani fil qilib, qayoqdagi gaplarni chulgʻatib yurdingiz. — A. Muhiddin, HadyaU.. rost-yolgʻon xabarlarning pashshasini fil qilib yetkazib, uyimizni kuydirdi. — S. Ayniy, Qullar
Полная статья →

Показать все · 562 →

В определениях

559

Показать все · 559 →

Сказки

3
Chol bilan boʻri
Устное народное творчество

Ushbu ertakda choʻponlarning joniga tekkan boʻri ovchidan qochib, cholga uchraydi. Chol unga yordam beradi, ammo boʻri unga yomonlik qilmoqchi boʻladi.

Savdogarning taxmini
Устное народное творчество

Bu ertakda savdogarning xotini va eshonning ikkiyuzlamachiligi orqali inson tabiatidagi murakkabliklar ochib beriladi. Savdogar oʻzining sinchkovligi va tajriba

Susambil
Устное народное творчество

Ertakda xoʻjayinlarining zulmidan qochib, baxtli hayot izlab Susambilga yoʻl olgan jonivorlarning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ular yoʻlda bir-birlariga qoʻs