Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«ezma» boʻyicha 76 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

25 ta
ezma

sft. Gapdan ogʻzi tinmaydigan, koʻp gapiradigan; sergap.

Ezma chol. Ezma boʻlmoq.

Koʻpchilik aytgandek, kishi qarisa, Ezma, nasihatgoʻy boʻlib qolarkan. — Gʻ. Gʻulom

Ogʻzi charchamaydigan ezma odam kerak buncha gapirishga. — E. Aʼzamov, Shaytonchalar koʻchasi

Toʻliq maqola →
ezmoq

fl. 1. Bosib, siqib va boshqalar yoʻl bilan yumshatmoq, pachaqlamoq, yanchmoq va h.k.

Oyogʻi bilan sigaretani ezmoq. Anorni ezmoq.

Yonida chumoli uyasini koʻrib, oyogʻi bilan ezdi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Chol boshqa choy chaqirib, belbogʻining qatidan quruq choy olib, kaftida ezdi-da, piyolaga solib qaytardi. — S. Ahmad, Hukm

Ertalab Shoqosim bir oʻsimlikning qovjiroq gulini keltirib, qaynoq suvda ezib, qizga ichirishni buyurgan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Kishi aʼzosi yoki uning biror joyini qattiq bosim, siquvga olmoq.

Ogʻir yuk yelkasini ezyapti.

Oyogʻini qizdirib ezgan etigini yecholmay oʻtirgan Shirmonxon Maqsuda kelgandan keyin oʻrnidan turdi. — S. Zunnunova, Olov

Manglayni ezib yubordi bu choʻyan qalpoq. — Oybek, Quyosh qoraymas

3. Ogʻir, qiyin ahvolga solmoq, shunday ahvolda saqlamoq.

Uzoq va mashaqqatli yoʻl ularni juda ezib tashlagan edi.

Xalqlarni qul qilib ezib kelgan podsho hukumati agʻdarildi. — T. Bekmurodov, Unutilmas voqealar

Kirib maydonda javlon urdi erlar, Ezib dushmanni hayqirmoqda sherlar. — Habibiy

4. Ruhan qiynoqqa solmoq; qiynamoq.

Rahimjon aka, boʻldi, oʻzingizni ezmang. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri

Oraga ogʻir, ezib yuboruvchi jimlik choʻkdi. — K. Yashin, Hamza

U bilan talashib-tortishib oʻtirib, yolgʻizligini ham unutgan ekan. Endi tanholik eza boshladi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

5. Qoyilmaqom qilib, juda taʼsirli tarzda ijro qilmoq (asosan kuy, qoʻshiq haqida).

Shodmon hoji oldin dutorda mayin ezib, Tuya boʻzlov mashqini chalib, keyin tanburni oldi. — S. Abdulla, Quvgʻunda

Bobosi uni quvontiradigan gap topganidan xursand, ezib hikoya qila ketdi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

  • Jagʻini ezmoq Urib majaqlamoq, abjagʻini chiqarmoq. Ol qoʻlingni, jagʻingni ezib qoʻyaman! — Sh. Xolmirzayev, Yoʻllar, yoʻldoshlar
  • Jigʻini ezmoq Ha, Salim, Hakimlarning jigʻini ezaman, uka. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Ezib yogʻmoq Maydalab toʻxtovsiz yogʻmoq. Uch kundan beri yomgʻir ezib yogʻar, hasharchilar ishga chiqmay, zerikib qolishgan edi. Oʻ. — Hoshimov, Bir tomchi shudring
  • Yurakni (yoki bagʻirni, qalbni, yurak-bagʻirni) ezmoq Ruhiy azob bermoq, ruhan qiynamoq. Oʻgʻli Turgʻunboy uning yuragini ezib yubordi. — T. Ashurov, Oq otAxir menda nima gunohki, mushtipar onayizorning bagʻrini ezasan. — K. Yashin, HamzaSovliqning faryod urib maʼragani yurak-bagʻrini ezib yubordi. — S. Ahmad, YulduzOpa xatosin sezdi, Toʻgʻri soʻz qalbin ezdi. — Mushtum
Toʻliq maqola →
ezmalik

ot 1. Ezmaga xos xislat, ezma ekanlik

Mamarasul aka, suratkash ham ezmaligingizdan xabardorga oʻxshab qoldi deyman-a? — Uygʻun, Saylanma

2. Ortiqcha va unchalik kerak boʻlmagan tafsilotlarga, mayda-chuydalarga berilish.

U toʻylardan, azalardan esiga mahkam joylab kelgan mish-mish larni har vaqt ezmalik bilan soʻylar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
ezmalanmoq

fl. 1. Ezmalik qilmoq, gapni choʻzmoq.

Bir necha farsaxdan keyin quduq kelishini oldindan aytar, quduqni ezmalanib tasvirlar, hammasi toʻgʻri chiqardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Ortiq ezmalanib oʻltirishga Ehsonning fursati yoʻq edi. — A. Qahhor, Sarob

2. Juda sekin, imillab ish qilmoq; ivirsimoq, ivirsiramoq, imillamoq.

Ezmalanmay, tez kiyinsang-chi!

Toʻliq maqola →
ezmalashmoq

fl. Ezilib (ezmalik bilan) gaplashmoq, suhbatlashmoq.

Oʻz qoʻli bilan Qurbonaliga ovqat olib chiqdi. U bilan oʻtgan-ketganlardan ezmalashdi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 25 →

Taʼriflar ichida

13 ta
sergaplik

sergaplik Sergap, ezma xususiyatga egalik. Mansuriyning tuturiqsizligida, ser-gapligida va maqtanchoqligida uning xarakteri yaxshi gavdalantirilgan. OʻTA

valdirvoqi

valdirvoqi s. t. Boʻlar-boʻlmas gaplarni koʻp gapiradigan, valdirayveradigan; ezma. Nafisaxon nazarida qizi yengiltak emas Baʼzi qizlardek valdirvoqi emas. Mirmuhsin, Umi

biljing-biljing

biljing-biljing Koʻp gapirmoq, ezmalik qilmoq, oʻrinsiz gapni koʻpaytirmoq. Bir bedavo, ezma, chakagiga suyangan ekan, Zuhraning uyidagi ahvoli, mashgʻulotini surishtirib

chakakli

chakakli Seryigʻi, yigʻloqi. Chakakli bola. Sergap, ezma. Chakakli xotin. koʻchma Yebtoʻymas, ochofat. — Voy-boʻy, — dedi chol [Shum bolaga], — chakakligina mol koʻrinasa

Hammasini koʻrish · 13 →

Ertaklar

13 ta
Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Choʻpon yigit bilan boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir choʻpon yigit sehrli nay yordamida xasis boyning dardiga davo topadi. Bu voqea boyning hayotini oʻzgartirib, unga baxt keltiradi.

Hakim baliqchining oʻgʻli
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal baliqchi cholning oʻgʻli vazirning hiylalari tufayli podshohning qiyin topshiriqlarini bajarishga majbur boʻladi. Uning sarguzashtlari davomida kutilm

Jonon piyola
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻqon podshosining qimmatbaho piyolasi sinib qoladi va uni tuzatishga hech kim qodir boʻlmaydi. Faqatgina bir kal shogird oʻzining aql-zakovati bilan bu muammo

Orzijon bilan Qambarjon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qambarjon tushida koʻrgan Orzijon ismli malikaga oshiq boʻlib, uni topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. Uning sarguzashtlari davomida turli qiyinchiliklar va sino

Qilich botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qilich botirning sarguzashtlari, uning Oqbilak oyimni qoʻlga kiritishi va makkor kampirning hiylasi sababli yuzaga kelgan qiyinchiliklar haqida hikoya qilinadi.

Hammasini koʻrish · 13 →

Sheva materiallari

25 ta
chinkildävik
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · sergap

sergap, ezma; vaysaqi

j'ms'
Xorazm viloyati · ezma

sergap, ezib-elab gapiruvchi

jymsy
Xorazm viloyati · ezma, sergap
jımdjıma
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · vaysaqi, ezma

Hammasini koʻrish · 25 →