Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«этар» бўйича 216 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

76 та
этмоқ

фл. 1. “Қилмоқ“, айламоқ маъноларида қўшма феъл ясаш учун хизмат қилади.

давом этмоқ, ташкил этмоқ, касб этмоқ, лип этиб чиқмоқ, ман этиб тушмоқ, шув этмоқ, ялт этмоқ.

2. Айтмоқ.

Меҳмонга этмоқ.

Тўлиқ мақола →
эт

1. айнан гўшт 2, 3

Мол эти

Қўй эти

Хом

Шафтоли эти

Эти қизил қовун

Насия еманг этни, қизартиради бетни — Мақол

Сиз мана шу пулга гузардан бир чорак эт келтириб, шўрва қилиб берсангиз! — Абдулла Қодирий, Ўтган кунлар

2. Одамнинг бадани; одам баданининг юмшоқжойи, мушаклари. . Бир парча эт - ҳали ҳеч нарсани билмайдиган, янги туғилган чақалоқ ҳақида. Бир қоп эт - 1) жуда семиз, турган-битгани гўшт; 2) ҳеч нарса қила олмайдиган, ҳаракациз одам ҳақида. Эт билан тирноқ - бир-биридан ажралмайдиган, ўзаро жуда боғлиқ. Эт олдирмоқ - озмоқ. Эт олмоқ - (ёки солмоқ) - семирмоқ. Эти суягига (ёки устухонига) ёпишмоқ - жуда озиб кетмоқ; суяги чиқмоқ. Эти узилмоқ - қаттиқ қалтис ейишдан мушаклари чўзилиб қолмоқ. Эти ўлмоқ - 1) бадани сезмайдиган бўлиб қолмоқ; 2) одатланиб, кўникиб қолмоқ. Этига (ёки баданига) сув юқтирмаслик - ўзига ран тегизмасликка, ўз иззат-ҳурмати, обрў-эътиборини сақлаб қолишга ҳаракат қилмоқ. Этидан тушмоқ - озмоқ, этини ёʻқотмоқ. Этини ташламоқ - этидан тушмоқ

Эти увишмоқ. Сўз суякдан, таёк этдан ўтади — Мақол

Қизлардан уч-тўрттаси Нозикни таъқиб этди ва шарт-шурт бир-бирининг яланғоч этига уришиб, шартак олишдилар — Абдулла Қодирий, Меҳробдан чаён

Онажон! Бир парча эт эдим, Сен қилдинг одам — Д. Файзий

Умидсиз одам - бир қоп — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

Театр билан драматургии эт билан тирноққа қиёс қилиш мумкин — Назир Сафаров, Оловли излар

Онажонининг анча эт олдириб қўйганини кўрган ўғли Ҳамидулла ҳам тунлари навбатчилик қиларди — М. Қўшоқов, Катта хирмон жилғаси

Жониворлар мен ёʻғимда салкам ўн килодан эт олибди — С. Анорбоев, Оқсой

Булар эт солиб, танбаллашиб қолишган, уларни ишлашга мажбур қилиш керак — Асқад Мухтор, Туғилиш

Бир неча кун ичида Нодиржоннинг эти устухонига ёпишди.. пешонасида ажинлар пайдо бўлди — А. Муҳиддин, Чап чўнтак

Самоварчи эти суягига ёпишган.. ғирт кўса одам эди — Ойбек, Танланган асарлар

Кампир чўнкайиб, ўғлининг оёғини кўздан кечирди, аста ушлаб кўрди - ҳартугул чиқмаган экан, эти узилган бўлса керак — Миркарим Осим, Тилсиз гувоҳ

Отабой бунақа пўписаларни эшитавериб, эти ўлиб қолганидан, писанд қилмади — Саид Аҳмад, Чўл шамоллари

У этига сув юқтирмасликка уринди — Жонрид Абдуллахонов, Ёʻл

Чолнинг кўзига ранги ўчиб.. бир қават этидан тушгандай кўринди — "Шарқ юлдузи"

Мингбоши келувчига олайиб қаради.. Соли совуқ бирдан икки энлик этини ташлади — Мирзакалон Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тўлиқ мақола →
этак

от 1. Кийимнинг пастки, осилиб тушиб турадиган кенг қисми. Кўйлакнинг этаги. Тўннинг этаги

У гилваталик кўлини этаги барига артиб, Меъмор билан омонлашди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Ота-бола чопонларининг этакларини бар уриб, қазувга жўнаб кетдилар. — Ж. Шарипов, Хоразм

2. Баъзи нарсаларнинг этакка ўхшаш осилган пастки қисми.

Қуёш қишлоқ устидан этагини йиғиб олган, кеч кира бошлаган эди. — С. Зуннунова, Олов

Бир кун ҳамма ёқни рутубатли туман чулғайди, бир кун тунд борлик узра булут этагини судраб ўтади. — Газетадан

3. Матодан пахта териш учун махсус тикилган, бир томони бўйинга осиб, бир томони белга боғлаб олинадиган буюм.

Бир этак пахта,

Кули этак билан чаноққа худди бўзчининг мокисидай бориб келяпти. — Э. Райимов, Ажаб қишлоқ

Звено аъзолари сентябрнинг ўрталарида этак боғлаб, теримга тушдилар. — Ўзбекистон қўриқлари

4. Баъзи нарсаларнинг, сатҳнинг чети, қуйи томони, охирги қисми.

Дала этаги. Саҳро этаги. Ҳовли этаги.

Шаҳарнинг ҳар иккала томонида экин майдони бўлиб, этаги ўрмонга бориб тақаларди. — А. Убайдуллаев, Қонли издан

Булоқдан эмас, этакда ҳайқириб оқаётган сойдан сув олиб келтирарди. — Н. Қобил, Унутилган соҳиллар

5. Тоғ, адир, баландликларнинг пастки қисми; пастки қисмидаги жой, майдон.

Ёдгор оҳиста юриб, адир этагига тушиб кетди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Тепаликнинг этагидан ҳар хил овозлар эшитилди. — Ёшлик

6. Ариқ, дарёнинг қуйи қисми; сувнинг қуйилиш жойи.

Зарафшоннинг этаги.

Кўкиш ҳаво билан чулғанган жилға этагида бир қора пайдо бўлган эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

7. Вақт эътибори билан охирги қисм, охир, сўнг.

Февралнинг этакларида кун исиб кетди. — С. Анорбоев, Оқсой

Августнинг этакларига келиб, каналга сув очилди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

  • Бир этак бола Бирор аёл ёки оиланинг боласи кўплигини билдиради. Отанг тирик ахир ортимда бир этак болам бор. — С. Сиёев, ЁруғликУзи далага чиққани билан уйида ишга яроқсиз бир этак боласи бор. — С. Зуннунова, Олов
  • Енгидан кириб, этагидан чиқади Ўта устомон, айёр одам ҳақида.
  • Эсинг борида этагингни ёп Номақбул иш, ёʻл ва шу кабилардан вақт-ғаниматда қайтиш, мақбулига ўтиш керак, деган маънони билдиради. — Ёʻқ, — деди полвон тўқайдан чиқаётиб, — эсинг борида этагингни ёп, бу ёʻлингдан қайт! — Ҳ. Назир, Ўтлар туташганда
  • Этаги очилмоқ Сири очилмоқ, бирор айби, камчилиги маълум бўлиб қолмоқ. Кўйинглар хотин ёʻлга чиқса, этаги очилади. Кулги бўласизлар. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Этагини тутмоқ (ёки ушламоқ) 1. Иш-фаолиятда бирор кимсага маҳкам суяниб, ундан қолмаслик. Омон бува Ёдгоров каби ин-гичка толали пахта усталари бор. Ана шу оқсоқолларнинг этагини тут. — Ўзбекистон қўриқлариОталари касби этагидан тутаётган фарзандларимиз қандини урсин. — Газетадан
  • Этагини тутқизмаслик Тутқич бермаслик. Лекин уйқу этагини тутқизмай кетди. — С. Абдуқаҳҳор, КўзларҚидирув бўлими ходимларининг усталик билан ишламаётганликларидан фойдаланиб яна этак тутқизмай кетган. — И. Қаландаров, Шохидамас баргида
  • Этагини ўпмоқ Муте бўлмоқ, айтганини қиладиган ҳолда бўйсунмоқ. Юрт беклари яшаб ўтган, Ўпиб ёвнинг этагин. — Шарқ юлдузи
  • Этак йиртиш Оёғинг келишмаган, шумпешона экансан! Этак йиртиш қилиб қўйган куёвинг ҳаждан қайтмади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.
  • Этак силкимоқ Бутунлай умид узмоқ, кечмоқ. Этак силкиб, Андижонга кетай десам, рухсат бермайдир. — П. Қодиров, Юлдузли тунларМана, энди саройдан бутунлай этак силкиди-ю унут бўлаёзган эски дўконга келди. — С. Сиёев, Ёруғлик
  • Этак қоқмоқ Отаси телба тўнини тескари кийиб, этак қоқиб, уйидан чиқиб кетган. — Муштум
Тўлиқ мақола →
этап

от 1. Бирор нарса, ҳодиса, жараённинг алоҳида босқичи, даври.

Тараққиёт этаплари.

2. Қўшинлар ёʻлидаги дам олиш, овқатланиш ва тиббий ёрдам олиш пункти.

3. Сургунга олиб кетилаётган кишилар тўдаси, уларнинг ёʻлдаги қўниш жойи ва сургун жойигача бўлган ёʻл.

Икки ҳафтадан кейин Содиқни этап рўйхатига тиркадилар. — Шуҳрат, Олтин зангламас

4. Югуриш мусобақалари, пойга ва эстафета ёʻлининг айрим қисми.

Биринчи этапни биринчи бўлиб франсуз спортчиси ўтди.

  • Этап қилмоқ Этап билан сургунга юбормоқ.
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 76 →

Таърифлар ичида

58 та
ялт

ялт тақл. с. Бир маротаба, қўққисдан юз берган (кўринган) нурни (ёруғликни) билдиради. Ялт этиб 1. Кутилмаганда, бирдан нур чиқариб, ярқираб; ялтираб, товланиб.

синмоқ

син Парчаланмоқ, майдаланмоқ, бўлакларга ажралмоқ, узилмоқ. Шиша синди. Қалам синиб солди. Кўза кунда синмайди, кунида синади. Мақол Қайин дарахтининг эгилгани —синг

маскарад

маскарад Маска, ниқоб ва махсус кийимлар кийиб ўтказиладиган сайил. Авжга чиқиб ўйин-кулги, Давом этар бал-маскарад. Ёшлик

ҳабиб

ҳабиб поет. Дўст, севикли. Ҳабибим банд этар кўнглимни. Табибим панд этар доим. Билолмасман, бу савдода, На суду на зарар бўлғай. Э. Воҳидов Ҳабиб (эркаклар исми).

аҳиллик

аҳиллик Аҳил муносабат, шундай муносабатли ҳолат. Оғайнилар ўзларининг аҳиллиги, бир-бирига меҳри, шафқати билан ҳамманинг диққатини жалб этар, ҳавасини келтирар эди.

қонунан

қонунан Қонунга мувофиқ, қонуний равишда, қонун бўйича, қонун ёʻли билан. Унинг ҳар бир раъйига Нормуҳаммад қушбеги қонунан мажбур бўлмаса-да, маънан бир мажбурият

Ҳаммасини кўриш · 58 →

Эртаклар

81 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Ҳаммасини кўриш · 81 →

Шева материаллари

1 та
хатъп
Сурхондарё вилояти · котиб

секретар