Қидирув

от айн. Эрувгарчилик.

от 1. Эркак жинсига мансуб киши; эркак.

Эр сийлаган ерда азиз. — Мақол

Анғизли ерда от ўлмас, Ийирли ерда эр ўлмас. — Мақол

2. Хотин киши билан никоҳ аҳдида бўлган эркак киши; қаллиқ (ўз хотинига нисбатан).

Эрга бермоқ. Эрга тегмоқ. Эр қилмоқ. Эрдан чиқмоқ. Элдан қолгунча эрдан қолган яхшироқ. — Мақол

Яхши хотин эрни эр қилади, ёмон хотин — ер (қилади). — Мақол

Қизимнинг кўнглини ол, эридан чиқариб, сенга бераман. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Мард, олийжаноб, жасур киши.

Эр бошига иш тушса, этик билан сув кечар, От бошига иш тушса, сувлуқ билан сув ичар. — Мақол

Эр йигит майдонда билинар. — Мақол

Эр йигит энаси ғариб ўларми, Энам деб, мастонга кўнгил берарми? — Рустамхон

1. Иссиқ таъсири натижасида қаттиқлигини ёʻқотмоқ, суюқ ҳолга ўтмоқ; юмшамоқ.

Эриган пўлат. Эриган чўян. Эриган сариёғ.

Ерлар эриб, ҳамма ёқ шилт-шилт лой, қўрғон кунгураларидаги қировлар буғга айланиб, кўкка кўтарилмоқда эдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. кўчма Жисмонан бўшашган, эриган ҳолатга тушмоқ.

Ёʻл тортиб — чарчаб келаётган одам эмасми, сояда эриб, кўзи уйқуга бориб, ухлаб қолди. — Ёдгор

Тегирмончи, гўё эриб кетгандай, бошини қуйи солди. — Ойбек, О. в. шабадалар.

Унинг бутун вужуди эригандай бўлди; кўкрагининг аллақаеридан шув этиб кўтарилган бир нима томоғида лип-лип этди-ю, кўзига ёш олди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Иссиқлик ёки бошқа таъсир натижасида парчаланиб ёʻқ бўлмоқ, бошқа жисмга айланмоқ.

Мавжларга оқ капалаклардек қўнаётган қор учқунлари шу ондаёқ жимжит эрийди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Аллақаерда қарға қорлар эриб кетганидан зорланиб қағиллайди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Туз эдикки, эриб кетамизми? — Эриб-ку кетмаймиз — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ҳаҳ шумтакалар, оғизларингда эриб кетадиган сузма қурутни берсам, олмайсизлар, шу тош қурутни талашасизлар. — Ойбек, Танланган асарлар

4. кўчма Парчаланиб ёʻққа айланмоқ; ёʻқ бўлмоқ.

Сулув эсини йиғиб қараса, Эримбет жойида эриб кетгандай ғойиб бўлибди, ҳеч қаерда ёʻқ. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Агар йигит-қизни ҳақиқий севги бир-бирига боғласа, уни ҳеч қандай куч узолмайди, оилада юз берадиган баъзи бир келишмовчиликлар, хафаликлар ҳам севги-муҳаббат ҳароратида эриб кетаверади. — А. Эшонқулов, Оила бахти ҳақида

5. кўчма Руҳан илиқлик, ёқимлилик ҳисси уйғонмоқ, хуш ёқмоқ; шундай ҳолатга тушмоқ.

Яхши гапларни тинглаб, эриб ўтирган Нуқра аввал ялт этиб Жалил Каримовичга қаради. — Мирмуҳсин, Нуқра

Бола кам-пирнинг сўзларини тушунмаса ҳам, унинг иссиқ оналик меҳридан эриди-да, қувончидан сакраб ўрнидан туриб, кампирни қучоқлаб олди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

6. Мойиллик, меҳр, ҳиммат ҳисси уйғонмоқ; меҳри товланмоқ.

Ҳозир бўлинг, ўр-тоқ ефрейтор, гўзал қизлар ҳам анойи эмас, салгина гапга эриб кетавермайди. — З. Фатхуллин, Сўнмас юлдуз

7. кўчма с.т. Харид қилинган нарса, янгилик, муваффақият ва шу кабилар учун зиёфат қилиб бермоқ; сийламоқ, ювмоқ.

Нимага бу ерда турибмиз? Ошхонага олиб кириб, бир эрийин энди санга, жонгинам! — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

— Яримта эмас, ўнта яримтага эрийман! — капитан шундай деди-да қўлидан хатни юлиб олди. — О. Ёқубов, Излайман

бугун сал эрисангиз бўларди, охирги ойда ўқиган лексияларингизга 4,5 минг сўм ёзиб қўйдим. — Муштум

фл. 1. Иссиқ таъсири натижасида қаттиқлигини ёʻқотмоқ, суюқ ҳолга ўтмоқ; юмшамоқ.

Эриган пўлат. Эриган чўян. Эриган сариёғ.

Ерлар эриб, ҳамма ёқ шилт-шилт лой, қўрғон кунгураларидаги қировлар буғга айланиб, кўкка кўтарилмоқда эдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. кўчма Жисмонан бўшашган, эриган ҳолатга тушмоқ.

Ёʻл тортиб — чарчаб келаётган одам эмасми, сояда эриб, кўзи уйқуга бориб, ухлаб қолди. — Ёдгор

Тегирмончи, гўё эриб кетгандай, бошини қуйи солди. — Ойбек, О. в. шабадалар.

Унинг бутун вужуди эригандай бўлди; кўкрагининг аллақаеридан шув этиб кўтарилган бир нима томоғида лип-лип этди-ю, кўзига ёш олди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Иссиқлик ёки бошқа таъсир натижасида парчаланиб ёʻқ бўлмоқ, бошқа жисмга айланмоқ.

Мавжларга оқ капалаклардек қўнаётган қор учқунлари шу ондаёқ жимжит эрийди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Аллақаерда қарға қорлар эриб кетганидан зорланиб қағиллайди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Туз эдикки, эриб кетамизми? — Эриб-ку кетмаймиз — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ҳаҳ шумтакалар, оғизларингда эриб кетадиган сузма қурутни берсам, олмайсизлар, шу тош қурутни талашасизлар. — Ойбек, Танланган асарлар

4. кўчма Парчаланиб ёʻққа айланмоқ; ёʻқ бўлмоқ.

Сулув эсини йиғиб қараса, Эримбет жойида эриб кетгандай ғойиб бўлибди, ҳеч қаерда ёʻқ. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Агар йигит-қизни ҳақиқий севги бир-бирига боғласа, уни ҳеч қандай куч узолмайди, оилада юз берадиган баъзи бир келишмовчиликлар, хафаликлар ҳам севги-муҳаббат ҳароратида эриб кетаверади. — А. Эшонқулов, Оила бахти ҳақида

5. кўчма Руҳан илиқлик, ёқимлилик ҳисси уйғонмоқ, хуш ёқмоқ; шундай ҳолатга тушмоқ.

Яхши гапларни тинглаб, эриб ўтирган Нуқра аввал ялт этиб Жалил Каримовичга қаради. — Мирмуҳсин, Нуқра

Бола кам-пирнинг сўзларини тушунмаса ҳам, унинг иссиқ оналик меҳридан эриди-да, қувончидан сакраб ўрнидан туриб, кампирни қучоқлаб олди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

6. Мойиллик, меҳр, ҳиммат ҳисси уйғонмоқ; меҳри товланмоқ.

Ҳозир бўлинг, ўр-тоқ ефрейтор, гўзал қизлар ҳам анойи эмас, салгина гапга эриб кетавермайди. — З. Фатхуллин, Сўнмас юлдуз

7. кўчма с.т. Харид қилинган нарса, янгилик, муваффақият ва шу кабилар учун зиёфат қилиб бермоқ; сийламоқ, ювмоқ.

Нимага бу ерда турибмиз? Ошхонага олиб кириб, бир эрийин энди санга, жонгинам! — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

— Яримта эмас, ўнта яримтага эрийман! — капитан шундай деди-да қўлидан хатни юлиб олди. — О. Ёқубов, Излайман

бугун сал эрисангиз бўларди, охирги ойда ўқиган лексияларингизга 4,5 минг сўм ёзиб қўйдим. — Муштум

от 1. Бирор йил ҳисоби бошланган пайт ва шундай йил ҳисобининг ўзи.

Мусулмонлар эраси — ҳижрий йил ҳисоби Муҳаммад пайғамбар Маккадан Мадинага ҳижрат қилган вақтдан ҳисобланади. Христианларнинг милодий йил ҳисоби Исо пайғамбар (Иисус Христос) туғилган кунидан бошланади.

Йиллар ҳисобининг бошланган вақти календар эраси деб аталади. — Астрономия

2. Қандайдир тарихий ва ижтимоий хусусиятлари билан бошқаларидан (аввалгиларидан) тубдан фарқ қиладиган давр.

Космик эра.

3. геол. Ер тарихида маълум тоғ жинсларининг пайдо бўлиши билан характерланадиган, бир неча юз миллион йилларни ўз ичига олган муддат.

Палеозой эраси. Кайнозой эраси.

element relations diagramрусчасхема взаимосвязи элементовўзбекчаэлементларнинг ўзаро боғлиқлик схемаси