Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«erk» boʻyicha 528 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

54 ta
erk

ot 1. Kishining yoki kishilarning oʻz xohishi bilan ish-harakat qilish huquqi; ixtiyor, mayl.

Har kimning erki oʻzida. Uz erkiga qoʻyib bermoq. Erkini boʻgʻmoq. Qoʻlingga, tilingga erk berma,

Sanʼatkorda kuch va ishonch, erk va dadillik boʻlmas ekan, u oʻz maqsadiga erisha olmaydi. — F. Musajonov, Himmat

2. Siyosiy, iqtisodiy, huquqiy jihatdan mustaqillik; erkinlik.

Erk uchun kurashmoq.

Xalqqa erk uchun, non uchun, madaniyat uchun kurashga otilmoq kerak. — Oybek, Nur qidirib

  • Erk bermoq Ixtiyorni oʻziga qoʻyib qoʻymoq; yoʻl qoʻymoq. Insofsizga erk bersang, elni talar. — MaqolAbdiyev nafsi bilan birga qoʻliga ham erk berib qoʻyganga oʻxshaydi. — MushtumU hech qachon hayajonga ham erk bermas edi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat
Toʻliq maqola →
erka

sft. 1. Mehr, suyish hissi bilan munosabatda boʻlinadigan; suyukli.

Erka qizcha bilan mehribon otaning oʻrtasiga raxna solish johillik. — F. Musajonov, Himmat

Bulgʻorning erkasi, bolam, yoʻl boʻlsin — Erali va Sherali

Sayr etaylik, kel, birga, erkam, Rozi ketsin bizdan umrbod — Shodlik uchun yaralgan olam. — E. Vohidov, Muhabbatnoma

2. Koʻngliga kelgan ishni qilish uchun ixtiyor berib qoʻyilgan, taltaytirib yuborilgan, tantiq.

Erka tutsa onasi, taltayadi bolasi. — Maqol

Munis tengqurlariga oʻxshamasdi: juda erka edi, serjahl edi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri

Faxriddin erka oʻsgan tantiq bola boʻlgani uchun Niso buvi: — Ha, ishqilib, ikkovining joni omon boʻlsin, — deb qoʻya qolar edi. — A. Qahhor, Boshsiz odam

3. Erkalik, suyumlilik ifodalovchi.

— Yolgʻonchi ekansiz, — dedi u yana erka tovushda. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Gulnor chiroyli va erka tabassum bilan, xoʻp deganday, boshini qimirlatdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Erka (erkaklar va xotin-qizlar ismi).

Toʻliq maqola →
erkak

ot 1. Er 1, 2.

Erkak jinsi.

Doya kelgandan soʻng, ichkari hovli erkak zotidan tozalandi. A — Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bilmadim, xotin tortingani uchun erkak tegishgisi keladimi, erkak tegishadigan boʻlgani uchun xotin tortinadimi? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Er jinsidagi hayvon, jonivor.

Erkak mushuk. Erkak qoʻy. Erkak gʻoz.

Xotinim qiz tugʻdi, deb xafa boʻlma, sherning erkak va urgʻochisi baravar. — Yoshlik

  • Erkak novda Mevali daraxt, oʻsimlikning yaxshi hosil bermaydigan, hosilga yaroqsiz novdasi. Ensasi qotib, uzun bir erkak novdani shartta qaychilab, shiddat bilan sugʻurib oldi. Shu behosil novda Sodir toʻnkaga oʻxshab ketdi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar
  • Erkak sabzi Oʻzagi yogʻochday qotgan, ishlatishga deyarli yaroqsiz sabzi; erkaklagan sabzi. — Puli bor-ku yeydi, puli yoʻq-chi, — baland ovoz bilan soʻradi, erkak sabziga oʻxshagan bir eski chopon. — K. Yashin, Hamza
  • Erkak supurgi
Toʻliq maqola →
erkin

sft. 1. Har qanday toʻsiq, gʻov, monelik va shu kabilardan xoli boʻlgan, erk-ixtiyori oʻzida boʻlgan.

Erkin hayot.

Nahot chayqovchi oʻzini shuncha erkin sezsa! — A. Qahhor, Asarlar

endi erkin qush, boshi oqqan tomonga uchishi mumkin. — F. Musajonov, Himmat

2. Qiynalmay, qiyinchiliksiz, bemalol.

Mashqlarni erkin bajarmoq. Erkin harakat qilmoq.

Oʻrta Osiyo xalqlari tillarida erkin soʻzlaydigan Aleksandr Vasilyevich Sidorov bilimdon kishi edi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

3. Ochiq-oydin, bemalol tarzda.

Mazkur kitobda fuqaro huquqi haqida birmuncha erkin fikrlar aytilganini saroy ahli, jumladan, ahli fuzalo bilar edi. — Mirmuhsin, Meʼmor

4. Qisinish, tortinishdan xoli holda; bemalol.

Ular bilan koʻpdan tanishdek erkin gaplashib ketdim. — M. Xayrullayev, Tilla marjon

erkin, oʻrtogʻi bilan gaplashayotganday boʻldi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

Ahmadning oʻzini erkin tutishi Tolib akaning sal jigʻiga tegdi. — F. Musajonov, Himmat

5. Siyosiy, iqtisodiy, huquqiy mustaqillikka ega boʻlgan, ozod, hur.

6. Erkin (erkaklar va xotin-qizlar ismi).

  • Erkin nafas olmoq Siqilish, tanglik holatidan qutulmoq, erkin holatli boʻlmoq. Ahmad koʻchaga chiqib, sal erkin nafas oldi. — F. Musajonov, HimmatXamroyev boylar qoʻlida erkin nafas olishni, odamdek yashashni orzu qilardi. — Gazetadan
  • Erkin sheʼr
Toʻliq maqola →
erksiz

sft. Oʻz erki oʻzida boʻlmagan, ozodlikdan mahrum; erki yoʻq, haq-huquqsiz, tobe.

Erksizga erk bermoq.

Zamonning zayli shu boʻlsa, oʻzim erksiz, kuchsiz bir bechora boʻlsam, nima qilay axir, jon qizim! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Bular tag-tomiri bilan yoʻq qilinmasa, xalq erksiz yashay beradi. — J. Sharipov, Xorazm

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 54 →

Taʼriflar ichida

283 ta
noʻxtalamoq

no‘xtala Noʻxta solmoq. Zulfizar qora qashqa otni saralab oldi, egarlab, noʻxtalab, ishni yaxshi puxtalab, Istambul koʻchalarini oʻrtalab, kanizlar oldiga yetdi. Zulfizar

tutqunlik

tutqunlik Tutqun holat. Tutqunlikdan qutqazilgan Gulnorning qushdek uchgisi kelar, lekin boshidan kechgan dahshatli voqealar orqasida oyoqlarida zarracha mador sezmas edi

koʻrgilik

ko‘rgilik Erk-ixtiyordan tashqari holda kishi hayotida yuz bergan, yuz beradigan koʻngilsiz voqea, hodisa; holat. — Tirik kallaning bu dunyoda koʻradigani koʻp ekan, oʻrt

qamchi

qamchi Ot-ulovni urib, yurishga undash, tezlatish uchun ishlatiladigan dastali, koʻpincha qayish tasma shaklidagi asbob. Oʻrma qamchi. Ot oʻynatadigan uzun qamchi. Rais o

haq

haq Haqiqiy holatga mos; haqqoniy, rost. Har zamon haq gap, toʻgʻri degan tovushlar eshitilar, qarsak koʻtarilar edi. A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari Haq gapni gapirdin

Hammasini koʻrish · 283 →

Ertaklar

86 ta
Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Aqlli qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir podsho tashna boʻlib, bir qizning uyidan suv soʻraydi va uning aqliga qoyil qolib, uylanmoqchi boʻladi. Qiz esa podshoga bajarilishi qiyin boʻlgan bir shart

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Arab laqqi
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayyor bilan sodda
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda bir ayyor bilan sodda yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ular topib olgan oltinlar tufayli ayyor soddani aldashga urinadi, ammo oxir-oqibat

Hammasini koʻrish · 86 →

Sheva materiallari

103 ta
Boʻshlov
Xorazm viloyati · hosil yigʻib olingach, mollarni dalalarga erkin qoʻyib yuborish

Hosil yigʻib olingach, mollarni dalalarga erkin qoʻyib yuborish.

Xinti
Buxoro viloyati · pakana

past boʻyli erkak

araqchʻn
Surxondaryo viloyati · araqchin

erkaklarning telpak tagidan kiyadigan yengil bosh kiyimi

buqa
Surxondaryo viloyati · buqa

boqimdagi toʻrt yashar erkak mol

Hammasini koʻrish · 103 →

Tashqi resurslar

2 ta
Vikilugʻat
Lugʻatlar va maʼlumotnomalar

Oʻzbek tilidagi erkin koʻp tilli lugʻat.