fl. Eritmoq feʼlining orttirma nisbati.
Поиск
По запросу «eritilmoq» — результатов: 19: Толковый
Фильтр
Словарные статьи
19fl. 1. Issiq taʼsiri natijasida qattiqligini yoʻqotmoq, suyuq holga oʻtmoq; yumshamoq.
Erigan poʻlat. Erigan choʻyan. Erigan sariyogʻ.
Yerlar erib, hamma yoq shilt-shilt loy, qoʻrgʻon kunguralaridagi qirovlar bugʻga aylanib, koʻkka koʻtarilmoqda edilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
2. koʻchma Jismonan boʻshashgan, erigan holatga tushmoq.
Yoʻl tortib — charchab kelayotgan odam emasmi, soyada erib, koʻzi uyquga borib, uxlab qoldi. — Yodgor
Tegirmonchi, goʻyo erib ketganday, boshini quyi soldi. — Oybek, O. v. shabadalar.
Uning butun vujudi eriganday boʻldi; koʻkragining allaqayeridan shuv etib koʻtarilgan bir nima tomogʻida lip-lip etdi-yu, koʻziga yosh oldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
3. Issiqlik yoki boshqa taʼsir natijasida parchalanib yoʻq boʻlmoq, boshqa jismga aylanmoq.
Mavjlarga oq kapalaklardek qoʻnayotgan qor uchqunlari shu ondayoq jimjit eriydi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Allaqayerda qargʻa qorlar erib ketganidan zorlanib qagʻillaydi. — Shuhrat, Shinelli yillar
Tuz edikki, erib ketamizmi? — Erib-ku ketmaymiz — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Hah shumtakalar, ogʻizlaringda erib ketadigan suzma qurutni bersam, olmaysizlar, shu tosh qurutni talashasizlar. — Oybek, Tanlangan asarlar
4. koʻchma Parchalanib yoʻqqa aylanmoq; yoʻq boʻlmoq.
Suluv esini yigʻib qarasa, Erimbet joyida erib ketganday gʻoyib boʻlibdi, hech qayerda yoʻq. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi
Agar yigit-qizni haqiqiy sevgi bir-biriga bogʻlasa, uni hech qanday kuch uzolmaydi, oilada yuz beradigan baʼzi bir kelishmovchiliklar, xafaliklar ham sevgi-muhabbat haroratida erib ketaveradi. — A. Eshonqulov, Oila baxti haqida
5. koʻchma Ruhan iliqlik, yoqimlilik hissi uygʻonmoq, xush yoqmoq; shunday holatga tushmoq.
Yaxshi gaplarni tinglab, erib oʻtirgan Nuqra avval yalt etib Jalil Karimovichga qaradi. — Mirmuhsin, Nuqra
Bola kam-pirning soʻzlarini tushunmasa ham, uning issiq onalik mehridan eridi-da, quvonchidan sakrab oʻrnidan turib, kampirni quchoqlab oldi. — I. Rahim, Chin muhabbat
6. Moyillik, mehr, himmat hissi uygʻonmoq; mehri tovlanmoq.
Hozir boʻling, oʻr-toq yefreytor, goʻzal qizlar ham anoyi emas, salgina gapga erib ketavermaydi. — Z. Fatxullin, Soʻnmas yulduz
7. koʻchma s.t. Xarid qilingan narsa, yangilik, muvaffaqiyat va shu kabilar uchun ziyofat qilib bermoq; siylamoq, yuvmoq.
Nimaga bu yerda turibmiz? Oshxonaga olib kirib, bir eriyin endi sanga, jonginam! — J. Abdullaxonov, Toʻfon
— Yarimta emas, oʻnta yarimtaga eriyman! — kapitan shunday dedi-da qoʻlidan xatni yulib oldi. — O. Yoqubov, Izlayman
bugun sal erisangiz boʻlardi, oxirgi oyda oʻqigan leksiyalaringizga 4,5 ming soʻm yozib qoʻydim. — Mushtum
1. Issiq taʼsiri natijasida qattiqligini yoʻqotmoq, suyuq holga oʻtmoq; yumshamoq.
Erigan poʻlat. Erigan choʻyan. Erigan sariyogʻ.
Yerlar erib, hamma yoq shilt-shilt loy, qoʻrgʻon kunguralaridagi qirovlar bugʻga aylanib, koʻkka koʻtarilmoqda edilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
2. koʻchma Jismonan boʻshashgan, erigan holatga tushmoq.
Yoʻl tortib — charchab kelayotgan odam emasmi, soyada erib, koʻzi uyquga borib, uxlab qoldi. — Yodgor
Tegirmonchi, goʻyo erib ketganday, boshini quyi soldi. — Oybek, O. v. shabadalar.
Uning butun vujudi eriganday boʻldi; koʻkragining allaqayeridan shuv etib koʻtarilgan bir nima tomogʻida lip-lip etdi-yu, koʻziga yosh oldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
3. Issiqlik yoki boshqa taʼsir natijasida parchalanib yoʻq boʻlmoq, boshqa jismga aylanmoq.
Mavjlarga oq kapalaklardek qoʻnayotgan qor uchqunlari shu ondayoq jimjit eriydi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Allaqayerda qargʻa qorlar erib ketganidan zorlanib qagʻillaydi. — Shuhrat, Shinelli yillar
Tuz edikki, erib ketamizmi? — Erib-ku ketmaymiz — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Hah shumtakalar, ogʻizlaringda erib ketadigan suzma qurutni bersam, olmaysizlar, shu tosh qurutni talashasizlar. — Oybek, Tanlangan asarlar
4. koʻchma Parchalanib yoʻqqa aylanmoq; yoʻq boʻlmoq.
Suluv esini yigʻib qarasa, Erimbet joyida erib ketganday gʻoyib boʻlibdi, hech qayerda yoʻq. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi
Agar yigit-qizni haqiqiy sevgi bir-biriga bogʻlasa, uni hech qanday kuch uzolmaydi, oilada yuz beradigan baʼzi bir kelishmovchiliklar, xafaliklar ham sevgi-muhabbat haroratida erib ketaveradi. — A. Eshonqulov, Oila baxti haqida
5. koʻchma Ruhan iliqlik, yoqimlilik hissi uygʻonmoq, xush yoqmoq; shunday holatga tushmoq.
Yaxshi gaplarni tinglab, erib oʻtirgan Nuqra avval yalt etib Jalil Karimovichga qaradi. — Mirmuhsin, Nuqra
Bola kam-pirning soʻzlarini tushunmasa ham, uning issiq onalik mehridan eridi-da, quvonchidan sakrab oʻrnidan turib, kampirni quchoqlab oldi. — I. Rahim, Chin muhabbat
6. Moyillik, mehr, himmat hissi uygʻonmoq; mehri tovlanmoq.
Hozir boʻling, oʻr-toq yefreytor, goʻzal qizlar ham anoyi emas, salgina gapga erib ketavermaydi. — Z. Fatxullin, Soʻnmas yulduz
7. koʻchma s.t. Xarid qilingan narsa, yangilik, muvaffaqiyat va shu kabilar uchun ziyofat qilib bermoq; siylamoq, yuvmoq.
Nimaga bu yerda turibmiz? Oshxonaga olib kirib, bir eriyin endi sanga, jonginam! — J. Abdullaxonov, Toʻfon
— Yarimta emas, oʻnta yarimtaga eriyman! — kapitan shunday dedi-da qoʻlidan xatni yulib oldi. — O. Yoqubov, Izlayman
bugun sal erisangiz boʻlardi, oxirgi oyda oʻqigan leksiyalaringizga 4,5 ming soʻm yozib qoʻydim. — Mushtum
ERISH 'gʻalati’, 'notabiiy’, ’toʻgʻri kelmaydigan’. Uning bu hiligʻi hech kimga e r i sh tuyilmadi. Bu sifat qadimgi turkiy tildagi 'tortish-’, ’norozi boʻl-’ maʼnosini anglatgan er- feʼlidan (ЭСТЯ, I, 294; DS, 175. yeg— IV) —(i)sh qoʻshimchasi bilan yasalgan: er—I- ish = erish
Issiqlik taʼsirida qattiq moddalarning suyuq holga oʻtish hodisasi, jarayoni
Muzning erishi. Metallning erishi. Erish temperaturasi. ish Inson qadimdan asl metallar, ularning.. boshqa metallar bilan birikish xususiyatiga eʼtiborini qaratgan — Gazetadan
ot 1. Bir yoki bir necha moddaning suyuqlikda juda mayda qismlarga (molekulalarga) ajralgan holdagi qorishmasi.
Suvdagi tuz eritmasi. Toʻyingan eritma.
Olma mevasiga sakkiz protsentli kalsiy xlor eritmasi bilan ishlov berilsa, undagi zamburugʻlarning rivojlanishi toʻxtaydi. — Fan va turmush
2. tex. Metall eritish pechida bir yoʻla olinadigan metall miqdori, eritilgan mahsulot.
Poʻlat eritish jarayoni qariyb uch soat qisqartirildi. Hozirda har bir pechdan sutkasiga toʻrt marta eritma olinyapti. — Gazetadan
- Qattiq eritma
fl. Hafsalasizlik qilmoq, hafsalasi kelmaslik, mayli boʻlmaslik.
Gʻanijon qaytib kelgani erindi-yu, keta berdi. — A. Qahhor, Asarlar
Kuniga sovun ishlatishga erinadigan odam bugun uzoq sovunlab yuvindi. — H. Nazir, Yonar daryo
Yigitning harakatlari qovushimsiz, kabobni erinibgina kitob muqovasi bilan yelpiydi. — E. Usmonov, Yolqin