Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«enda» boʻyicha 187 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

51 ta
en

EN narsaning koʻndalang koʻlami’. Taxtining eni 30 sm edi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli i:ŋ tarzida talaffuz qilingan boʻlib (ЭСТЯ, I, 352), oʻsha davrlardayoq ŋ undoshi n undoshiga almashgan, i: unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolib, bu unli e unlisiga almashgan (Devon, I, 83); i:ŋ > i:n > in >

1. Narsalarning koʻndalang yoʻnalishdagi kattaligi; kengligi

Uyning boʻyi va eni. Eni bir metr, boʻyi ikki metr keladigan gilam

Eniga yigirma olchin joy olgan oʻn besh darichali kattakon chorxari uy ichida ellik chogʻli bek yigipiari gulxan soliboʻtirar edilar — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Bir kiyimlik gazlama

Ahmadoʻzi uchun bir jodi, bir targʻil sigir, bir kiyimlik enoldi — Gazetadan

3. Belgi, tamgʻa (adashtirmaslik uchun qoramol yoki qoʻy qulogʻida hosil qilingan kesik)

Toʻliq maqola →
ena

ot Ona.

Keyin boraman devdim, enam: — Qoʻy oʻsha oʻqishingni. Bizzi zotda olim chiqmagan sira, — dedi. — S. Nurov, Narvon.

Toʻliq maqola →
eng

Belgining yuqori, ortiq darajasini bildiruvchi soʻz.

Eng chiroyli. Eng baland. Eng muhimi.

Xalq koʻzida bu — eng qora, eng mudhish, eng zolim mahkama edi. Oybek, — Tanlangan asarlar

Bu ishda Qurbon otaga birinchi boʻlib qoʻl bermoqchi boʻlgan odamlarning eng birinchisi Abdusamadqori edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻliq maqola →
enli

sft. 1. Keng; serbar.

Enli kamar. Enli gazlama.

Uning enli qoshlari chimirildi, koʻzlariga tashvish, jiddiyat choʻkdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Terak boʻyi keladigan devor juda enli edi — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Barmoq kengligidagi.

Poʻlat ikki enli kelmaydigan tor peshonasini tirishtirdi. — Gʻuncha

Boʻsagʻani toʻrt enli tuproq qoplagan. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Toʻliq maqola →
ensa

ot Odam boshining orqa pastki qismi; ensa suyagi.

Choyxonachi doʻppisini peshonasiga surib, ensasini qashidi. — E. Usmonov, Yolqin

  • Ensasi qotmoq Yoqimsiz gap, ish, xatti-harakat, holat va shu kabilardan gʻashi, gʻazabi qoʻzgʻamoq; achchiqlanmoq. Oyimning gaplariga buvimning ensasi qotibdi. — E. Rayimov, Ajab qishloq[Elmurod] Murzinning bu tomonga kelayotganini koʻrdi-yu, ensasi qotib, qizdan yiroqlashdi. Shuhrat, — Shinelli yillarU qilib yurgan ishlarni koʻrgan odamlar ensasi qotar, bir tamagir rasvo ekanligidan gʻazablanardilar. Mirmuhsin, — Meʼmor
Toʻliq maqola →
enaga

ot Kimsaning bolasini tarbiyalab katta qilgan xotin.

Ikki enaga sarpolarini koʻtarib, Zuhra orqasidan kirib keldilar. — S. Abdulla, Tohir va Zuhra

Kelishuvga binoan, Yigitali qizchani har kuni soat birlardan keyin yangi enaga qoʻliga keltirib beradigan boʻldi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 51 →

Ertaklar

136 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Aql bilan davlat
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda Aql va Davlat oʻrtasidagi bahs tasvirlangan boʻlib, ulardan qaysi biri hayotda muhimroq ekanligi sinovdan oʻtkaziladi. Hikoya davomida bir bolanin

Hammasini koʻrish · 136 →