Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «elim» — результатов: 151: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

115
el

ot 1. Bir joyning odamlari, aholisi, xalqi; umuman, koʻpchilik odam, xaloyiq, hamma.

U erining qilmishidan el oldida boshini xesh qilib yurardi. — T. Ashurov, Oq ot

Odamlarning koʻz yoshidan, qahridan qoʻrqmay, el otasi boʻlib yurganingizga yoqa ushlayman, taqsir. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Bir yurtga, qabilaga mansub odamlar; millat, xalq.

Qipchoq eli. Mangʻit eli. Qardosh ellar.

Shifokorlik kasbini ulugʻlash, elga sidqidildan xizmat qilish, kishilarning dardiga davo topish oliyjanob ishdir. — Gazetadan

3. Yurt, diyor, mamlakat.

Chet ellar. Har kim elida, oʻrdak koʻlida. — Maqol

Bahor keldi elimizga, Yashil toʻn kiydi dala. — I. Muslim.

Shu payt xayol uzoqlarga, ona elimga olib ketdi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Yashil ellarga tomon uchib ketdi qushchalar. — A. Oripov

  • El boʻlmoq Kimsa bilan oʻz kishisidek yaqin, doʻst boʻlmoq; chiqishmoq. Asli dushman el boʻlmas, Etakni kessang, yeng boʻlmas. — MaqolTomchi sel boʻlmas, Dushman el boʻlmas. — MaqolBekning toʻplagan odamlari allaqanday bir-biriga el boʻlmaydigan olchoq odamlar ekan — A. Muxtor, ChinorYovga el boʻlmagan kabi hech zamon, Yovni el qolmadi fargʻonaliklar. — A. Obidjon.
Полная статья →
elak

ot Un elash uchun ishlatiladigan, toʻr qoplangan yogʻoch gardishdan iborat uy-roʻzgʻor asbobi.

Sim elak. Qalin elak. Elakka kirgan xotinning ellik ogʻiz gapi bor. — Maqol

Ziyodaxon elakdagi kepakni ogʻzi tor xaltachaga ehtiyot bilan soldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

  • Elak boʻlmaslik Xizmat qila olmaslik, xizmatga yaramaslik. Qobiljon gap bilmaydi, gap bilmagandan keyin, elga elak boʻlmaydi. — Oʻ. Umarbekov, Yulduzlar
  • Elakdan oʻtkazmoq 1. Elab tozalamoq; elamoq. Xom yongʻoq poʻstlogʻini quritib, elakdan oʻtkazib, xinaning asiliga keling, deb yana pul topadi. — S. Ahmad, Saylanma;Bu yerning tabiati shunaqa, yangi kelganlarni elagidan oʻtkazib oladi — J. Abdullaxonov, Toʻfon
Полная статья →
elat

ELAT ’bir urugʻ-qabilaga mansub kishilar’; ’qabilalar birlashmasi’. Bu kishi mening e l a t i m b oʻ l a d i. □ Oʻzbek e l a t i XI asrda shakllangan. Bu soʻz el otidan jamlik maʼnosini ifodalovchi -(ä)t qoʻshimchasi bilan hosil qilingan deyiladi: el + ät = elät (ЭСТЯ, I, 343)

1. Kishilarning millat shakliga kelmasdan oldingi tarixiy birligi

Koʻpdir mamlakatda ellar, elatlar, Qadim va pokadim xalqlar, mshiatlar. A — Oripov, Yillar armoni

2. El, el-xalq, qabila. . Doriga tortdi, deb karvonlar aytdi

Qabila boshligʻi Oltinoy oʻz elatining toʻk, tinch boʻlishi uchun hamisha koygʻurarkan — "Oʻzbekiston qoʻriqlari"

3. Bir joyli yoki bir qabilaga, uruqqa mansub kishilar (bir-biriga nisbatan). Bu kishi mening zlatim

Elatlar maxorka oʻrab, huzur bilan torta boshladilar — Oybek, Quyosh qoraymas

Ha, elat, yotoqqa hammadan ilgari kiradigan odatingiz yoʻk edi, nima boʻldi? — V. Gʻofurov, Vafodor

4. Yurt, diyor; mamlakat. . ■■

El sevgan kishi elatga oksoqol boʻladi — Maqol

Menoʻlsam, seniki Jambil elatim. Harna borim, bari arkon davlatim — "Ravshan"

Borsang, obod boʻlar oʻsgan elating, Avj oladi ziyoda boʻp davlating — "Murodxon"

Полная статья →
elik

yogʻupa. Elikishmoq - elakishmoq

Munavvar oq roʻmolchadagi qizil elik dogʻlarini Yoʻldoshning tumshugʻining tagiga tutdi: -Bu qaysi oyimchaning labidan yuqqan? — S. Anorboyev, Mehr

Qovoqlar yashil, lablariga qonday elik surtilgan — Samar Nurov, Narvon

Bolalar sinfdan sinfga oʻtgan, voyaga yetgan sari bir-biriga elikishib, oralaridan qil ham oʻtmaydigan darajada inoqlashib borishardi — A. Muhiddin, H. Tojiboyev, Otash qalbli qiz

Полная статья →

Показать все · 115 →

В определениях

2

Сказки

17
Aql bilan baxt
Устное народное творчество

Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.

Baxtli kal
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Устное народное творчество

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Botir
Устное народное творчество

Botir ismli yigit oʻzining zukkoligi va mardligi bilan devlarni yengib, ulardan tegirmon va koʻp miqdorda un oladi. Bu ertak qiyin vaziyatlarda ham aqlni ishlat

Davlat — ogʻiz birlikda
Устное народное творчество

Ushbu ertakda boyning uch oʻgʻli va uch kelini haqida hikoya qilinadi. Ertak ogʻiz birligi va halol mehnatning qadr-qimmatini ochib beradi.

Erkenja
Устное народное творчество

Uch oʻgʻilli podshohning kenja oʻgʻli Erkenja sarguzashtlari haqidagi ertak. U turli qiyinchiliklarga duch keladi va hayvonlarning yordami bilan ularni yengib o

Показать все · 17 →

Диалектные материалы

17
dovor
Fargʻona viloyati · yelim

Erib so'ng qotadigan modda (lok yoki grammofon plastinkasi sinig'i)

elim
Andijon viloyati · haq
kelim
Qashqadaryo viloyati · omad
kävä
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · charmga chit yelimlanganda tekislaydigan temir asbob

charmga chit yelimlanganda tekislaydigan (0,5 kg) temir asbob

läppik
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yopishqoq, yelimshak
qoraelim
Fargʻona viloyati · qora yelim

Показать все · 17 →