Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«elga» boʻyicha 410 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

104 ta
el

ot 1. Bir joyning odamlari, aholisi, xalqi; umuman, koʻpchilik odam, xaloyiq, hamma.

U erining qilmishidan el oldida boshini xesh qilib yurardi. — T. Ashurov, Oq ot

Odamlarning koʻz yoshidan, qahridan qoʻrqmay, el otasi boʻlib yurganingizga yoqa ushlayman, taqsir. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Bir yurtga, qabilaga mansub odamlar; millat, xalq.

Qipchoq eli. Mangʻit eli. Qardosh ellar.

Shifokorlik kasbini ulugʻlash, elga sidqidildan xizmat qilish, kishilarning dardiga davo topish oliyjanob ishdir. — Gazetadan

3. Yurt, diyor, mamlakat.

Chet ellar. Har kim elida, oʻrdak koʻlida. — Maqol

Bahor keldi elimizga, Yashil toʻn kiydi dala. — I. Muslim.

Shu payt xayol uzoqlarga, ona elimga olib ketdi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Yashil ellarga tomon uchib ketdi qushchalar. — A. Oripov

  • El boʻlmoq Kimsa bilan oʻz kishisidek yaqin, doʻst boʻlmoq; chiqishmoq. Asli dushman el boʻlmas, Etakni kessang, yeng boʻlmas. — MaqolTomchi sel boʻlmas, Dushman el boʻlmas. — MaqolBekning toʻplagan odamlari allaqanday bir-biriga el boʻlmaydigan olchoq odamlar ekan — A. Muxtor, ChinorYovga el boʻlmagan kabi hech zamon, Yovni el qolmadi fargʻonaliklar. — A. Obidjon.
Toʻliq maqola →
elak

ot Un elash uchun ishlatiladigan, toʻr qoplangan yogʻoch gardishdan iborat uy-roʻzgʻor asbobi.

Sim elak. Qalin elak. Elakka kirgan xotinning ellik ogʻiz gapi bor. — Maqol

Ziyodaxon elakdagi kepakni ogʻzi tor xaltachaga ehtiyot bilan soldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

  • Elak boʻlmaslik Xizmat qila olmaslik, xizmatga yaramaslik. Qobiljon gap bilmaydi, gap bilmagandan keyin, elga elak boʻlmaydi. — Oʻ. Umarbekov, Yulduzlar
  • Elakdan oʻtkazmoq 1. Elab tozalamoq; elamoq. Xom yongʻoq poʻstlogʻini quritib, elakdan oʻtkazib, xinaning asiliga keling, deb yana pul topadi. — S. Ahmad, Saylanma;Bu yerning tabiati shunaqa, yangi kelganlarni elagidan oʻtkazib oladi — J. Abdullaxonov, Toʻfon
Toʻliq maqola →
elas

Sal-pal, sezilarsiz darajada.

Dadaqoʻzining ayanchli tovushi qulogʻiga elas chalindi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

Checha koridorda turib, baland karavotda yotgan erini elas tanidi. — Yoshlik

Toʻliq maqola →
elat

ELAT ’bir urugʻ-qabilaga mansub kishilar’; ’qabilalar birlashmasi’. Bu kishi mening e l a t i m b oʻ l a d i. □ Oʻzbek e l a t i XI asrda shakllangan. Bu soʻz el otidan jamlik maʼnosini ifodalovchi -(ä)t qoʻshimchasi bilan hosil qilingan deyiladi: el + ät = elät (ЭСТЯ, I, 343)

1. Kishilarning millat shakliga kelmasdan oldingi tarixiy birligi

Koʻpdir mamlakatda ellar, elatlar, Qadim va pokadim xalqlar, mshiatlar. A — Oripov, Yillar armoni

2. El, el-xalq, qabila. . Doriga tortdi, deb karvonlar aytdi

Qabila boshligʻi Oltinoy oʻz elatining toʻk, tinch boʻlishi uchun hamisha koygʻurarkan — "Oʻzbekiston qoʻriqlari"

3. Bir joyli yoki bir qabilaga, uruqqa mansub kishilar (bir-biriga nisbatan). Bu kishi mening zlatim

Elatlar maxorka oʻrab, huzur bilan torta boshladilar — Oybek, Quyosh qoraymas

Ha, elat, yotoqqa hammadan ilgari kiradigan odatingiz yoʻk edi, nima boʻldi? — V. Gʻofurov, Vafodor

4. Yurt, diyor; mamlakat. . ■■

El sevgan kishi elatga oksoqol boʻladi — Maqol

Menoʻlsam, seniki Jambil elatim. Harna borim, bari arkon davlatim — "Ravshan"

Borsang, obod boʻlar oʻsgan elating, Avj oladi ziyoda boʻp davlating — "Murodxon"

Toʻliq maqola →
elik

yogʻupa. Elikishmoq - elakishmoq

Munavvar oq roʻmolchadagi qizil elik dogʻlarini Yoʻldoshning tumshugʻining tagiga tutdi: -Bu qaysi oyimchaning labidan yuqqan? — S. Anorboyev, Mehr

Qovoqlar yashil, lablariga qonday elik surtilgan — Samar Nurov, Narvon

Bolalar sinfdan sinfga oʻtgan, voyaga yetgan sari bir-biriga elikishib, oralaridan qil ham oʻtmaydigan darajada inoqlashib borishardi — A. Muhiddin, H. Tojiboyev, Otash qalbli qiz

Toʻliq maqola →
elit

fr. elite — eng yaxshi, sara Turkum:Oʻzbekchada fransuzchadan oʻzlashgan soʻzlar

Elit xo'jalik eng yaxshi urug'lik yoki zotlik mollarini yetishtirish bilan shug'ullanadigan qishloq xo'jalik muassasasi, stansiyasi

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 104 →

Taʼriflar ichida

60 ta
sitamgar

sitamgar Jabr-zulm qiluvchi; ezuvchi, zolim. Sitamgar falak. Koʻchma Noz-istigʻnolari, gʻamza-yu sitamlari bilan kuydiruvchi, ado qiluvchi. Sitamgar yor. Men kimga borib

atoq

atoq kam qoʻll. Nom, dong. Erning atogʻi elga sigʻsa ham, chatogʻi sigʻmas. Maqol

eksportyor

eksportyor Eksportchi, eksport qiluvchi (chet elga mol chiqaruvchi davlat); mis eksportchisi; koʻmir eksportchisi.

elchilik

elchilik Elchi ishi, vazifa-lavozimi. Biror elga, xalqqa xos rasm-rusum, tartib-qoidalar. Xafa boʻlmaysiz, elchilik.

yorlashmoq

yorlash folk. Yordamlashmoq, koʻmaklashmoq. Komil boʻlib, elga koʻp aralashdi, Ish oʻrganib, bir nechaga yorlashdi. Ergash Jumanbulbul oʻgʻli

kibr-havo

kibr-havo Oʻziga ortiqcha baho berish, manmanlik. Habibiy, qosh kerib, magʻrur boqma elga, kamtar boʻl, Nazardan qolma, badaxloq ila kibr-u havodan kech. Habibiy

Hammasini koʻrish · 60 →

Ertaklar

217 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Aqlli bola
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak oʻgay ona zulmiga uchragan aqlli bolaning sarguzashtlari haqida. U oʻzining zukkoligi bilan qiyin vaziyatlardan chiqib, baxtli hayot kechirishga muvaff

Aqlli qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir podsho tashna boʻlib, bir qizning uyidan suv soʻraydi va uning aqliga qoyil qolib, uylanmoqchi boʻladi. Qiz esa podshoga bajarilishi qiyin boʻlgan bir shart

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Hammasini koʻrish · 217 →

Sheva materiallari

29 ta
berim
Qashqadaryo viloyati · sarpo

To‘yda to‘yga kelganlarga beriladigan sovg‘alar, sarpo

bewätän
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · Xorazmga boshqa yerdan kelgan (yoki qul qilib olib kelingan) shaxs; Xiva xoniga qarashli yerlarni ijaraga olib ishlagan…
buväzäk
Qashqadaryo viloyati · bosh chiqarish holati

ekilgan gʻallaning bosh chiqarishga kelgan holati

chuvuq
Fargʻona viloyati · chibiq

ketmonning daraxt chibig'i kabi qirrasi silliq bo'lib kelgan o'rni

chüy puly
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · haq

qizni kuyovnikiga olib kelgan aravakash yoki shoferga beriladigan haq (pul, sovgʻa)

häjiüzük
Fargʻona viloyati · hojiuzuk

Ilgari Makkaga hajga borgan hojilar olib kelgan, koʻzxonasining bir tomonidagi teshigidan qaralsa, ichidan Kaʼbaning rasmi koʻrinadigan uzuk

Hammasini koʻrish · 29 →