Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«elda» boʻyicha 137 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

105 ta
el

ot 1. Bir joyning odamlari, aholisi, xalqi; umuman, koʻpchilik odam, xaloyiq, hamma.

U erining qilmishidan el oldida boshini xesh qilib yurardi. — T. Ashurov, Oq ot

Odamlarning koʻz yoshidan, qahridan qoʻrqmay, el otasi boʻlib yurganingizga yoqa ushlayman, taqsir. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Bir yurtga, qabilaga mansub odamlar; millat, xalq.

Qipchoq eli. Mangʻit eli. Qardosh ellar.

Shifokorlik kasbini ulugʻlash, elga sidqidildan xizmat qilish, kishilarning dardiga davo topish oliyjanob ishdir. — Gazetadan

3. Yurt, diyor, mamlakat.

Chet ellar. Har kim elida, oʻrdak koʻlida. — Maqol

Bahor keldi elimizga, Yashil toʻn kiydi dala. — I. Muslim.

Shu payt xayol uzoqlarga, ona elimga olib ketdi. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Yashil ellarga tomon uchib ketdi qushchalar. — A. Oripov

  • El boʻlmoq Kimsa bilan oʻz kishisidek yaqin, doʻst boʻlmoq; chiqishmoq. Asli dushman el boʻlmas, Etakni kessang, yeng boʻlmas. — MaqolTomchi sel boʻlmas, Dushman el boʻlmas. — MaqolBekning toʻplagan odamlari allaqanday bir-biriga el boʻlmaydigan olchoq odamlar ekan — A. Muxtor, ChinorYovga el boʻlmagan kabi hech zamon, Yovni el qolmadi fargʻonaliklar. — A. Obidjon.
Toʻliq maqola →
elak

ot Un elash uchun ishlatiladigan, toʻr qoplangan yogʻoch gardishdan iborat uy-roʻzgʻor asbobi.

Sim elak. Qalin elak. Elakka kirgan xotinning ellik ogʻiz gapi bor. — Maqol

Ziyodaxon elakdagi kepakni ogʻzi tor xaltachaga ehtiyot bilan soldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

  • Elak boʻlmaslik Xizmat qila olmaslik, xizmatga yaramaslik. Qobiljon gap bilmaydi, gap bilmagandan keyin, elga elak boʻlmaydi. — Oʻ. Umarbekov, Yulduzlar
  • Elakdan oʻtkazmoq 1. Elab tozalamoq; elamoq. Xom yongʻoq poʻstlogʻini quritib, elakdan oʻtkazib, xinaning asiliga keling, deb yana pul topadi. — S. Ahmad, Saylanma;Bu yerning tabiati shunaqa, yangi kelganlarni elagidan oʻtkazib oladi — J. Abdullaxonov, Toʻfon
Toʻliq maqola →
elas

Sal-pal, sezilarsiz darajada.

Dadaqoʻzining ayanchli tovushi qulogʻiga elas chalindi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

Checha koridorda turib, baland karavotda yotgan erini elas tanidi. — Yoshlik

Toʻliq maqola →
elat

ELAT ’bir urugʻ-qabilaga mansub kishilar’; ’qabilalar birlashmasi’. Bu kishi mening e l a t i m b oʻ l a d i. □ Oʻzbek e l a t i XI asrda shakllangan. Bu soʻz el otidan jamlik maʼnosini ifodalovchi -(ä)t qoʻshimchasi bilan hosil qilingan deyiladi: el + ät = elät (ЭСТЯ, I, 343)

1. Kishilarning millat shakliga kelmasdan oldingi tarixiy birligi

Koʻpdir mamlakatda ellar, elatlar, Qadim va pokadim xalqlar, mshiatlar. A — Oripov, Yillar armoni

2. El, el-xalq, qabila. . Doriga tortdi, deb karvonlar aytdi

Qabila boshligʻi Oltinoy oʻz elatining toʻk, tinch boʻlishi uchun hamisha koygʻurarkan — "Oʻzbekiston qoʻriqlari"

3. Bir joyli yoki bir qabilaga, uruqqa mansub kishilar (bir-biriga nisbatan). Bu kishi mening zlatim

Elatlar maxorka oʻrab, huzur bilan torta boshladilar — Oybek, Quyosh qoraymas

Ha, elat, yotoqqa hammadan ilgari kiradigan odatingiz yoʻk edi, nima boʻldi? — V. Gʻofurov, Vafodor

4. Yurt, diyor; mamlakat. . ■■

El sevgan kishi elatga oksoqol boʻladi — Maqol

Menoʻlsam, seniki Jambil elatim. Harna borim, bari arkon davlatim — "Ravshan"

Borsang, obod boʻlar oʻsgan elating, Avj oladi ziyoda boʻp davlating — "Murodxon"

Toʻliq maqola →
elik

yogʻupa. Elikishmoq - elakishmoq

Munavvar oq roʻmolchadagi qizil elik dogʻlarini Yoʻldoshning tumshugʻining tagiga tutdi: -Bu qaysi oyimchaning labidan yuqqan? — S. Anorboyev, Mehr

Qovoqlar yashil, lablariga qonday elik surtilgan — Samar Nurov, Narvon

Bolalar sinfdan sinfga oʻtgan, voyaga yetgan sari bir-biriga elikishib, oralaridan qil ham oʻtmaydigan darajada inoqlashib borishardi — A. Muhiddin, H. Tojiboyev, Otash qalbli qiz

Toʻliq maqola →
elit

fr. elite — eng yaxshi, sara Turkum:Oʻzbekchada fransuzchadan oʻzlashgan soʻzlar

Elit xo'jalik eng yaxshi urug'lik yoki zotlik mollarini yetishtirish bilan shug'ullanadigan qishloq xo'jalik muassasasi, stansiyasi

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 105 →

Taʼriflar ichida

25 ta
biluvchi

biluvchi Bilmoq feʼlidan sifatdosh. Ingliz tilini biluvchilar chet elda qiynalmaydilar.

sayyod

sayyod esk. kt. ayn. Ovchi. Togʻlarda irgʻishlab oʻynasin ohu, Ularning poyiga tushmasin sayyod. X. Saloh Men boʻlibman ovchi — elda bir sayyod. Gulixiromon

dovulboz

dovulboz tar. Dovul chaluvchi, dovul qoquvchi. Men edim necha vaqt elda dovulboz, Tul boʻp qoldi Barchinoyday sarvinoz. Alpomish Qaytarma Chambilning dovulbozini, Oʻgʻlin

alvon-alvon

alvon-alvon Rang-barang, xilma-xil, turli-tuman. Atrofida alvon-alvon yigitlar, Shunday qilib elda davronin surar. Rustam Yoʻl yoqalab oqish, qizgʻish rangli sarin gullar

sigʻindi

sig‘indi Oʻzga yurtda yoki birovnikida haq-huquqsiz qaram boʻlib yashovchi odam. Shunda Boysari: — Endi biz oʻz elimizda sigʻin-di boʻlib yuradigan boʻlsak, bu elda bizni

oʻrol

o‘rol folk. Gap yoki nutqning boshi, boshlanish; muqaddima. Oʻzbekcha yoʻl boʻlsin degan soʻz gapning oʻroli boʻladi. Ravshan Oʻzbekning qizi har soʻzining oʻrolida aytad

Hammasini koʻrish · 25 →

Ertaklar

5 ta
Choʻloq boʻri
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-ukaning sarguzashtlari haqidagi bu ertakda kenja oʻgʻilning jasorati va mehribonligi choʻloq boʻrining yordami bilan sinovlardan oʻtadi. U otasi buyurga

Farhod va Shirin
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda ikki mamlakat shahzodasi bir-biridan bexabar holda oʻz sevgilarini izlab yoʻlga chiqishadi. Qahramonlar turli qiyinchiliklarni yengib oʻtib, oʻz b

Hakim baliqchining oʻgʻli
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal baliqchi cholning oʻgʻli vazirning hiylalari tufayli podshohning qiyin topshiriqlarini bajarishga majbur boʻladi. Uning sarguzashtlari davomida kutilm

Qorasoch pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz Qorasoch pari oʻzining aql-zakovati va sehrli qobiliyatlari bilan mamlakatni boshqaradi. Uning donoligi va adolati tufayli mamlakat obod boʻladi, ammo

Yaxshisi ham, yomoni ham til
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda podshoh vazirga dunyodagi eng yaxshi va eng yomon goʻshtdan kabob qilib keltirishni buyuradi. Vazir qizining maslahati bilan podshohning topshirig

Sheva materiallari

2 ta
beldar
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qazuvchi
yelmoslik
Jizzax viloyati · uchqurlik

Uchqurlik, yelday uchish