Қидирув

фл. 1. Элакдан ўтказмоқ, элакдан ўтказиб тозаламоқ.

Бостирмада Зиёдахон супра ёзиб, ун элаб ўтирар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Тўй арафасида куни билан қор ёғди, шундай элаб ёғдики, кўзларни очирмай қўйди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

2. (фақат бўлишсиз шаклда — эламаслик) Эътибор (аҳамият) бермаслик, назар-писанд қилмаслик.

Зебихон ўзига муносиб йигит изларди. Оёғи тагида ўралашаётганларни писанд қилмас, ёʻлини тўсиб, йиғлаб, дардини айтадиганларни эламас эди. С. — Аҳмад, Уфқ

Хола қўшнисининг гапини сиртдан эламаган бўлса ҳам, аммо ичидан зил кетди. — Л. Маҳмудов, Вафо

3. кам қўлл. айн. Тебратмоқ.

Зубайда бошини элаб, ёʻқ ишорасини билдирди. — К. Яшин, Ҳамза

от Ун элаш учун ишлатиладиган, тўр қопланган ёғоч гардишдан иборат уй-рўзғор асбоби.

Сим элак. Қалин элак. Элакка кирган хотиннинг эллик оғиз гапи бор. — Мақол

Зиёдахон элакдаги кепакни оғзи тор халтачага эҳтиёт билан солди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

шв. Сал-пал, сезиларсиз даражада.

Дадақўзининг аянчли товуши қулоғига элас чалинди. — А. Мухтор, Бўронларда бордек ҳаловат

Чеча коридорда туриб, баланд каравотда ётган эрини элас таниди. — Ёшлик

1. Кишиларнинг миллат шаклига келмасдан олдинги тарихий бирлиги

Кўпдир мамлакатда эллар, элатлар, Қадим ва покадим халқлар, мшиатлар. А — Орипов, Йиллар армони

2. Эл, эл-халқ, қабила. . Дорига тортди, деб карвонлар айтди

Қабила бошлиғи Олтиной ўз элатининг тўк, тинч бўлиши учун ҳамиша койғураркан — "Ўзбекистон қўриқлари"

3. Бир жойли ёки бир қабилага, уруққа мансуб кишилар (бир-бирига нисбатан). Бу киши менинг златим

Элатлар махорка ўраб, ҳузур билан торта бошладилар — Ойбек, Қуёш қораймас

Ҳа, элат, ётоққа ҳаммадан илгари кирадиган одатингиз ёʻк эди, нима бўлди? — В. Ғофуров, Вафодор

4. Юрт, диёр; мамлакат. . ■■

Эл севган киши элатга оксоқол бўлади — Мақол

Менўлсам, сеники Жамбил элатим. Ҳарна борим, бари аркон давлатим — "Равшан"

Борсанг, обод бўлар ўсган элатинг, Авж олади зиёда бўп давлатинг — "Муродхон"

от Элак ясовчи уста.

фл. 1. Эламоқ 1 феълининг мажҳул ва ўзлик нисбатлари.

Эланган ун.

Замон тебранган сайин у мислсиз зўр ғалвирда эланаётган буғдойнинг жиридай четга чиқади. — А. Қаҳҳор, Сароб

2. шв. Ялинмоқ ёлвормоқ, илтижо қилмоқ.

Пўлат отадай нуроний кексаларнинг эланишлари наҳот сизнинг дилингизни юмшатолмаса. — К. Яшин, Ҳамза

Уйига милиционер юбориб юрагини пўкиллатиб қўярдим Ўзи оёғини қўлига олиб югуриб келарди эланиб! — С. Нуров, Нарвон