Qidiruv

sft. Biror kimsaga qarashli boʻlmagan, egasi yoʻq; sabil.

Egasiz mulk.

Qorabuloqda bekor yotgan egasiz, qaqrab yotgan qoʻriqlar koʻp. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Faqat ustiga sheluxa ortilgan egasiz yolgʻiz arava turardi. — N. Safarov, Olovli izlar

fl. 1. Toʻgʻri, tik holatidan biror tomonga tortmoq; qayirmoq, bukmoq.

Daraxt shoxini egmoq. Novdani ikki uchidan ushlab egmoq.

Daryo tomondan gʻirillab esib turgan shabada yoʻl boʻyidagi oʻt-oʻlanlarni egar, tebratar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Etak tutib, tik qaddimni egarmishman, Kunga kuyib, men ham paxta terarmishman. — Mushtum

2. Oʻz izmiga boʻysundirmoq, itoat ettirmoq.

E nodon qiz, Toʻlkinjon shuncha qizlarning ichida seni sevib qolgani uchun shodlan! Mayli, bari bir egib olaman! — F. Musajon, Huri

Nima qilsa, ishyoqmaslarni egib olish mumkin? — Oʻzbekiston qoʻriqlari

for example

ot 1. Uy-joy, mol-mulk va shu kabilar qarashli boʻlgan shaxs; xoʻjayin, sohib.

Uy egasi. Bogʻning egasi.

Chiqasi kelsa, egasi sababchi boʻladi. — Maqol

Eshakka muguz bitsa, egasini suzadi. — Maqol

Itning feʼli egasiga maʼlum. — Maqol

Daftarni egasiga qaytarib yuborish kerak edi-da. — Yoshlik

Bolaning topilgani uy egalarininggina emas, qoʻshnilar, hammahallalarning ham quvonchiga aylandi. — R. Fayziy, Sen yetim emassan

Mana shu mulkning egasi Oʻtar boboni bilarsiz? Shu zotning farzandiman. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Yurt, el kabi soʻzlar bilan qoʻllanib, shu soʻzlar anglatgan joyning boshqaruvchisi, boshligʻi maʼnosini bildiradi.

Otajon, sendirsan yurtning egasi — Ravshan

Shunda Chambilning ovini ovlab, Chambilning egasi boʻlib yurganda, Chambilning deparasida Turkman degan bir yurt bor edi. — Shirin bilan Shakar

3. Shaxs yoki narsada oʻzi birikib kelgan soʻz anglatgan narsaning bor, mavjud ekanini bildiradi; bor, mavjud.

Tilsiz boʻlib keldim dunyoga, Ammo tilga egaman endi. — Guldasta

Barcha qulayliklarga ega boʻlgan binolar qad rostladi. — Gazetadan

4. Mavhum tushunchalarni bildiruvchi ayrim soʻzlar bilan qoʻllanib, shaxs yoki narsaning shu soʻz anglatgan belgi, xususiyat kabiga molikligini bildiradi; molik.

Katta ahamiyatga ega. Yuksak fazilatlarga ega.

Yuksak texnologiya sifatlarga ega boʻlgan chigitni ekish ancha koʻpaytirildi. — Gazetadan

Otasining saltanat oldida katta hurmatga ega ekani Badianing qalbiga ham fidoyilik tuygʻularini solgan edi. — Mirmuhsin, Meʼmor

5. Narsani yuzaga keltirish, tayyorlash va shu kabilar jihatdan qarashliligini bildiradi.

— Yoʻq, — dedi Oʻzbek oyim, — osh egasi bilan shirin Ha, aytgandek, qudangiznikiga yuborgan kishingiz keldimi? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

6. s. t. (faqat 1-shaxs egalik affiksi bilan) Tangri, xudo.

— Buni yaratgan egamning oʻzi biladi, — dedi oqsoqol. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Sizni egam soʻzga pichib qoʻygan ekan-da. — Oybek, Tanlangan asarlar

7. tlsh. Ikki tarkibli gaplarda fikrning kimga, nimaga qarashli ekanini anglatuvchi, belgisi kesim tomonidan aniqlanadigan bosh boʻlak.

ot 1. Egasiz holat.

2. ayn. Xoʻjasizlik.

Xoʻjasizlik — egasizlik xavfli ijtimoiy illat. — Gazetadan

fl. Egasizlanmoq feʼlining orttirma nisbati.