ot
1.
Hayvon tanasining chiqaruv teshigi tepasidan boshlanadigan va ingichkalanib boruvchi eng ortki, oxirgi qismi; quyruq.
Sichqon sigʻmas iniga, gʻalvir bogʻlar dumiga. — Maqol
Tuyaning dumi yerga tegar, Xoʻjaning qizi erga tegar. — Maqol
Shoshgan oʻrdak ham boshi bilan, ham dumi bilan shoʻngʻiydi. — Maqol
U [it] dumini likillatdi-da, Nigoraning oyogʻi ostiga yota qoldi. — S. Anorboyev, Oqsoy
2.
Baʼzi jonivorlar tanasining ket tomonidagi uzun patlar yoki ingichkalashgan qismi.
Xoʻrozning dumi. Qaldirgʻochning dumi. Ilonning dumi.
Haligi chavoq baliq qor ustida yalt-yult qilib sakraydi, dumi bilan savalaydi. — N. Fozilov, Diydor
Raisning oriq, qoramtir yuziga yarashmagan taqasimon moʻylovining uchlari chayon dumiday gajaklandi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
3.
Meva, barg va shu kabilarning bandi.
4.
Sabzavot oʻsimliklarining yer yuzasida oʻsib turgan bargi.
Sabzining dumini kesmoq.
5.
Uchish apparatlarining ingichkalashgan ket tomoni.
Birpasdan keyin lager ustida dumiga kattakon pufak bogʻlab olgan samolyot paydo boʻldi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
Samolyotning dumida yelkamni qisgancha biqinib oʻtiraverdim. — Guldasta
6.
Umuman biror narsaning keti, oxiri.
Yulduzning dumi. Qancha mashinalar qatorlashib oʻtdi, hali dumi koʻrinmaydi.
Charos deraza panjarasidan dumi likillab turgan dakang varrakni koʻrdi. — Oʻ. Hoshimov,Qalbingga quloq sol
Chopa berishning behuda ekanini payqab, eshelonning dumiga ulangan qizil vagonlarga toliqqan koʻzlarini umid bilan tikdi. — N. Safarov, Tanlangan asarlar
7.
koʻchma
Doim birovga ergashib yoki unga xushomad qilib, birga ortidan yuradigan odam; shotir.
Abdurasul Tojiboyning majlisda oʻz tarafini oladigan dumlar toʻplay boshlaganini gapirdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Dum emish, xoʻja kelib menga dum boʻlsin. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
8.
koʻchma s.t.
Qarz, topshirilmagan imtihon
Uning matematikadan dumi bor.
