«dovdir» boʻyicha 51 ta natija
sft. Telba-teskari ish qiladigan, telbanamo; dumbul, anqov; hovliqma.
Nahotki endi shu arzimas idorachani ham eplay olmasang? Qanaqa dovdir, noshud odamsan oʻzing? — N. Aminov, Qahqaha
ot 1. Boʻyi baland, yoʻgʻon va baquvvat.
Bir kun, kech kiray deganda, tugun koʻtargan, dov, yelkador yigit bilan paranji yopingan ayolni ergashtirib kirdilar. — Y. Shamsharov, Toshqin
Uning Muhammad Sayidning yagʻrinli, quloch koʻkrakli, butun dov jussasidan quvvat barq urardi. — Oybek, Navoiy
Meliqoʻzi piq etib kulib yubordi. Keyin oʻrnidan turib, dov qaddini rostladi. — I. Shamsharov, Dovrugʻ
2. koʻchma Jurʼat, botinish; dadillik.
3. Oʻz haq-huquqini tasdiqlash yoki qondirish haqidagi talab, daʼvo, tortishuv.
Yomon yoʻldosh yov boʻladi. Oxir ishi dov boʻladi. — Maqol
Botir yovda bilinar, soʻzchi — dovda. — Maqol
Kambagʻalning ovi yurmas, ovi yursa ham, dovi yurmas. — Maqol
Shahzoda! Ayt, menga qanday doving bor? — O, senga dovim juda koʻp — K. Yashin, Hamza
dáldirlik
fl. 1. Biror narsa, vaziyat taʼsirida toʻgʻri harakat qila olmaslik, oʻzini sal yoʻqotgan holda alpon-talpon harakat qilmoq; gangimoq.
Oʻrtancha kelin oiladagi yangi odatga koʻnikolmay, kechasi dovdirab, hovliga chiqadi — S. Ahmad, Saylanma
Yodgor shamoldan gandiraklaganday dovdirab borarkan, kuzda boʻlgan majlisni esladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Dovdiraganimdan stul qolib, naq yerga oʻtirvolayozibman. — Yoshlik
2. Toʻgʻri soʻzlash qobiliyatini yoʻqotmoq, telba-teskari, chalkash-chulkash gaplar gapirmoq, valdiramoq.
Voy dovdir, nima deb dovdirayapsan oʻzing? P. Tursun. — Oʻqituvchi
Matpano, tushida Xizirga yoʻliqqan kimsadek dovdirab, tili kalimaga kelmay qoldi. S. — Siyoyev, Avaz
3. Oʻzini yoʻqotmoq, shoshib qolmoq, sarosimaga tushib, gangib, qoʻrqib qolmoq.
Imom eshikni ocharkan, erkakcha kiyinib kelgan ayolni koʻrib dovdirab qoldi. — J. Sharipov, Xorazm
Murod bu gaplardan dovdirab qoldi. Nima deyishini bilmas edi. — M. Hazratqulov, Jurʼat
Nogahoniy zarb yegan kishidek dovdirab qolishdi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar
fl. 1. Dovdiramoq feʼlining orttirma nisbati.
2. Hayratga solmoq.
Muniraning kutilmaganda lapar aytishi erkaklarni dovdiratib qoʻydi. — E. Usmonov, Yolqin
fl. Dovdiramoq feʼlining birgalik nisbati.
kaltafahm Darrov tushunib, uqib ololmaydigan, aqli, fahmi yetmaydigan; fahmi kalta. Bir safar u kaltafahm va dovdir odamning soʻziga amal qilib, militsioner, xalq vakilla
Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec
Ertakda otasidan sehrli pichoq meros qolgan Ernazar ismli yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U akalarining hasadidan qochib, oʻziga yangi hayot qurishga
Kambagʻal baliqchi cholning oʻgʻli vazirning hiylalari tufayli podshohning qiyin topshiriqlarini bajarishga majbur boʻladi. Uning sarguzashtlari davomida kutilm
Ushbu ertakda Alovuddin ismli bir yigit oʻzini hoʻkiz deb oʻylab, kasallikka chalinadi. Koʻplab tabiblar uni davolay olmagach, podshoh Ibn Sinoni yordamga chaqi
Bu ertakda podshohning yaramas oʻgʻlini oʻqitib, toʻgʻri yoʻlga solgan kambagʻal qizning donoligi va matonati hikoya qilinadi. Uning aql-zakovati tufayli podsho
Uch doʻstning har biri oʻz orzulari ortidan quvib, boylikka erishishga intiladi. Ertak kutilmagan voqealar va xayollar bilan toʻla boʻlib, ularning sarguzashtla
1. dovdiramoq; sarosimaga tushmoq; 2. alahlamoq.
shoshib qolgan, dovdiragan
