Қидирув

от 1. Саноқ сонлардан кейин келиб, миқдор билдиради.

Бир дона гугурт чўпи. Беш дона тухум. Бир дона кўсак.

Раъно онасининг сўзи билан қутидан беш-олти дона нон олиб, дадасининг қўлига берди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

2. Дон, уруғ.

Анор донаси. Маккажўхори доналари. Қорамуғ донаси бўлгунча, буғдойнинг сомони бўл. — Мақол

Боламнинг боласи, қандак ўрикнинг донаси. — Мақол

Анор доналаридек ширин сўзларинг. — У. Исмоилов, Сайланма

3. Сочилувчан нарсаларнинг ҳар бир юмалоқ бўлаги, зарраси.

Қум доналари. Мунчоқдек тер доналари. Марварид доналари.

Сулув сочлари тўзғиган ҳолатда югуриб кириб, ёмғир доналари юмалаб турган юзини отасининг майин елкасига босди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Нос сочилиб, унинг бир неча донаси сакраб-сакраб, стол тагига кириб кетди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. Зарралар, бўлаклар, қисмлардан тузилган нарсанинг ҳар бир зарраси, қисми.

Ҳар қандай материя алоҳида доналар йиғиндисидан тузилади. — Қизиқарли геометрия

5. Шахмат, шашка ва шу кабилар ўйинларда ҳар бир сипоҳ, пиёда ёки тўгаракча.

Баъзан рақибнинг икки донасига бирданига ҳужум қилинади. — Фан ва турмуш

Бири газета ўқиса, бири китоб варақлар, бири шашка ўйнаса, бири шахмат донасини сурар эди. — Ж. Шарипов, Хоразм

6. Чўтнинг тугмасимон қисми.

Чўт доналари шақир-шуқур бўлиб қолди. — Муштум

сфт. 1. Маълум, белгили доналардан иборат бўлган.

Эллик икки донали карта.

2. айн. Донадор.

Майда донали чўян (тех.).

3. Доналаб сотиладиган.

Донали моллар.

Доналаб байлашиладиган ёки доналаб бериладиган (олди-сотди муомалаларида ёки иш ҳақи белгилашда).

Улгуржи олиб, донабай сотмоқ. Донабай ҳақ тўламоқ. Кунбай ишлашдан донабайга кўчиш натижасида иш ҳақи ошди.

сфт. Бўлак ёки зарралари дона-дона бўлиб турадиган, маълум доналардан таркиб топган.

Донадор тупроқ.

Ер чуқур ҳайдалгандагина тупроғи майин ва донадор бўлади. — Газетадан

Донадор мурч кўпчиликка дамланадиган катта паловга солиб пиширилади. — Газетадан

1. Зарралар, доналарга ажралиб турадиган, ҳар бир донаси алоҳида-алоҳида бўлиб турадиган.

Дона-дона тишлар.

Исириқ дона-ю дона, Тутунидан тўлсин хона. — Бойчечак

Ойниҳолнинг ёна-ёна Холлари бор дона-дона. — Юсуф ва Аҳмад

2. рвш. взф. Якка-якка, битта-битта; доналаб.

Гул уздим дона-дона. — Фолклор

У оппоқ рўмолчаси билан кўзларидан дона-дона оқиб тушаётган ёшини артиб, титроқ овоз билан жавоб берди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

3. рвш. Кўчма Аниқ, равшан, тушунарли.

Жўрахон адиб саволларига дона-дона қилиб жавоб қайтарди. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

Мутриб ёстиқ тагидан найча қилиб ўралган қоғоз олди, чиройли қироат билан дона-дона қилиб ўқишга тушди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Ён дафтардан йиртиб олинган катак чизиқли бир варақ қоғозга йирик ҳарфлар билан, дона-дона қилиб биноларнинг адреси ёзилган эди. — М. Хайруллаев, Тилла маржон

от Мол ейдиган бир турли ёввойи ўсимлик.

Куз фаслида қўйларнинг иштаҳаси очилиб, дона-шўр сингари донли ўтларни жуда севиб ейди. — С. Абдуқаҳҳор, Олтин водийларни кезганда