Qidiruv

ot 1. Narsalarning betidagi boshqa rangda, boshqa tusda ajralib, farqlanib turgan kichikroq joy, tabiiy belgilar.

Badandagi qizil dogʻlar. Quyosh dogʻlari. Oyda ham dogʻ bor. — Maqol

Eʼzozxon yuzini nafis dogʻlar qoplagan bu qoracha juvonni sevib yurarkan. — H. Gʻulom, Mashʼal

Tunsiz kun yoʻq, dogʻsiz lola yoʻq. — Oybek, Navoiy

Yuzdagi dogʻlarni yoʻqotish uchun betni oqartiradigan dorilar va turli xil usullar qoʻllanadi. — Saodat

2. Narsalarning boshqa biror modda, narsa tegib bulgʻangan, ifloslangan, kirlangan joyi.

Siyoh dogʻi.

Shilinib, timdalanib, qon dogʻi bilan qoplangan yuzi va yirtilgan koʻylagini koʻrganda, barchani dahshat bosdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Oyimxon dogʻ bosgan dasturxonni sandalga yozib, patnisda toʻrtta singib pishgan non keltirib qoʻydi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bashirjonning qora korjomasida ohak va boʻyoq dogʻlari qotib qolgan. — N. Aminov, Qahqaha

3. koʻchma Isnod keltiruvchi, yomon taassurot va taʼsir qoldiruvchi, yomon nom; isnod.

Yomondan dogʻ qoladi, yaxshidan bogʻ qoladi. — Maqol

Yaxshi bola yogʻ keltirar, Yomon bola dogʻ keltirar. — Maqol

Toza qalbda dogʻ boʻlmas. — Maqol

Sevgiga tushgan dogʻni daryo qadar koʻz yoshi toʻkish bilan tozalab boʻlarmishmi? — N. Safarov, Hayot maktabi

Qoʻrqoqlik dogʻini oʻlim ham yuvolmaydi. — A. Muxtor, Asarlar

Bu gap maktabimiz shaʼniga dogʻ. — E. Rayimov, Ajab qishloq

Yaxshi soʻz — yurak yogʻi, yomon soʻz — yurak dogʻi. — Maqol

Kiyim dogʻini yuvib ketkazsa boʻladi, lekin qalb dogʻini yuvib boʻlmaydi. — Gazetadan

5. koʻchma Gunoh, kamchilik, nuqson.

Oʻtgan yilgi dogʻimizni, albatta, bu yil yuvamiz, planni bajarmay qoʻymaymiz. Oʻzbekiston qoʻriqlari

Oʻz vijdonim oldida umrimning dogʻi yoʻq. — A. Muxtor, Asarlar

6. koʻchma Asorat, salbiy taʼsir.

Urush dogʻlarini hali yuvib tugata olmayman. — Oydin, Hikoyalar

Ohu ketsa agar, togʻi qoladi, Yara yomon bitsa, dogʻi qoladi. — Yo. Mirzo, Oʻgʻil mehri

ot Qanchalik toʻgʻriligi tanqidiy tekshirib koʻrilmay, haqiqat sifatida koʻr-koʻrona qabul qilingan qonun-qoida, fikr; aqida.

Bashirjon dogma soʻzining maʼnosiga tushunmasa-da, har qalay, yomon haqoratli soʻz ekaniga aqli yetdi. — N. Aminov, Qahqaha

sft. Biror joyida dogʻi bor, dogʻ teggan, dogʻli.

Dogʻdor yuz. Dogʻdor plash.

sft. Oʻta ayyor, makkor, mugʻambir, aldoqchi.

Dogʻuli odam,

Toʻporiligi yolgʻon buning, gap poylashidan bilavering, dogʻuli bu M. M. — Doʻst, Lolazor

Tinch turarmi bu keksa olam, Tinch turarmi dogʻuli zamon. — A. Oripov, Ruhim

Har xil dogʻlar.

Nechun oyning yuzi dogʻ-dugʻ, oppoq emas? Goʻyo birov yumdab-tirnab olganday. — Q. Muhammadiy.

Elektr lampadagi chang, dogʻ-dugʻ gʻashini keltirdi. — S. Nurov, Narvon

Kir qaynatilganda yaxshi ochiladi, har qanday dogʻ-dugʻlar ham yoʻq boʻlib ketadi. — Saodat

ot Qaygʻu-alam, qaygʻu va alam.

Qaytayin, yigʻlatib menday sanamni, Solib yuragimga dogʻ-u alamni — Malikayi ayyor