Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «doda» — результатов: 815

Фильтр

Словарные статьи

796
dod

ot 1. Ruhiy yoki jismoniy azobga chiday olmay chiqarilgan qattiq tovush; baqiriq, faryod.

Dod! Voydod! Kimsanoy, sen oʻlguncha men oʻlsam boʻlmaydimi, bolam! — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat

Bu yurakni siqadigan jimlikdan u dod! deb yuboray dedi. — S. Ahmad, Ufq

Ertalab juda yomon ahvolga tushdi: uyning u boshidan bu boshiga dod deb yumalaydi. — A. Qahhor, Asarlar

2. Xavf-xatardan yoki qoʻrquvdan yordamga chaqirib chiqarilgan qattiq ovoz; baqiriq.

Dod solmoq.

Dod! Dod, odamlar, kelinglar! Dod, bek oʻziga oʻt qoʻydi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Qiz hozir boshiga qop kiydirilishini bildi-yu, bor ovozi bilan dod solib qichqira boshladi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

— Dod! Voydod! Qaroqchilar bosdi! — dovon orqasidan ikki xotin faryod koʻtarib chiqdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Hozir behisob tuyoqlar ostida qolib yanchilishini sezdi-yu, dod solib qichqirdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

3. Yomon nom, yomonlik, yovuzlik.

Dod qoldirma, ot qoldir. — Maqol

Yaxshidan ot qoladi, Yomondan — dod. — Maqol

4. Adolatsizlik yoki azob-uqubatdan nolib qilingan ogʻzaki yoki yozma arz, shikoyat, figʻon.

[Domla Gʻofirga:] Qani, dodingni ayt, nima doding bor? Hamza, — Boy ila xizmatchi

Aziza dodini kimga aytishini bilmay, qon-qon yigʻladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

  • Dastidan dod (demoq) Kimsaning yoki biror narsaning salbiy harakatidan, biror noxush voqeadan norozilik sifatida nola, faryod qilmoq. Jizzaxda mollaridan ayrilib, oʻgʻrilar dastidan dod deb yurganlar anchagina. — MushtumDod bu rashkchi erning dastidan. — S. Ahmad, YulduzDod! Zolim kelinning dastidan dod! — A. Qahhor, Asarlar
  • Dodiga yetmoq, dodiga quloq solmoq yoki dodini eshitmoq, tinglamoq Shikoyatini, arzini tinglamoq; adolat qilmoq. Podshohga arzga borsangiz, dodingizga yetmasmikin, mulla togʻa? — P. Qodirov, Yulduzli tunlarDodini tinglaydigan murabbiy topolmasdi. — K. Yashin, Hamza.
  • Dodingni xudoga ayt! Ahvolingni, arzingni, shikoyatingni hech kim tinglamaydi, dod deyishning foydasi yoʻq. — Akang aylansin, Sidiqjon, endi dodingni xudoga ayt! Na oʻzingga qilding, na manga. — N. Safarov, Tanlangan asarlar
  • Dodini bermoq 1. Taʼzirini, adabini berib qoʻymoq, qilmishiga yarasha chora koʻrmoq; jazolamoq; qiynamoq. Unaqa muttahamning dodini berib qoʻyish kerak. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsaSiz yigitlarning dodini beradigan qizsiz sizga oʻnlab yigit maftun boʻlishi mumkin. — P. Qodirov, Qalbdagi quyosh;Buni minsang, aka, yoʻlli boʻlasan, Qalmoqlarning juda dodin berasan. — AlpomishKoʻp devlarning dodin bergan Goʻroʻgʻli, Avazxonga rahbar boʻlgan Goʻroʻgʻli. Malikayi ayyor.
Полная статья →

Показать все · 796 →

Сказки

12
Besh qiz
Устное народное творчество

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Davlat bilan Ahmad
Устное народное творчество

Bu ertak adolatli podshoh Davlat va kambagʻal boʻzchi Ahmad haqida. Podshoh oʻz fuqarolarining hayotini oʻrganish uchun xalq orasiga kiradi va bir boʻzchining o

Dehqon, qozi va tadbirli ayol
Устное народное творчество

Bir chol shaharga ish izlab kelib, topgan pulini qoziga omonat qoʻyadi. Qozi pulni qaytarishdan bosh tortgach, tadbirli bir ayol cholga yordam berib, qozini oʻz

Donishmand xotin
Устное народное творчество

Bu ertakda savdogar har yetti yilda bir shahriga qaytib, xotin oladi, ammo ular yolgʻizlikdan oʻlib qolishadi. Uchinchi marta u donishmand qizga uylanadi, qiz e

Navroʻz qaroqchi
Устное народное творчество

Navroʻz qaroqchi ismli oʻgʻri halol mehnatning qadrini tushunib yetadi. Uning hayotida yuz bergan voqealar uni qaroqchilikdan voz kechishga undaydi va u boylikk

Ozodachehra
Устное народное творчество

Balx podshosining nabirasi Ozodachehra koʻp qiyinchiliklarni boshidan kechiradi. Uning sarguzashtlari davomida adolat qaror topib, yovuzlik jazolanadi.

Показать все · 12 →

Диалектные материалы

7
doda
Toshkent shahri · eng zo‘r
doda
Surxondaryo viloyati · ota
dodana
Qashqadaryo viloyati · munchoq
dodaq
Xorazm viloyati · lab

dudoq

dodaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · lab
dodaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · soch oʻrimining pasti

Показать все · 7 →