Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«devona» boʻyicha 65 ta natija

Filtr
Lugʻat turi

Lugʻat maqolalari

8 ta
devona
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Aqldan ozgan, esi past; telba, savdoyi.

Devonadan oy boshi soʻrama. — Maqol

Bechora oʻgʻlining qatlidan keyin devona boʻlib qolibdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Hoʻkizman desa indamang, devonaga eʼtiroz bildirib boʻlmaydur. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

2. . Allohning vasliga yetishish umidida zikr-u samoga berilib, bu dunyo ishlaridan voz kechgan sufiy, darveshsifat odam.

— Yo huv, yo man huv, pirim Nakshband devona koʻllasinlar, — deb [kalandar] laʼlini olib borib, chosh boshida choʻkkalab oʻtirgan imomning oldiga qoʻydi. — S. Ayniy, Qullar

Yigit oʻchoq oldiga kelayotib, zikrchilarni kalaka qola-yotganday takrorladi: Mullabozor devona, haq doʻst, yoollo! — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. Biror maqsad, harakatga tamoman berilib, es-hushdan ajralgan.

Ey dilrabo, ishqing bilan devona boʻldim sogʻinib. Bulbul kabi tun kechalar giryona boʻldim sogʻinib. — Hamza

Layli yorimdan ayrilib Devona boʻldim, naylayin. — Tohir va Zuhra

Oʻzin afsun etib, boʻldi afsona, Devon bitolmasdan boʻldi devona. — Gazetadan

4. Xayr-sadaqa bilan kun koʻruvchi; gado, tilanchi.

Devona ham xurjunini bir yoʻqotadi. — Maqol

Begona tuproq ~ devona tuproq. — Maqol

Doʻstlar, bechora, qashshoq, kambagʻal devonaman. Nay chalib, har yerda oʻqirman gʻazal, devonaman. Muqimiy.

Himmat qilib, shu devona bolaning yoʻliga sadaqa qilishlaringizni soʻrayman. — Guldasta

5. Erkalatib gapirganda yoxud hazil tariqasida jinnivoy, tentakvoy kabi maʼnolarda ishlatiladi.

— Devona boʻldingmi? — dedi Safar choʻtir rangi oqarib. — Oybek, Quyosh qoraymas

Pul yoʻq, devona, piyoda joʻnaysanmi? — Oybek,Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
devonalik

ot 1. Esi pastlik, jinnilik.

Kolxoz qanday boʻlishini men oʻzim yaxshi bilmagandan keyin, kishiga oʻzim bilmagan narsalar toʻgʻrisida maslahat berishim devonalik boʻladi, taqsir. — A. Qodiriy, Obid ketmon

2. Xayr-sadaqa soʻrashlik; gadoylik, tilanchilik.

Yurt egasi devonalik qilarmi? Men Goʻroʻgʻli emas, otim Xushkeldi. — Xush-keldi

Toʻliq maqola →
devonavor

sft. 1. Devonalar kabi, devonalardek, telbalarcha.

Devonavor yigʻlamoq.

Devonavor boʻldim yorning dastidan, Shamshod izlab oshdim togʻlar ustidan. — Tohir va Zuhra

2. Devonalarniki kabi, devonalarnikiga oʻxshash.

Zoriy Xivaning atoqli ulamolaridan biroq engil-boshiga qaramas, aksar devonavor kiyimda yurardi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Toʻliq maqola →
devonasifat

sft. Devonaga oʻxshash, devona kabi, devonamonand.

Uning xayolparast, merov, devonasifat odam ekanligi aftidan va qiligʻidan bilinib turar edi. — M. Osim, Elchilar

Latofatning oʻzi ham muhabbat tuygʻusidan devonasifat edi hozir. — L. Tojiyeva, Mehrim sizga, odamlar

Toʻliq maqola →
devonavachcha

ot Qalandarning, tilanchining, gadoning bolasi, farzandi.

Bozor xalqi menday tarki dunyo qilgan devonavachchani koʻrib, qalandarlarga boʻlgan ixloslari haddan ziyoda oshmoqda edi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

Toʻliq maqola →
dali-devona

Dali 1.

Koʻp oʻtmay, toʻraning bogʻini sugʻorayotgan Polvonni koʻrib sevib qoldim-u, dali-devona boʻlib, ishqi oʻtida yondim. — J. Sharipov, Xorazm

Ajab dali-devonaman, Elatimdan begonaman. — Tohir va Zuhra

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 8 →

Taʼriflar ichida

40 ta
galdir

galdir Boshiga ishq savdosi tushgan odam; telba, devona. Xalq kuylaridan birining nomi.

Hammasini koʻrish · 40 →

Ertaklar

14 ta
Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Bulbuligoʻyo
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Dangasa chol
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda dangasalik oqibatlari va insoniy munosabatlardagi oʻzaro tushunmovchiliklar kulgili tarzda tasvirlangan. Chol va kampirning oʻzaro kelishuvi kutilmag

Dono xotin
Xalq ogʻzaki ijodi

Podshohning donishmand qizi otasi va uning vazirlarini oʻlimdan qutqaradi, biroq qizgʻanchiq oʻgay onasi tufayli choʻlga tashlanadi. U yerda u telba bir yigitni

Koʻkka tupursa, betga tushadi
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda devona oʻzining "koʻkka tupursang, betingga tushadi" degan hikmati bilan podshohning eʼtiboriga tushadi. Vazirning hiylasi tufayli devona kutilmagan

Luqmoni hakim
Xalq ogʻzaki ijodi

Iskandar podsho yer yuzini oʻziga boʻysundirishni istab, hatto suv osti va osmon usti aholisini ham izlatadi. Bu qiyin vazifani bajarishga urinishlar natijasida

Hammasini koʻrish · 14 →

Sheva materiallari

3 ta
danavachcha
Namangan viloyati · devonavachcha

Anjomasozlikda jugan, quyushqon, suvluqqa oʻrnatiladigan metall qismlarning yuziga qalamni qoʻyib, bolgʻa bilan urib, tish chiqaruvchi ishchi.

donavachcha
Namangan viloyati · shogird

Ustaxonadagi ishchi, xizmatchi (< devona bachcha)