Qidiruv

1. Dasturni yaratish jarayoni. Dasturlash oʻz ichiga dasturga boʻlgan talablar tahlili va uni ishlab chiqish va yaratishning barcha bosqichlarini oladi: algoritm, maʼlumotlar tuzilmasi va dasturlash tizimini tanlash; dasturni yozish (kodlash) va maʼlumotlarni tayyorlash; dasturni sozlash va sinovdan oʻtkazish; dastur uchun qoʻshimcha hujjatlarni yaratish.inglizchaprogrammingruschaпрограммирование

2. Hisoblash mashinalari uchun dasturlar tuzish va amalga oshirish uslublari va vositalarini ishlab chiqish bilan shugʻullanuvchi fan.

Kompyuterlar uchun dasturlar (koʻrsatmalar yigʻmasi) yoziladigan, uni u yoki bu harakatlarni bajarishga majbur qiladigan rasmiy til. Dasturlash tilida yozilgan koʻrsatmalar dastlabki kod deb ataladi. Dastlabki kod kompyuterda amalda bajarilishidan avval, uni mashina kodiga yo boʻlaklab talqin qilish, yo batamom talqin qilish zarur. Dasturlash tilining taʼrifi quyidagilarni oʻz ichiga oladi: - mumkin boʻlgan belgilar roʻyxatini; - zaxiralangan soʻzlar roʻyxatini; - sintaksisni (belgilarni va zaxiralangan soʻzlarni birikmalash usullarini); - semantikani (dasturlash tilining birikmalar maʼnosi). Dasturlash tillari quyi pogʻona tillariga (Assembler tili va mashina tili) va yuqori pogʻonadagi tillariga (BASIC, C, C++, COBOL, FORTRAN, Ada, Pascal va boshqalar) boʻlinadi. Shuningdek, toʻrtinchi avlod tillari (4GL) ham ajratiladi.inglizchaprogramming languageruschaязык программирования

Jami dasturlash tili va dasturlarni yaratish tizimi. U berilgan tilda dasturlarni avtomatlashtirilgan tarzda yaratish va bajarish hamda tegishli hujjatlar tayyorlashni taʼminlaydi. Odatda dasturlash tizimi tilning etalon xilini emas, balki uning dialektik – maʼlum osonlashtirish yoki kengaytirishlarga ega rusumini oʻz ichiga oladi. Baʼzi dasturlash tizimlari dasturlarni bir necha tilda yaratishni qoʻllab-quvvatlashi mumkin. Shaxsiy kompyuterlar uchun eng mashhur dasturlash tizimlari: Microsoft kompaniyasining Basic, Java, C++ tillarini qoʻllab-quvvatlovchi Visual Studio; Inprise (Borland International) kompaniyasining Delphi tili va boshqalar.inglizchaprogramming systemruschaсистема программирования

Oʻz funksiyalarini tashqi qurilmalardan kiritiladigan va ishlash jarayonida oʻzgartirish mumkin boʻlgan dasturlarga muvofiq bajaruvchi telemetrik normallagich.ruschaпрограммируемый нормализатор, Телеметрический нормализатор, выполняющий свои функции в соответствии с программами, которые вводятся от внешних устройств и могут изменяться в процессе работы.inglizchaprogramming normalisator

Tartibotli (imperativ) dasturlash ommaviy EHM arxitekturasining aksidir. U fon Neyman tomonidan 1940-yillarda taklif qilingan. Tartibotli dasturlashning nazariy modeli sifatida “Tyuring mashinasi” nomli algoritm tizimi xizmat qiladi. Tartibotli dasturlashda, dastur masala yechish jarayonini belgilaydigan operatorlar ketma-ketligidan (yoʻriqnomalardan) tashkil topgan. Asosiysi, bu oʻzlashtirish operatoridir, u xotira maydonining tarkibini oʻzgartirish uchun xizmat qiladi. Xotira tamoyili, bu koʻrsatkichlar omboridir. Uning tarkibi dastur operatori tomonidan yangilanishi mumkin, u fundamental va imperativ dasturlash deb hisoblanadi. Dasturni amalga oshirish, bu - xotiraning ilk holatini oʻzgartirish maqsadidagi ketma-ket operatorlarni bajarish. Bunda maʼlumotlarning boshlangʻich qiymatlari yakuniyga, yaʼni natijalarga aylanadi. Shunday qilib, dasturlovchi nuqtayi nazaridan dastur va xotira mavjud. Dastur xotiraning tarkibini uzviy yangilab boradi.inglizchaprocedural programmingruschaпроцедурное программирование

Mantiqan oddiy va tushunarli dasturlarni yaratishga qaratilgan dasturlash uslubiyati. Tuzilmaviy dasturlash dasturning mantiqiyligi va tushunarliligi, uning ishlab chiqilishi toʻgʻriligini isbotlashi va keyingi kuzatishni osonlashtirishi, shuningdek, uning ishonchliligini taʼminlashi haqidagi taxminga asoslangan. Tuzilmaviy dasturlashning oʻziga hos tamoyillari quyidagilardir: 1) pasayuvchi dasturlashda vazifa kichik dasturlar (tartibotlar yoki vazifalar) shaklida dasturlashtiruvchi bir necha oddiyroq qismlar yoki kichik vazifalarga boʻlinadi; 2) modulli dasturlashda nisbatan mustaqil kichik vazifalar alohida dasturiy modullar shaklida dasturlashtiriladi; 3) dasturlashda boshqarishning uchta tuzilmasidan foydalanish (ergashish, tanlash va takrorlash) mumkin, xohlagan algoritm harakatlar, tarmoqlanishlar va takrorlashlar ketma-ketligidan iborat boʻlib, ularni asosiy boshqarish tuzilmalari yordamida tasniflash mumkin; 4) boshqarishni shartsiz uzatishdan voz kechish va global oʻzgaruvchilardan foydalanishni kamaytirish mumkin; kichik dasturlar (tartibotlar yoki vazifalar)ni chaqirish yordamida barcha kichik vazifalar bir butun tuzilma dasturga bogʻlanadi.inglizchastructural programmingruschaструктурное программирование